Açıklanabilir yapay zeka için blok zincir teknolojisi ve yasal zorluklar
Blockchain technology for explainable artificial intelligence and legal challenges
- Tez No: 993353
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED FATİH CENGİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Açıklanabilir yapay zeka, Blok zincir teknolojisi, Açıklanabilirlik, Açıklanabilir Yapay Zeka İçin Blok Zincir Entegrasyonu, Veri Koruma Mevzuatı, Explainable artificial intelligence, Block chain technology, Explainability, Block Chain Integration for Explainable Artificial Intelligence, Data Protection Legislation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Maltepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Teknoloji ve Fikri Mülkiyet Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, açıklanabilir yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesinde blok zincir teknolojisinin sunduğu teknik avantajlar ile bu entegrasyonun beraberinde getirdiği hukuki zorlukları kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Yapay zekanın açıklanabilirlik, şeffaflık, hesap verebilirlik ve güvenilirlik gibi etik ve yasal gereklilikler ışığında geliştirilmesi, günümüzde teknolojinin ve mevzuatın önemli gündem maddeleri arasında yer almaktadır. Blok zincirin değiştirilemezlik, merkeziyetsizlik ve izlenebilirlik özellikleri, yapay zeka sistemlerinin açıklanabilir ve güvenli hale getirilmesinde etkin çözümler sunma potansiyeline sahiptir. Ancak, bu teknolojik entegrasyon; veri koruma hukuku, fikri mülkiyet hakları ve hukuki sorumluluk gibi alanlarda önemli riskler ve uyum sorunlarını da gündeme getirmektedir. Tezde, açıklanabilir yapay zeka ve blok zincir teknolojisinin temel kavramları, teknik entegrasyon yöntemleri, ve ortaya çıkan hukuki sorunlar detaylı olarak incelenmiş; ayrıca bu alanda karşılaşılan güçlüklerin çözümüne yönelik öneriler sunulmuştur. Çalışma, açıklanabilir yapay zeka ve blok zincir birleşiminin teknik ve hukuki boyutlarının sistematik değerlendirilmesiyle literatüre ve uygulamaya önemli katkılar sağlamayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This study comprehensively addresses the technical advantages offered by blockchain technology in the development of explainable artificial intelligence systems and the legal challenges brought by this integration. The development of artificial intelligence in the light of ethical and legal requirements such as explainability, transparency, accountability and reliability is among the important agenda items of technology and legislation today. The immutability, decentralisation and traceability features of the blockchain have the potential to provide effective solutions in making artificial intelligence systems explainable and secure. However, this technological integration also raises significant risks and compliance issues in areas such as data protection law, intellectual property rights and legal liability. In the thesis, the basic concepts of explainable artificial intelligence and blockchain technology, technical integration methods, and the legal issues that arise are analysed in detail, and suggestions are presented to solve the difficulties encountered in this field. The study aims to make significant contributions to the literature and practice by systematically evaluating the technical and legal aspects of the combination of explainable artificial intelligence and blockchain.
Benzer Tezler
- Revealing unexplored deanonymization risks over the ethereum blockchain
Ethereum blokzincir üzerı̇nden keşfedı̇lmemı̇ş anonimsizleştirme rı̇sklerı̇nı̇n ortaya çıkarılması
YASİR KILIÇ
Doktora
İngilizce
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolAdana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ İNAN
- Directors' duty of care in corporate governance: Legal, technological, and sustainability perspectives
Kurumsal yönetimde yöneticilerin özen yükümlülüğünün hukuk, teknoloji ve sürdürülebilirlik perspektifinden değerlendirilmesi
BARAN CAN KAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Hukukİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM KARATEPE KAYA
- Yapay zeka ve blokzincir teknolojilerinin tedarik zinciri dayanıklılığı üzerine etkisi
The impact of artificial intelligence and blockchain technologies on supply chain resilience
LEVENT ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeGebze Teknik ÜniversitesiStrateji Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH ZEKİ İMAMOĞLU
- Blokzincir tabanlı güvenilir ve açıklanabilir yapay zeka kullanan akıllı sağlık çatısının geliştirilmesi
Development of smart health framework using blockchain-based trustworthy and explainable artificial intelligence
KÜBRA ARSLANOĞLU
Doktora
Türkçe
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolFırat ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KARAKÖSE
- İnsansız hava araçlarının kritik uçuş verilerini güvenli depolayan ve arazi koşullarına göre otonom iniş yapabilen açıklanabilir yapay zeka tabanlı bir uygulama
A comprehensible artificial intelligence based application that securely stores critical flight data of unmanned aerial vehicles and enables autonomous landing based on terrain conditions
MUZAFFER EYLENCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mekatronik MühendisliğiIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiMekatronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEKİR AKSOY
ÖĞR. GÖR. REMZİ GÜRFİDAN