Yetişkin bireylerde beslenme okuryazarlığı ve yeme tutumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between nutrition literacy and eating attitude in adults
- Tez No: 993143
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU BAYRAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, yetişkin bireylerde beslenme okuryazarlığı ve yeme tumu arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Genel tarama modeline uygun olarak seçilmiş, 20-65 yaş arası 598 yetişkin birey oluşturmaktadır. Araştırmaya dahil edilen yetişkin bireylere dört bölümden oluşan anket formu uygulanmıştır. Anket formu; yetişkin bireylerin demografik bilgilerinin değerlendirilmesi için 'Genel Bilgiler', beslenme, sağlık ve yaşam tarzı bilgilerinin belirlenmesi için 'Beslenme, Sağlık ve Yaşam Tarzı Bilgileri', yeme davranışı ve bozukluklarının belirlenmesi için 'Yeme Tutum Testi (YTT-26)' bireylerin beslenme okuryazarlığı düzeylerinin belirlenmesi için de 'Yetişkinlerde Beslenme Okuryazarlığı Değerlendirme Aracı (YBOYDA)' bölümlerinden oluşmaktadır. Tüm veriler SPSS 25.0 paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan kişilerin % 66,1'i kadın, % 33,9'u erkektir. YBOYDA toplam puanına göre; katılımcıların %88,6'sı yeterli, %10,9'u sınırda ve %0,5'i yetersiz düzeydedir. Beslenme okuryazarlığı puanı cinsiyet değişkeni açısından kadınlarda daha yüksek bulunmuştur ve fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,001). YTT-26 toplam puanı cinsiyet değişkeni açısından kadınlarda daha yüksek çıkmıştır ve daha fazla yeme bozukluğu gösterdiği tespit edilmiştir. Fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,001). YBOYDA toplam puanı eğitim düzeyi değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. İlkokul ile üniversite, ortaokul ile üniversite ve lise ile üniversite grupları arasında anlamlı fark saptanmıştır (p<0,001). YTT toplam puanlarında eğitim düzeylerine göre fark olduğu görülse de istatistiksel olarak anlamlı değildir (p=0,084). YTT toplam puanı ile YBOYDA toplam puanı arasında negatif yönde, ancak düşük düzeyde ve anlamlı olmayan bir ilişki saptanmıştır (r= -0,067; p>0,05). Sonuç olarak; yetişkin bireylerde yeme davranışı bozuklukları ve beslenme okuryazarlığı arasındaki ilişki incelenmiş olup istatistiksel olarak anlamlı olmayan ve negatif yönlü çıkmıştır. Beslenme okuryazarlığı düzeyi arttırılarak yeme davranışı bozuklukları artışının önlenmesine katkı sunulacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to determine the relationship between nutrition literacy and eating attitudes among adult individuals. The study sample consisted of 598 adults aged between 20 and 65 years, selected in accordance with the general survey model. A questionnaire consisting of four sections was administered to the participants included in the study. The questionnaire comprised the following sections: General Information to assess the demographic characteristics of adult individuals; Nutrition, Health, and Lifestyle Information to determine nutrition, health, and lifestyle-related characteristics; the Eating Attitudes Test (EAT-26) to assess eating behaviors and eating disorders; and the Nutrition Literacy Assessment Tool for Adults (NLAT-A) to determine participants' levels of nutrition literacy. All data were analyzed using the SPSS 25.0 statistical software package. Of the participants, 66.1% were female and 33.9% were male. According to the total NLAT-A score, 88.6% of the participants had an adequate level of nutrition literacy, 10.9% were at a borderline level, and 0.5% had an inadequate level. Nutrition literacy scores were found to be significantly higher in women compared to men, and this difference was statistically significant (p < 0.001). Similarly, the total EAT-26 scores were higher among women, indicating a greater tendency toward eating disorders, and this difference was also statistically significant (p < 0.001). The total NLAT-A score differed significantly according to educational level. Statistically significant differences were observed between primary school and university, secondary school and university, and high school and university education groups (p < 0.001). Although differences in total EAT-26 scores were observed across educational levels, these differences were not statistically significant (p = 0.084). A negative but weak and statistically non-significant relationship was found between the total EAT-26 score and the total NLAT-A score (r = −0.067; p > 0.05). In conclusion, the relationship between eating behavior disorders and nutrition literacy among adults was examined, and the association was found to be negative but not statistically significant. It is considered that increasing nutrition literacy levels may contribute to preventing the increase in eating behavior disorders.
Benzer Tezler
- Yetişkinlerde sağlık okuryazarlığı, beslenme okuryazarlığı ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between health literacy, nutrition literacy, and quality of life in adults
ZEYNEP ARPA HAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikErzurum Teknik ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İZZET ÜLKER
- Yetişkin tip II diyabetli bireylerde gıda güvenliği bilinç düzeyi ile sağlık okuryazarlığı düzeylerinin yeme farkındalıkları üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the impact of food safety awareness level and health literacy levels on eating awareness in adult type II diabetic individuals
ELİF NAZ DİLBAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Aydın ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BERKİN ÖZYILMAZ KIRCALİ
- E-sağlıklı beslenme okuryazarlığı (E-SBO) ölçeğinin Türkçe 'ye uyarlanması ve yetişkin bireylerde COVİD-19 pandemi öncesi ve sırasında e-SBO düzeyleri ile beslenmeye ilişkin parametreler arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Adaptation of the E-HEALTHY nutrition literacy (E-HDL) questionnaire into Turkish and determining the relationship between E-HDL levels and nutritional parameters of adult individuals before and during the COVİD-19 pandemic
ÖZGÜN ONBAŞI
Doktora
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PERİM FATMA TÜRKER
- Yetişkin kadın bireylerin beslenme okuryazarlık düzeyleri ile sürdürülebilir ve sağlıklı yeme davranışları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between nutrition literacy levels and sustainable and healthy eating behaviours of adult female individuals
AYCAN KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikLokman Hekim ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİNÇ YÜCECAN
- Genç yetişkin bireylerde sağlık okuryazarlığı ve beslenme bilgi düzeyi ile yeme bozukluğu arasındaki ilişki
The relationship between health literacy and nutrition knowledge level and eating disorders in young adults
MERYEM YAKUPOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikTrakya ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDEF DURAN