Çocukluk çağı travmaları ve obsesif kompulsif belirti düzeyi arasındaki ilişkide travma sonrası bilişlerin ve öz tiksinmenin aracı rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of post-traumatic cognitions and self-disgust in the relationship between childhood trauma and the level of obsessive-compulsive symptoms
- Tez No: 993613
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEDAT IŞIKLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada çocukluk çağı travmaları ile obsesif kompulsif belirti düzeyi arasındaki ilişkide travma sonrası bilişlerin ve öz tiksinmenin aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemi 18-65 yaş aralığında olan 313 katılımcıdan oluşmaktadır. Çalışmanın verileri demografik bilgi formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ-33), Travma Sonrası Bilişler Envanteri, Vancouver Obsesif Kompulsif Envanteri (VOKE) ve Öz Tiksinme Ölçeği Revize Formu kullanılarak çevrimiçi olarak toplanmıştır. Analizler IBMSPSS programı ve Hayes PROCESS macro eklentisi kullanılarak yürütülmüştür. Hipotezlerin test edilmesi için korelasyon analizi ve paralel aracılık analizi yürütülmüştür. Analiz sonuçları mevcut çalışmanın tüm değişkenleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğunu göstermektedir. Yapılan paralel aracılık modelinde çocukluk çağı travmaları ile obsesif kompulsif belirti düzeyi arasındaki ilişkide travma sonrası bilişlerin ve öz tiksinmenin aracı rolü incelenmiş olup analiz sonucuna göre oluşturulan model tam aracılık göstermektedir. Aracı değişkenlerin etkisi incelendiğinde öz tiksinmenin etkisi kontrol edildiğinde travma sonrası bilişlerin anlamlı aracı rol gösterdiği ancak travma sonrası bilişlerin etkisi kontrol edildiğinde öz tiksinme anlamlı bir aracı rol oynamadığı bulunmuştur. Çalışmanın söz konusu bulguları alanyazın ışığında tartışılmış; çalışmanın önemine, klinik doğurgularına, sınırlılıklarına ve gelecek çalışmalara yönelik önerilere yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the mediating role of post-traumatic cognitions and self-disgust in the relationship between childhood traumas and obsessive-compulsive symptom levels. The study sample consisted of 313 participants aged 18–65. Data were collected online using a demographic information form, the Childhood Trauma Scale, the Posttraumatic Cognitions Inventory (PTCI), the Vancouver Obsessive-Compulsive Inventory (VOCI), and the Self-Disgust Scale Revised Form. Analyses were conducted using the IBM SPSS program and the Hayes PROCESS macro. Correlation analysis and parallel mediation analysis were performed to test the study hypotheses. The results indicated significant positive relationships among all variables. In the parallel mediation model, the mediating roles of post-traumatic cognitions and self-disgust in the relationship between childhood traumas and obsessive-compulsive symptom levels were examined, and the model demonstrated full mediation. When the effects of the mediating variables were evaluated, post-traumatic cognitions showed a significant mediating role when self-disgust was controlled. However, self-disgust did not exhibit a significant mediating effect when post-traumatic cognitions were controlled. The findings were discussed in light of the existing literature, with particular emphasis on the study's significance, clinical implications, limitations, and directions for future research.
Benzer Tezler
- Psikiyatrik bir örneklemde premenstrüel belirtilerin çocukluk çağı travmaları, cinsel doyum ve baş etme tutumları ile ilişkisi
The relationship between premenstrual symptoms and childhood trauma, sexual satisfaction, and coping styles in a psychiatric sample
İREM SALİHA BİLGİLİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriÇukurova ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET EMİN DEMİRKOL
- Obsesif kompulsif bozukluk tanısı alan hastalarda hastalık şiddetinin psikotik semptomlar, şizotipal kişilik özellikleri, dissosiyasyon, ve çocukluk çağı travmaları ile ilişkisi
The relationship of disease severity with psychotic symptoms, schizotypal personality traits, dissociation and childhood traumas in patients diagnosed with obsessive compulsive disorder
HÜSEYİN KÖSE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN BELLİ
- Obsesif kompulsif belirtilerle intihar olasılığı, anksiyete, çocukluk çağı travma düzeyleri ve bazı sosyodemografik değişkenler arasındaki ilişki
The relationship between obsessive compulsive symptoms and suicide probability, anxiety, childhood trauma levels, and some sociodemographic variables
BÜŞRA CORA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ TAN
- Obsesif kompulsif semptomlar gösteren ve göstermeyen 18 - 65 yaş arası yetişkinlerin çocukluk çağı travma geçmişine sahip olma, bağlanma stilleri ve ilişki doyumu bağlamında incelenmesi
An investigation of adults aged between 18 - 65 with and without obsessive compulsive symptoms in the context of childhood trauma, attachment styles and relationship satisfaction
MELİS HAFIZOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ TAN
- Çocukluk çağı travmalarının akılcı olmayan inançlar ve psikopatolojik belirtiler ile ilişkisinin incelenmesi
The relationship between childhood traumas, irrational beliefs and psychopathological symstoms
ÖZGENUR KAYA