Tüketicilerin mobilya satın alma niyetlerinin planlı davranış teorisi ile açıklanması
Explaining consumers' furniture purchase intentions using the theory of planned behavior
- Tez No: 993108
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SAİT BARDAKÇI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Tüketici, Mobilya, Satın Alma Niyeti, Tüketici Davranışı, Consumer, Furniture, Purchase Intention, Consumer Behavior
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, tüketici davranışlarını şekillendiren unsurları mobilya sektörü kapsamında incelemek ve tüketicilerin satın alma niyetleri üzerinde etkili olan faktörleri planlı davranış teorisi ile analiz etmektir. Araştırmanın örneklem grubunu Sivas ilinde ikamet eden ve araştırmaya gönüllü olarak katılım gösteren 272 kadın, 225 erkek olmak üzere toplamda 497 yetişkin birey oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında kullanılan veriler, anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Anket formu iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu yer almaktadır. İkinci bölümde ise Planlı Davranış Teorisi'nin temel bileşenleri esas alınarak satın alma niyeti ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklerin her biri tek boyut altında toplanmıştır. Tutum Ölçeği 5 maddeden oluşan, Sübjektif Norm Ölçeği 4 maddeden oluşan, Algılanan Davranışsal Kontrol Ölçeği 4 maddeden oluşan, Niyet Ölçeği 4 maddeden oluşan ve Davranış Ölçeği 3 maddeden oluşan 5'li Likert tipinde ölçeklerdir. Verilerin istatistiksel analizinde frekans tabloları, betimsel istatistiklerden aritmetik ortalama ve standart sapma, bağımsız örnekler t testi ve tek yönlü varyans analizi (Oneway ANOVA) kullanılmıştır. ANOVA sonucunda gruplar arasındaki farklılığın hangi gruplardan kaynaklandığının belirlenebilmesi amacıyla Tukey çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan tek boyutlu ölçeklerin yapı geçerliği analizleri doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma hipotezlerinin testi için ise yapısal eşitlik modellemesi (YEM) yöntemi kullanılmıştır. Planlı Davranış Teorisi kapsamında ölçülen tutum, sübjektif norm, algılanan davranışsal kontrol, niyet ve davranış değişkenlerine ilişkin analizler sonucunda elde edilen bulgulara göre, katılımcıların mobilyaya yönelik satın alma niyeti ortalama puanlarının yaş, cinsiyet ve medeni durum değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği (p>0,05); buna karşılık eğitim düzeyi ve gelir düzeyine göre anlamlı farklılıklar gösterdiği (p<0,05) tespit edilmiştir. Analiz sonuçları gelir düzeyi en düşük olan grubun mobilya satın alma niyetinin diğer gelir gruplarına kıyasla daha düşük olduğunu, ön lisans mezunu katılımcıların ise lisans ve lisansüstü mezunlara göre daha yüksek satın alma niyetine sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonuçlarına göre, araştırmada kullanılan ölçeklerin χ2/sd, GFI, NFI, IFI, CFI ve RMSEA uyum iyiliği indeksleri dikkate alınarak, verilerle genel olarak kabul edilebilir derecede uyum gösterdikleri tespit edilmiştir. Ayrıca, ölçeklere ait Ortalama Açıklanan Varyans (AVE) değerlerinin tamamının 0,50'den büyük ve bu durumun yapı geçerliği açısından yeterli düzeyde olduğu bulunmuştur. Dolayısıyla, ölçeklerin tek boyutlu ölçme yapılarının yapı geçerliğine sahip olduğu doğrulayıcı faktör analizi ile doğrulanmıştır. Ölçek maddelerine ait standart faktör yüklerinin yüksek ve kabul edilebilir sınırlar içerisinde olduğu söylenebilir. Güvenilirlik analizi kapsamında hesaplanan Cronbach Alpha katsayıları; tutum ölçeği için 0,896, sübjektif norm ölçeği için 0,822, algılanan davranışsal kontrol ölçeği için 0,812, satın alma niyeti ölçeği için 0,810 ve satın alma davranışı ölçeği için 0,778 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda, araştırmada kullanılan ölçeklerin tamamının yüksek düzeyde güvenilir ölçme araçları olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma hipotezlerinin testine yönelik yapılan yapısal eşitlik modellemesi sonucunda, tüketicilerin mobilya satın alma niyeti üzerinde mobilyaya yönelik tutumlarının negatif yönde, sübjektif normların ve algılanan davranışsal kontrolün pozitif yönde anlamlı etkisinin olduğu, aynı zamanda algılanan davranışsal kontrolün ve mobilya satın alma niyetinin mobilya satın alma davranışı üzerinde pozitif ve anlamlı etkisinin olduğu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this research is to examine the factors shaping consumer behavior within the furniture sector and to analyze the factors influencing consumers' purchasing intentions using the theory of planned behavior. The sample group consists of 497 adult individuals (272 women and 225 men) residing in Sivas province who voluntarily participated in the research. Data used in the research were collected through a questionnaire. The questionnaire consists of two sections. The first section contains a personal information form created by the researcher. The second section uses a purchase intention scale based on the basic components of the Theory of Planned Behavior. Each of the scales used in the research is grouped under a single dimension. The Attitude Scale consists of 5 items, the Subjective Norm Scale consists of 4 items, the Perceived Behavioral Control Scale consists of 4 items, the Intention Scale consists of 4 items, and the Behavior Scale consists of 3 items; all are 5-point Likert-type scales. In the statistical analysis of the data, frequency tables, descriptive statistics such as arithmetic mean and standard deviation, independent samples t-test, and one-way analysis of variance (ANOVA) were used. To determine which groups were responsible for the differences between groups in the ANOVA results, the Tukey multiple comparison test was used. The structural validity of the unidimensional scales used in the study was examined using confirmatory factor analysis (CFA). Structural equation modeling (SEM) was used to test the research hypotheses. According to the findings obtained from the analyses of the variables of attitude, subjective norm, perceived behavioral control, intention, and behavior measured within the scope of the Theory of Planned Behavior, it was determined that the average scores of participants' furniture purchase intention did not show a significant difference according to age, gender, and marital status variables (p>0.05); however, significant differences were found according to education level and income level (p<0.05). The analysis results reveal that the group with the lowest income level has a lower intention to purchase furniture compared to other income groups, while participants with associate degrees have a higher intention to purchase compared to those with bachelor's and postgraduate degrees. According to the confirmatory factor analysis (CFA) results, the scales used in the study showed a generally acceptable degree of fit with the data, considering the χ2/sd, GFI, NFI, IFI, CFI, and RMSEA goodness-of-fit indices. In addition, all Average Variance Extracted (AVE) values of the scales were found to be greater than 0.50, which is sufficient in terms of construct validity. Therefore, the construct validity of the unidimensional measurement structures of the scales was confirmed by confirmatory factor analysis. It can be said that the standard factor loadings of the scale items are high and within acceptable limits. The Cronbach Alpha coefficients calculated within the scope of reliability analysis are; The reliability coefficients were calculated as follows: 0.896 for the attitude scale, 0.822 for the subjective norm scale, 0.812 for the perceived behavioral control scale, 0.810 for the purchase intention scale, and 0.778 for the purchase behavior scale. Based on these results, it was concluded that all scales used in the study are highly reliable measurement tools. The structural equation modeling conducted to test the research hypotheses revealed that attitudes towards furniture have a significant negative effect on consumers' intention to purchase furniture, while subjective norms and perceived behavioral control have a significant positive effect. Furthermore, it was determined that perceived behavioral control and furniture purchase intention have a significant positive effect on furniture purchasing behavior.
Benzer Tezler
- Dijital pazarlama kapsamında, taraftarların mobil pazarlama algısı, takım özdeşim düzeyleri ve satın alma niyetlerinin incelenmesi
Examination of fans' perception of mobile marketing, team identification levels and purchase intentions within the scope of digital marketing
ERKUT DORUL
Doktora
Türkçe
2024
SporAkdeniz ÜniversitesiSpor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EVREN TERCAN KAAS
- Algılanan deneyimsel değer ve akış deneyiminin mağaza memnuniyeti ve satın alma niyeti üzerindeki etkileri: Çevrimiçi, fiziksel ve mobil mağaza kanallarının karşılaştırılması
Effects of perceived experiential value and flow experience on store satisfaction and purchasing intent: Comparison of online, physical and mobile store channels
GÜLHAN YENİLMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeOsmaniye Korkut Ata Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUTLU YÜKSEL AVCILAR
- Designer cues and consumer perceptions
Tasarımcı ipuçları ve tüketici algısı
ELİF İDEMEN OKAN
Doktora
İngilizce
2020
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE BANU ELMADAĞ BAŞ
- Tüketicilerin mobilya sektörü yatak ürün grubuna yönelik satın alma davranışlarının değerlendirilmesi: Kayseri'de bir uygulama
Evaluation of purchasing behaviors of consumers for the furniture sector bed product group: An application in Kayseri
LÜTFÜ DÖNMEZ
- Gıda, hazır giyim ve mobilya sektörlerinde tüketicilerin satın alma davranışları üzerinde marka, mağaza ve fiyat etkilerinin İç Anadolu ve Marmara bölgeleri açısından karşılaştırılması
Comparing central anatolia (İç Anadolu) with Marmara region in terms of brand, store and price effects on consumer?s purchasing behaviours in food, ready wear and furniture sectors
MEHMET ALİ ZENGİN