Ortaokul öğrencileri için mühendislik tasarım ve takım becerileri algısına yönelik ölçeklerin geliştirilmesi
Development of scales towards perception of engineering design and team skills for secondary school students
- Tez No: 993777
- Danışmanlar: PROF. DR. SUAT TÜRKOGUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin mühendislik tasarım becerileri ve takım çalışmasına yönelik algılarını ölçmek amacıyla geçerli ve güvenilir iki ayrı ölçek geliştirmektir. Çalışma kapsamında nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Geliştirilen ölçeklerden biri mühendislik tasarım becerileri algısına, diğeri ise takım becerileri algısına odaklanmaktadır. Moazzen ve diğerlerinin (2014) geliştirdiği özgün yapıdan yararlanılmış ve bu yapılar Türkçe'ye uyarlanarak ortaokul düzeyine uygun hale birer ölçek haline getirilmiştir. Ölçeklerin ilk formları, mühendislik tasarım becerileri algısı ölçeği 62 ve takım becerileri algısı ölçeği 42 maddeden oluşmuş, 2023-2024 eğitim öğretim yılında İzmir ili Karabağlar ilçesindeki iki farklı devlet okulunda, 5., 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinden oluşan örneklem grubuna uygulanmıştır. Yapılan açımlayıcı faktör analizi (AFA) sonucunda mühendislik tasarım becerileri algısı ölçeği 45 maddeye, takım becerileri algısı ölçeği ise 35 maddeye indirilmiş ve her iki ölçek yeniden uygulanmıştır. Mühendislik Tasarım Becerileri Algısı Ölçeği, dört alt boyuttan oluşan bir yapıya sahiptir. Ölçeğe ilişkin Cronbach Alfa katsayıları 0,54 ile 0,74 arasında değişmekte olup, ölçeğin tamamı için bu değer 0,71 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin alt faktörleri sırasıyla“Kuluçka Aşamasında Tasarım Planlama ve Geliştirme Becerileri”,“Yenilikçi Tasarım Geliştirme ve Süreci Yönetme Becerileri”,“Mühendislik Raporlama ve Sunum Becerileri”,“Tasarım Değerlendirme Becerileri”şeklindedir. Takım Becerileri Algısı Ölçeği de dört faktörlü bir yapı göstermektedir. Ölçeğin genel Cronbach Alfa katsayısı 0,79 olarak bulunmuştur. Her iki ölçek için yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, modelin iyi uyum verdiğini göstermektedir (χ²/sd = 1,46; RMSEA = 0,03). Takım Becerileri Algısı Ölçeği'nin alt boyutları sırasıyla“Takım Potansiyelini Destekleme Becerileri”,“Takımda Anlaşma ve İş Birliği Becerileri”,“Takımda Uyum ve Liderlik Becerileri”,“Takım İçi İletişim ve Etkileşim Becerileri”şeklindedir. Elde edilen bulgular, geliştirilen ölçeklerin ortaokul öğrencilerinin mühendislik tasarım süreci ve takım becerilerine ilişkin algılarını ölçmede geçerli ve güvenilir ölçme araçları olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, literatürde yer alan benzer araştırmalarla karşılaştırıldığında, ulaşılan sonuçların büyük ölçüde benzerlik gösterdiği ve bazı uyum indekslerinde daha olumlu değerlerin elde edildiği görülmektedir. Bu sonuçlar, geliştirilen ölçeklerin hem bilimsel araştırmalarda hem de eğitim ortamlarında kullanılabilir nitelikte olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to develop two separate scales that are valid and reliable for measuring middle school students' perceptions of their engineering design skills and teamwork skills. In this study, the survey model, one of the quantitative research methods, was employed. One of the developed scales focuses on perceptions of engineering design skills, while the other focuses on perceptions of teamwork skills. In the scale development process, the original structure proposed by Moazzen et al. (2014) was utilized, and these structures were adapted into Turkish and transformed into scales appropriate for the middle school level. The initial forms of the scales consisted of 62 items for the Engineering Design Skills Perception Scale and 42 items for the Teamwork Skills Perception Scale. The scales were administered during the 2023–2024 academic year to a sample comprising 5th, 6th, 7th, and 8th grade students attending two public schools located in the Karabağlar district of İzmir, Türkiye. Following the exploratory factor analysis (EFA), the Engineering Design Skills Perception Scale was reduced to 45 items, and the Teamwork Skills Perception Scale was reduced to 35 items, after which both scales were re-administered. The Engineering Design Skills Perception Scale demonstrated a four-factor structure. The Cronbach's alpha coefficients for the sub-dimensions ranged between 0.54 and 0.74, while the reliability coefficient for the overall scale was calculated as 0.71. The sub-dimensions of the scale were identified as“Design Planning and Development Skills in the Incubation Phase,”“Innovative Design Development and Process Management Skills,”“Engineering Reporting and Presentation Skills,”and“Design Evaluation Skills.”Similarly, the Teamwork Skills Perception Scale exhibited a four-factor structure, with an overall Cronbach's alpha coefficient of 0.79. The sub-dimensions of this scale were determined as“Skills for Supporting Team Potential,”“Agreement and Cooperation Skills in Teams,”“Harmony and Leadership Skills in Teams,”and“Intra-team Communication and Interaction Skills.”Confirmatory factor analysis (CFA) conducted for both scales indicated that the models demonstrated good fit indices (χ²/df = 1.46; RMSEA = 0.03). The findings reveal that the developed scales are valid and reliable measurement tools for assessing middle school students' perceptions of engineering design processes and teamwork skills. Furthermore, when compared to similar studies in the literature, the results achieved show a high degree of similarity, with more favourable values obtained in some conformity indices. These results demonstrate that the developed scales are suitable for use in both scientific research and educational settings.
Benzer Tezler
- Bilim ve sanat entegrasyonunda Leonardo etkisi: Öğrencilerin mühendislik tasarım becerileri ile yaratıcılıklarının incelenmesi
The Leonardo effect on science and art integration: An investigation of students' engineering design skills and creativity
KÜBRANUR SARI
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUAT TÜRKOGUZ
- Exploring design based learning activities in 2nd grade science classrooms
2. sınıf bilim sınıflarında tasarım tabanlı öğrenme aktivitelerinin keşfedilmesi
ÖZLEM YAPRAK BOSTANCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZTÜRK
- Fen bilimleri alana özgü becerileri kapsamında ortaokul öğrencilerinin izledikleri çizgi filmlerin değerlendirilmesi
The evaluation of the cartoons watched by secondary school students within the scope of skills specific to the field of science
AYSUN KÜRSÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET AKİF HAŞILOĞLU
- Critical thinking activities for preschool children
Okul öncesi çocuklarda eleştirel düşünce aktiviteleri
RANA CHAIKH
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiEğitim Teknolojisi Bilim Dalı
PROF. DR. TUFAN ADIGÜZEL
- Türkiye'de yapılmış lisansüstü tezlerin STEM, kodlama, robotik kavramları bakımından incelenmesi
Investigation of graduate theses made in Turkey in terms of STEM, coding and robotic concepts
ŞURA OKUYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL DEMİR KAÇAN