İşletmelerde sürdürülebilirlik uygulamaları ve finansal performansın incelenmesi: Borsa İstanbul'da karşılaştırmalı bir analiz
Examination of sustainability practices and financial performance in businesses: A comparative analysis in Borsa Istanbul
- Tez No: 993346
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MERVE TUNCAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Ekonomi, Finance, Economics
- Anahtar Kelimeler: Borsa İstanbul, İstanbul Stock Exchange
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Muhasebe, Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın temel amacı, Borsa İstanbul'da işlem gören işletmelerin sürdürülebilirlik temelli uygulamalara göre finansal performanslarının istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymaktır. Çalışmanın örneklemini, 2022-2024 analiz döneminin tüm yıllarında verilerine düzenli olarak ulaşılabilen ve finans sektörü dışında faaliyet gösteren toplam 33 işletme oluşturmaktadır. Çalışma örneklemini oluşturan 33 işletmenin, 10'u hem BIST100 Endeksi'nde hem de BIST Sürdürülebilirlik 25 Endeksi'nde yer alırken, diğer 23 işletme ise yalnızca BIST100 Endeksi'nde yer almaktadır. Analiz kapsamında 2022 yılında faaliyete geçen BIST Sürdürülebilirlik 25 Endeksi, Sürdürülebilirlik Endeksi'ne kıyasla daha seçici kote kriterlerine sahip olması nedeniyle esas alınmıştır. Bu kapsamda, aradaki potansiyel istatistiksel farklılıkların daha net ve güçlü bir biçimde ortaya konulması ve sürdürülebilirlik uygulamalarının finansal göstergeler üzerindeki yansımalarının daha kapsamlı değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Çalışma analizi, mali tablo analiz yöntemlerinden oran analizi ve istatistiksel analiz yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Her iki grupta gözlem sayısının küçük olması nedeniyle non-parametrik testlerden Mann-Whitney U testi kullanılarak istatistiksel karşılaştırma yapılmıştır. Mali analiz yürütülürken, ortalamaları önemli düzeyde bozabilecek şekilde uç değerlere sahip olan işletmeler, daha anlamlı istatistiksel değerlendirme yapabilmek için analiz kapsamı dışında tutulmuştur. Belirlenen işletmelerin 2022-2024 yılları arasındaki mali oranları Kamu Aydınlatma Platformu (KAP) üzerinden elde edilen verilerle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışma, literatürde kullanılan sınırlı oran setleri ve yöntemlerinden farklı olarak sürdürülebilirlik uygulamalarını benimseyen işletmelerin finansal performansları üzerindeki yansımalarını geniş bir çerçevede incelenmektedir. Bu doğrultuda beş oran grubu (Likidite Oranları, Faaliyet Verimlilik Oranları, Mali Yapı Oranları, Karlılık Oranları, Piyasa Performans Oranları) ve toplamda 16 finansal oran kullanılarak iki aşamalı bir analiz gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, sürdürülebilirlik uygulamalarının finansal göstergeler üzerindeki yansımalarını karşılaştırmalı incelemesi sebebiyle metodolojik olarak ayrışmaktadır. Elde edilen bulgular, işletmelerin verimlilik (faaliyet) ve piyasa performans oranlarının BİST Sürdürülebilirlik Endeksi'nde dahil olma durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Buna karşılık, likidite, mali (finansal) yapı ve karlılık oranlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık elde edilememiştir. Tüm finansal oran gruplarında tutarlı ve istatistiksel olarak anlamlı bir sonuç gözlemlenmemesi, sürdürülebilirlik uygulamalarının finansal göstergeler üzerinde kısa analiz dönemindeki yansımalarını ortaya koymaktadır. Sürdürülebilirlik uygulamalarını benimseyen işletmelerin stok yönetimi, borç ödeme döngüsü ve piyasa performansları açısından belirgin avantajlar sağladığı analiz kapsamında elde edilmiştir. Oran analizi bulgularında elde edilen istatistiksel farklılıklar, sürdürülebilirlik uygulamaları ile finansal performans arasındaki ilişkinin zaman içerisinde daha belirgin ve anlamlı farklılıklara yol açabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this study is to reveal whether the financial performances of the companies listed on Borsa Istanbul differ a statistically significant difference based on sustainability-based practices. The sample of the study consists of a total of 33 companies that operate outside the financial sector and whose data is regularly accessible for all years of the 2022-2024 analysis period. Of the 33 companies comprising the sample, 10 are listed on both the BIST100 Index and the BIST Sustainability 25 Index, while the remaining 23 companies are listed only on the BIST100 Index. Within the scope of analysis, the BIST Sustainability 25 Index, which became operational in 2022, was used as basis due to its more selective listing criteria compared to the Sustainability Index. In this context, the aim is to more clearly and strongly highlight the potential statistical differences and to conduct a more comprehensive evaluation of the impact of sustainability practices on financial indicators. The study analysis was conducted using ratio analysis and statistical analysis methods, which are financial statement analysis methods.Due to the small number of observations in both groups, statical comparasions were made using the Mann-Whitney U test, a non-parametric test. During the financial analysis, companies with extreme values that could significantly distort the averages were excluded from the analysis to allow for a more meaningful statistical evaluation. The financial ratios of the specified companies for the years 2022-2024 were examined comparatively using data obtained from the Public Disclosure Platform (KAP). Unlike the limited ratio sets and methods used in the literature, this study examines the impact of adopting sustainability Practices on the financial performance of businesses within a board framework. In this regard, a two-stage analysis was conducted using five ratio groups (Liquidity Ratios, Activity Efficiency Ratios, Financial Structure Ratios, Profitability Ratios, Market Performance Ratios) and a total of 16 financial ratios. For this purpose, it is methodologically distinct due to its comparative analysis of the reflections of sustainability practices on financial indicators. The findings reveal that there are statistically significant differences in the efficiency (operational) and market performance ratios of companies depending on whether they are included in the BIST Sustainability Index. In contrast, no statistically significant difference was found in liquidity, financial structure, and profitability ratios. The lack of a consistent and statistically significant result across all financial ratio groups reveals the impact of sustainability practices on financial indicators during the short analysis period. It has been determined through analysis that businesses that adopt sustainability pracrices gain significant advantages in terms of inventory management, debt payment cycle, and market performance. The statistical differences obtained in the findings of ratio analysis suggest that the relationship between sustainability practices and financial performance may lead to more pronounced and meaningful differences over time.
Benzer Tezler
- Lojistik sistem içerisinde yeşil lojistik uygulamalarını örgüt kültürü olarak benimseyen firmaların borsa performanslarının incelenmesi
Examining the stock market performance of firms adopting green logistics practices as organizational culture
TUNCAY ŞİMŞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MaliyeAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Finans Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELTEM KESKİN
- Yeşil tedarik zinciri yönetimi uygulamalarının firma performansı üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of green suppy chain management practicies on firm performance
İPEK TEZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeGaziantep ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Pazarlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANİFİ MURAT MUTLU
- Sürdürülebilirlik performansının bulanık mantık ile ölçülmesi ve finansal etkileri
A Fuzzy logic assessment of sustainability performance and its financial effects
PINAR ÜNAL
- Assessment of sustainability practices in marinas: A study on the marinas in Muğla province
Marinalarda sürdürülebilirlik uygulamalarının değerlendirilmesi: Muğla ili marinaları üzerine bir araştırma
KURTUL SÜKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
DenizcilikDokuz Eylül ÜniversitesiDeniz İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DURMUŞ ALİ DEVECİ
- Katılım bankalarının kurumsal sürdürülebilirliklerini etkileyen finansal performans göstergelerinin incelenmesi
Investigation of financial performance indicators affecting corporate sustainability of participation banks
FATİH AKBAŞ
Doktora
Türkçe
2021
BankacılıkBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiBankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERUDUN KAYA