Z kuşağı bireylerinin toplumsal cinsiyet bağlamında modaya ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Examining the opinions of generation Z individuals on fashion in the context of gender
- Tez No: 993214
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAKİR ÖZÜDOĞRU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Giyim Endüstrisi, Sosyoloji, Clothing Industry, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Feminizm, Giyim, Moda, Toplumsal cinsiyet, Z kuşağı, Feminism, Clothing, Fashion, Gender, Generation Z
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, Eskişehir'de ikamet eden ve 1996-2010 yılları arasında doğan Z kuşağı bireylerinin toplumsal cinsiyet bağlamında modaya ilişkin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Z kuşağı bireylerinin, kapsayıcılık ve çeşitliliğe verdikleri önem doğrultusunda, cinsiyet akışkanlığı, cinsiyetsiz moda, cinsiyet ayrımı gözetmeyen moda gibi kavramları benimseme eğiliminde olduklarına ve modayı kendilerini ifade etme aracı olarak gördüklerine dair küresel literatürde çalışmalar bulunmasının yanında, güncel moda eğilimleri arasında da ikili cinsiyet sistemine dayalı kalıpları aşmaya yönelik yaklaşımlar yer almaktadır. Bu durumun gündelik yaşam pratiklerine nasıl yansıdığı, Eskişehir örnekleminde, Z kuşağı bireylerinin bu yaklaşımı nasıl deneyimlediği ve farklı sosyo-kültürel bağlamlarda nasıl karşıladığı soruları önemini korumaktadır. Nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni kullanılan araştırmada, kartopu örnekleme türü kullanılarak ulaşılan 14 katılımcı ile yüz yüze, yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi ile incelenmiştir. İçerik analizi sonucunda“modanın tanımlanması”ve“(toplumsal) cinsiyetli giyim”olmak üzere iki tema ortaya çıkmıştır. Araştırmanın bulgularında, katılımcıların %42'si giyimde toplumsal cinsiyet ayrımını reddettiği, %28,5'i normatif olanın sürdürülmesi gerektiğini düşündüğü ve %28,5'i de bu konuda kararsız bir yaklaşım benimsediği görülmüştür. Z kuşağının geleneksel cinsiyet rollerini bazı durumlarda sorgulayarak modayı bir ifade ve bireysellik alanı olarak gördüğü, ancak sosyal çevre ve toplumsal koşulların bu ifade imkanlarını sınırlandırabildiği bulgulanmıştır. Araştırmanın toplumsal cinsiyet çalışmalarına ve moda tasarım alanına ampirik veri sağlayacağı düşünülmektedir. Bu bağlamda elde edilen bulgular, genç nüfusu hedefleyen moda tasarımcıları ve moda ürünleri üreten firmalar için yeni tasarım fikri geliştirmede yol gösterici niteliktedir. Ülkemizde moda ve toplumsal cinsiyet bağlamında gerçekleştirilen araştırmaların sınırlı sayıda olması nedeniyle, tezin bu alandaki boşluğu doldurmaya katkı sağlayacağı öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to examine the views of Generation Z individuals in Eskişehir, born between 1996 and 2010, on fashion within the context of gender. Global literature suggests that Generation Z, valuing inclusivity and diversity, tends to embrace concepts such as gender fluidity, genderless fashion, and gender-neutral fashion, viewing fashion as a means of self-expression. Current fashion trends also reflect efforts to move beyond the binary gender system. How this situation is reflected in everyday life practices, how Generation Z individuals experience this approach in the Eskişehir sample, and how it is received in different socio-cultural contexts remain important questions. In this qualitative research study using a case study design, face-to-face, semi-structured interviews were conducted with 14 participants reached through snowball sampling. The data obtained were examined using content analysis. As a result of the content analysis, two themes emerged:“the definition of fashion”and“gendered clothing.”Findings indicate that 42% of participants rejected gender distinction in clothing, 28.5% supported maintaining norms, and 28.5% remained undecided. It was found that Generation Z questions traditional gender roles and perceives fashion as a means of individuality and expression, although social and cultural factors may restrict this freedom. The study provides empirical data for gender studies and fashion design. The findings are expected to guide designers and companies targeting young consumers in developing new ideas. Given the limited number of studies conducted in Turkey on fashion and gender, it is anticipated that this thesis will contribute to filling the gap in this field.
Benzer Tezler
- Müzik sosyolojisi açısından Z kuşağının müzikal eğilimleri: Sakarya Üniversitesi örneği
Musical trends of generation Z in terms of music sociology: Example of Sakarya University
BEGÜM ÜNLÜ
- Z kuşağı bireylerinin dijital dizi ve film platformları kullanma alışkanlıkları
Generation Z individuals' habits of using digital TV series and movie platforms
TUĞÇE ATLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim BilimleriSakarya Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ESKİCUMALI
- Z kuşağının yaşam tarzı ve kimlik ve beden inşası: Kötekli örneği
Lifestyle and identity and body construction of generation Z: Case of Kötekli
BUSE TÜRKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SosyolojiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇEN ERTUĞRUL
- Z kuşağının yeni medya ortamındaki habitusları
Habitus of generation Z in the new media environment
AYKUT ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
GazetecilikMersin ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERNA ARSLAN
- Elazığ'a yerleşen Ahıska Türkleri: Kuşaklar bağlamında entegrasyon süreci ve iletişim araçlarının rolü
Ahıska Turks settled in Elazığ: Integration process in the context of generations and the role of communication tools
CANAN AYERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halkla İlişkilerFırat Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERKAN BİÇER