Kamu alacaklarının tahsili bakımından sermaye şirketlerinde kanuni temsilcilerin ve ortakların sorumlulukları
Responsibilities of legal representatives and partners in capital companies in terms of collection of public receivables
- Tez No: 993068
- Danışmanlar: PROF. DR. HALUK EGELİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Kamu alacakları, kamu alacağının tahsili, kanuni temsilci sorumluluğu, limited şirket ortağı sorumluluğu, sermaye şirketleri, kamu icra hukuku, Public receivables, collection of public receivables, liability of legal representatives, liability of limited liability company shareholders, capital companies, public enforcement law
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Maliye Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kamu alacaklarının tahsilinde sermaye şirketlerinin kanuni temsilcileri ve ortaklarına ilişkin sorumluluk rejimini kavramsal, normatif ve uygulamaya dönük boyutlarıyla inceleyen bütüncül bir araştırmadır. Tezin birinci bölümünde kamu alacağının hukuki niteliği, tahsil hukukunun temel ilkeleri ve kamu alacaklarını özel hukuk alacaklarından ayıran yönler ele alınmıştır. Bu çerçevede kamu alacağının önceliği, tahsil zamanaşımı, idarenin araştırma yetkisi ile hukuki güvenlik ve ölçülülük ilkeleri değerlendirilmiş; kamu gücüne dayalı tahsil yetkisinin sınırları ortaya konulmuştur. İkinci bölümde sermaye şirketlerinin hukuki yapıları incelenmiş; anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin ortaklık ilişkileri, yönetim ve temsil mekanizmaları ile sorumluluk sınırları karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Anonim şirketlerde ortakların kural olarak sorumsuzluğu, limited şirketlerde ortakların 6183 sayılı Kanun'un 35'inci maddesi uyarınca fer'î sorumluluğu ve paylı komandit şirketlerde karma sorumluluk yapısı, kamu alacaklarının tahsili bakımından değerlendirilmiştir. Bu analiz, temsilci ve ortak sorumluluğunun şirketler hukukunun kurumsal yapılarından doğrudan etkilenen çok katmanlı bir alan olduğunu göstermiştir. Üçüncü bölümde kanuni temsilci ve limited şirket ortağı sorumluluğunun normatif çerçevesi, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10'uncu maddesi ile 6183 sayılı Kanun'un 35 ve mükerrer 35'inci maddeleri bağlamında ele alınmıştır. Danıştay içtihatları doğrultusunda tahsil imkânsızlığının tespiti, tahsil dairelerinin malvarlığı araştırma yükümlülüğü, sorumluluğun dönemi, pay devri gibi uygulamada sorunlu alanlar analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, mevcut sorumluluk rejiminin kamu alacaklarının korunması bakımından işlevsel olmakla birlikte, normatif belirsizlikler ve uygulama farklılıkları nedeniyle hukuki öngörülebilirliği zayıflattığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda, tahsil imkânsızlığının tanımlanması, malvarlığı araştırma yükümlülüğünün standartlaştırılması ve sorumluluk sınırlarının kanunen netleştirilmesine yönelik bütüncül öneriler geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This dissertation presents a comprehensive analysis of the liability regime applicable to legal representatives and shareholders of capital companies in the collection of public receivables, examining the issue from conceptual, normative, and practical perspectives. In the first chapter, the legal nature of public receivables, the fundamental principles of collection law, and the distinguishing features separating public receivables from private law claims are examined. Within this framework, the priority of public receivables, the statute of limitations on collection, the administration's investigative powers, and the principles of legal certainty and proportionality are analyzed, and the limits of the State's coercive collection authority are delineated. The second chapter focuses on the legal structures of capital companies, providing a comparative analysis of joint-stock companies, limited liability companies, and partnerships limited by shares in terms of their partnership relations, management and representation mechanisms, and liability boundaries. The general absence of shareholder liability in joint-stock companies, the ancillary liability of shareholders in limited liability companies pursuant to Article 35 of Law No. 6183, and the hybrid liability structure in partnerships limited by shares are evaluated in the context of the collection of public receivables. This analysis demonstrates that the liability of representatives and shareholders constitutes a multi-layered field directly shaped by the institutional framework of company law. In the third chapter, the normative framework governing the liability of legal representatives and limited liability company shareholders is examined within the scope of Article 10 of the Tax Procedure Law No. 213 and Articles 35 and repeated Article 35 of Law No. 6183. In light of the established case law of the Council of State, problematic areas in practice - such as the determination of the impossibility of collection, the obligation of collection authorities to conduct asset investigations, the temporal scope of liability, and share transfers - are analyzed. The study concludes that although the current liability regime is functionally effective in protecting public receivables, normative ambiguities and inconsistencies in practice significantly weaken legal predictability. Accordingly, comprehensive proposals are developed to define the concept of impossibility of collection, standardize asset investigation obligations, and clarify liability boundaries through legislative reform.
Benzer Tezler
- Limited şirketlerde müdür ve ortakların kamu borçlarından doğan sorumluluğu
Liability of directors and partners in limited liability companies arising from public debts of the company
MERYEM CEYLAN
- Yargı kararları bağlamında sermaye şirketlerinde kanuni temsilcilerin VUK ve AATUHK kapsamındaki sorumlulukları
Legal representatives in capital companies in the context of judicial decisions responsibilities under AATUHK
ZÜMRE ERCAN
- A stress testıng framework for the Turkısh bankıng sector: an augmented approach
Türk bankacılık sektörü için bir stres testi çerçevesi: Bir genişletilmiş yaklaşım
BAHADIR ÇAKMAK
- Bankalarda yönetim kurulunun hukuki sorumluluğu
The juristic responsibility of management board in banks
SÜREYYA AÇIKGÖZ
