Eymen el-ʿUtûm'un Yevmun Meşhûd isimli romanının teknik ve tematik incelemesi
A technical and thematic analysis of Ayman al-Otoom's novel Yawm Mashhoud
- Tez No: 993182
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET KAZIM ÜRÜN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Arap dili, Arap-İsrail savaşları, Arabian-İsrael wars
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bir insan ürünü olan edebiyat; olay, düşünce, duygu ve hayalleri dil aracılığıyla, estetik bir şekilde ifâde etme sanatıdır. Şiir, destan, hikâye gibi türlerin yanında 17. yüzyılda roman da bir edebî tür olarak ortaya çıkmıştır. Yaşanan olayları gerçeğe daha yakın bir şekilde anlatabilmesi nedeniyle roman, diğer tahkiye türlerine göre daha çok yayılmıştır. Yakın tarihte Ortadoğu'da, özellikle Filistin'de yaşanan acılar da edebiyata yansımıştır. Eymen el-'Utûm'un yazmış olduğu Yevmun meşhûd (Unutulmaz Bir Gün) isimli roman, İsrail'e karşı Kerameh Savaşı'nda zafer kazanan Meşhûr Ḥadîs̱e el-Câzî (öl. 2021) isimli Ürdünlü bir komutanın biyografisini fiktif olarak anlatmaktadır. Meşhûr Ḥadîs̱e el-Câzî'nin, önemli olaylara şahitlik etmesi nedeniyle onun yaşadıkları, yakın tarihte meydana gelen olayların arka planının daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacak niteliktedir. Bu yönüyle Yevmun meşhûd isimli roman hem biyografik hem tarihî özellikler taşımaktadır. Çalışmada Eymen el-'Utûm'un Yevmun meşhûd isimli romanı, teknik ve tematik olarak incelenmiştir. Giriş bölümünde çalışmanın amaç, kapsam ve yöntemiyle Ürdün'ün siyasi tarihine; birinci bölümde Eymen el-'Utûm'un hayatı ve edebî kişiliğine; ikinci bölümde romanın teknik incelemesine, üçüncü bölümde ise romanın tematik incelemesine yer verilmiştir. Romanın teknik incelemesi sonucunda; adının Kur'ân-ı Kerîm'den esinlenerek konduğu, kahraman bir bakış açısına sahip olduğu, zaman ve mekân unsurunun etkin bir şekilde kullanıldığı, çeşitli anlatım tekniklerinden yararlanıldığı ve romanda kullanılan dilin başarılı bir edebî dil olduğu görülmektedir. Roman tematik olarak incelendiğinde ele aldığı temaların; Osmanlı sonrası Ortadoğu'da İngiliz ve Siyonist politikaları, Filistin'e Yahudi göçü ve Arapların tepkileri, Arap Birliği ve uluslararası toplumun desteği, yaşanan savaşlar ve direniş hareketleri, Filistin bölgesindeki toplumsal ve kültürel durum şeklinde beş ana başlıkta ele alındığı görülmektedir. Eser, Filistin davasının tarihsel gerçeklerini aktarırken, aynı zamanda insanî bir bakış açısı sunarak, Filistinlileri suçlayan iddialara karşı güçlü bir savunma niteliği taşımaktadır. Böylece yazar günümüzde oluşturulmaya çalışılan algının aksini ifade etmekte ve galipler tarafından yazılan tarihin sorgulanmasını istemektedir. Yazarın eserlerinin Arap toplumlarında teveccüh görmesi de fikirlerinin halk tarafından benimsendiğini göstermektedir. Bu durum, yakın tarihte Ortadoğu coğrafyasında çeşitli siyasi gelişmelerin ve iktidar değişikliklerin olacağının ve bu değişikliklerin kökeninde İslâmî ve insanî değerlerin bulunacağının bir işaretidir.
Özet (Çeviri)
Literature, a human creation, is the art of expressing events, thoughts, feelings and dreams aesthetically through language. This art, created by humans and addressed to humans, has both been influenced by society and influenced society. Alongside genres such as poetry, epic and story, the novel also emerged as a literary genre in the 17th century. Alongside genres such as poetry, epic, and story, the novel also emerged as a literary genre in the 17th century. Because it can narrate events in a manner closer to reality, the novel has spread more widely than other narrative genres. Recent events in the Middle East, particularly the suffering experienced in Palestine, have also been reflected in literature. Ayman al-Otoom's novel Yawm mashhoud (A Memorable Day) fictionally recounts the biography of the Jordanian commander Mashhour Hadeetha al-Jazy (d. 2021), who won victory against Israel in the Battle of Karameh. Mashhour Hadeetha al-Jazy, witnessed important events, and his experiences help us better understand the background of events that took place in recent history. In this respect, the novel Yawm mashhoud has both biographical and historical characteristics. The study examines Ayman al-Otoom's novel Yawm mashhoud from a technical and thematic perspective. The introduction outlines the study's purpose, scope, and methodology, as well as Jordan's political history. The first chapter covers Ayman al-Otoom's life and literary persona, the second chapter analyses the novel's technical aspects, and the third chapter examines its themes. The technical analysis of the novel reveals that its title was inspired by the Qur'an, that it is written from a heroic perspective, that the elements of time and place are used effectively, that various narrative techniques are employed, and that the language used in the novel is a successful literary language. When examined thematically, the novel addresses five main topics: British and Zionist policies in the post-Ottoman Middle East; Jewish immigration to Palestine and Arab reactions; the Arab League and international community support; the wars and resistance movements; and the social and cultural situation in the Palestinian region. The work conveys the historical realities of the Palestinian cause while also offering a human perspective, serving as a powerful defence against accusations levelled against Palestinians. In this way, the author expresses the opposite of the perception currently being constructed and calls for the questioning of history as written by the victors. The popularity of the author's works in Arab societies also demonstrates that his ideas have been embraced by the people. This situation is an indication that various political developments and changes in power will occur in the Middle East in the near future, and that Islamic and human values will be at the root of these changes.
Benzer Tezler
- Eymen el-Atûm'un romanlarında Kur'ân etkisi
The influence of the Qur'an in Eymen al-Atum's novels
MUHAMMED İKBAL SEVGİLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBatman ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞAHİN ŞİMŞEK
- Eymen El-'Utûm ve Savtü'l Hamîr adlı eserinin tahlili
Ayman Otoom and analysis his novel's The Voice Of Donkeys
BETÜL UĞUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN UÇAR
- Cezaevı̇ edebı̇yatı bağlamında Eymen el-Utûm'un“Yâ Sâhı̇bey'ı̇s-Sı̇cn”adlı romanının yapı ve ı̇çerı̇k bakımından ı̇ncelenmesı̇
Analysis of Ayman al Otoom's“Ya Sâhibay al-Sijn”in terms of structure and content in the context of prison literature
SELMA AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBursa Uludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN TAŞDELEN
- Büyülü gerçeklik romanlarından biri olan Eymen el'Atum'un "Tis'ate 'Aşer'' adlı eserinin tahlili
Analysis of Eymen el-Atum's work called“Tis'ate Asher”, one of the magical realism novel
MELEK AKSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET ÇELİK
- “تقنيّات السّرد في روايات الكاتب ”أيمن العتوم
Eymen el-Atûm'un romanlarında anlatım teknikleri - The narration techniques in Ayman Aluttum's novels
YAMAN KASHTO
Yüksek Lisans
Arapça
2020
DilbilimMardin Artuklu ÜniversitesiArap Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ IBRAHEM ALSHBLI