Kahramanmaraş ili tıbbi ve aromatik bitki rizosferlerinin mikrobiyom profillemesi ve toprak özellikleri ile ekolojik ilişkilerinin incelenmesi
Microbiome profiling of medicinal and aromatic plant rhizospheres in Kahramanmaraş province and investigation of their ecological relationships with soil characteristics
- Tez No: 993558
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF COŞKUN DAĞGEÇEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoteknoloji, Ziraat, Mikrobiyoloji, Biotechnology, Agriculture, Microbiology
- Anahtar Kelimeler: Rizosfer mikrobiyomu, tıbbi ve aromatik bitkiler, 16S rRNA dizileme, toprak fizikokimyasal özellikleri, bakteriyel çeşitlilik, Akdeniz ekosistemi, Rhizosphere microbiome, medicinal and aromatic plants, 16S rRNA sequencing, soil physicochemical properties, bacterial diversity, Mediterranean ecosystem
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Kahramanmaraş ilinde yetişen seçilmiş tıbbi ve aromatik bitkilerin rizosferlerinde gelişen bakteriyel mikrobiyal topluluklar, 16S rRNA genine dayalı yüksek verimli dizileme yaklaşımı kullanılarak ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Çalışma, bitki türü ile toprağın fizikokimyasal özelliklerinin, rizosfer bakteriyel mikrobiyomunun yapısı ve çeşitliliği üzerindeki belirleyici rolünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda Lavandula sp., Olea europaea, Rhus coriaria, Laurus nobilis, Rosa sp. ve Rosmarinus officinalis bitkilerine ait rizosfer toprakları analiz edilmiştir. Analiz edilen rizosfer topraklarında pH değerlerinin 7,4–8,3 arasında değiştiği, potasyum (K) içeriklerinin 210–485 mg kg⁻¹ aralığında olduğu ve organik madde oranlarının %1,2–3,8 düzeylerinde seyrettiği belirlenmiştir. Elektriksel iletkenlik (EC) değerleri ise 0,28–0,91 dS m⁻¹ arasında ölçülmüştür. Elde edilen veriler, bu fizikokimyasal özelliklerin rizosfer bakteriyel topluluk yapısının şekillenmesinde etkili çevresel bileşenler olduğunu açık biçimde ortaya koymaktadır. Mikrobiyal çeşitlilik analizleri, incelenen bitki türleri arasında belirgin ve anlamlı farklılıklar bulunduğunu göstermiştir. ASV sayıları 1.245 ile 2.980 arasında değişirken, Shannon çeşitlilik indeksi değerleri 4,6–6,2 aralığında hesaplanmıştır. En yüksek bakteriyel zenginlik ve çeşitlilik Lavandula sp. ve Olea europaea rizosferlerinde saptanmıştır. Bray–Curtis temelli beta çeşitlilik analizleri ve PCoA ordinasayonları, bitki türlerine bağlı olarak rizosfer mikrobiyomlarının net biçimde ayrıştığını ortaya koymuştur. Filum düzeyindeki değerlendirmelerde, Pseudomonadota (%32–48), Actinobacteriota (%18–31) ve Gemmatimonadota (%4–12) tüm bitkilerde baskın bakteriyel gruplar olarak öne çıkmıştır. Özellikle Gemmatimonadota'nın göreli bolluğunun, toprak pH'ı ve potasyum içeriği ile pozitif yönde ilişkili olması dikkat çekici bir bulgu olarak belirlenmiştir. Çevresel vektör analizleri, pH, potasyum ve elektriksel iletkenliğin rizosfer bakteriyel topluluk yapısını yönlendiren başlıca abiyotik faktörler olduğunu desteklemektedir. Sonuç olarak bu çalışma, tıbbi ve aromatik bitkilerin rizosferlerinde, hem bitki türüne hem de toprak özelliklerine özgü bakteriyel mikrobiyom desenlerinin bulunduğunu net biçimde ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, mikrobiyom temelli toprak yönetimi yaklaşımları ve sürdürülebilir tıbbi bitki yetiştiriciliği açısından sağlam bir bilimsel zemin sunmakta; aynı zamanda biyogübre ve biyoinokulant geliştirmeye yönelik gelecekteki çalışmalar için önemli bir potansiyel taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, bacterial communities inhabiting the rhizospheres of selected medicinal and aromatic plants grown in Kahramanmaraş Province were comprehensively investigated using highthroughput 16S rRNA gene sequencing. The primary aim was to clarify how plant species and soil physicochemical properties jointly shape the structure and diversity of rhizosphere bacterial microbiomes. To this end, rhizosphere soil samples were collected from Lavandula sp., Olea europaea, Rhus coriaria, Laurus nobilis, Rosa sp., and Rosmarinus officinalis. Soil analyses revealed pH values ranging from 7.4 to 8.3, potassium (K) concentrations between 210 and 485 mg kg⁻¹, and organic matter contents of 1.2–3.8%. Electrical conductivity (EC) values varied from 0.28 to 0.91 dS m⁻¹. These physicochemical properties emerged as key environmental factors influencing the organization of rhizosphere bacterial communities. Microbial diversity analyses demonstrated clear and significant differences among plant species. Observed ASV numbers ranged from 1,245 to 2,980, while Shannon diversity indices varied between 4.6 and 6.2. The highest bacterial richness and diversity were consistently detected in the rhizospheres of Lavandula sp. and Olea europaea. Beta diversity analyses based on Bray– Curtis dissimilarity and PCoA ordinations revealed pronounced plant species–driven separations among rhizosphere microbiomes. At the phylum level, Pseudomonadota (32–48%), Actinobacteriota (18–31%), and Gemmatimonadota (4–12%) dominated across all plant species. Notably, the relative abundance of Gemmatimonadota showed a positive association with soil pH and potassium content. Environmental vector fitting analyses further confirmed soil pH, potassium availability, and electrical conductivity as the main abiotic drivers shaping rhizosphere bacterial community structure. Overall, this study demonstrates that medicinal and aromatic plants harbor distinct, plantand soil-specific rhizosphere bacterial microbiomes. The findings provide a solid scientific basis for microbiome-oriented soil management strategies and sustainable cultivation of medicinal plants, while also highlighting the potential of rhizosphere microbiomes as a resource for future biofertilizer and bioinoculant development.
Benzer Tezler
- Tarımda kadın girişimciliği ve genç çiftçi projesi: Kahramanmaraş ili örneği
Agricultural entrepreneurship and young farmer project: District of Kahramanmaras province
NİDA ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜCAHİT PAKSOY
- Kahramanmaraş ili florasına ait bazı endemik ve tıbbi öneme sahip bitkilerin in-vitro ortamında antibiyofilm, antikanser, antioksidan ve antimikrobiyel aktivitelerin incelenmesi
Investigation of antibiofilm, anticancer, antioxidant and antimicrobial activities in in-vitro environment of some endemic and medicinal plants belonging to the flora of kahramanmaraş province.
SEDA BAŞKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
BiyolojiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ SAVAŞ BÜLBÜL
PROF. DR. ASHABİL AYGAN
- Adıyaman ili (Merkez, Besni, Gölbaşı ve Tut ilçeleri) aktar profillerinin ve tüketici satın alma eğilimlerinin belirlenmesi
Determination of herbalist profiles and consumer purchasing trends in Adiyaman province (Central, Besni̇, Gölbaşi and Tut districts)
SERDAR DOLAŞKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPER UZUN
- Kahramanmaraş ili birinci basamak sağlık çalışanlarının erkek sünneti konusundaki bilgi ve görüşleri
Knowledge levels and opinions of primary healthcare providers in Kahramanmaraş province regarding male circumcision
HALİT AKSAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CELAL KUŞ
- Aktarların tüketici profillerinin ve satınalma eğilimlerinin belirlenmesi: Kahramanmaraş örneği
The survey to determine the consumer profiles and purchasing trends about herbal shops: Case study in Kahramanmaras
CENNET KOCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
BotanikKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEYRAN PALABAŞ UZUN