Terörizm'in beşinci dalga teorisi perspektifinde dijital terörizm
Digital terrorism in the perspective of the fifth wave theory of terrorism
- Tez No: 994022
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA OZAN ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, Siyasal Bilimler, International Relations, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Siber terörizm, Uluslararası terörizm, Cyber terrorism, International terrorism
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, bilgi ve iletişim teknolojilerindeki devrimsel ilerlemelerin terörizmin ontolojisini nasıl dönüştürdüğünü ve bu dönüşümün David C. Rapoport'un“Dört Dalga Teorisi”bağlamında nasıl yeni bir evreye işaret ettiğini incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, dijitalleşme ve siber uzayın yükselişiyle birlikte ortaya çıkan“Dijital Terörizm”olgusunu, modern terörizmin“Beşinci Dalgası”olarak teorik bir çerçeveye oturtmak ve derinlemesine analiz etmektir. Bu bağlamda tez, literatürde beşinci dalgayı tanımlamak üzere öne sürülen Jeffrey Kaplan'ın“Yeni Kabilecilik”, Anthony Celso'nun“Cihatçı Evrim”, Erin Walls'ın“Küreselleşme Karşıtı Dalga”ve Jeffrey Simon'ın“Teknolojik Dalga”gibi yaklaşımlarından ayrışan özgün bir perspektif sunmaktadır. Mevcut teoriler, yeni dalgayı genellikle belirli bir ideolojik motivasyonun (etnik ayrışma, radikal dincilik veya küreselleşme karşıtlığı gibi) veya salt teknolojik araçsallığın bir ürünü olarak ele alırken; bu çalışma, Beşinci Dalga'nın ayırt edici niteliğinin tekil bir ideolojiden ziyade, bizzat dijital ekosistemin kendisi tarafından üretilen ve“teknoloji ile ideolojinin simbiyotik ilişkisine”dayanan yeni bir“baskın enerji”olduğunu savunmaktadır. Uluslararası İlişkiler disiplininin Realizm, Liberalizm ve Sosyal İnşacılık teorileri ışığında yürütülen analizde, dijital terörizmin, siber terörizmden kavramsal olarak nasıl farklılaştığı ve terör örgütleri için nasıl bir“yaşam alanı”na dönüştüğü ortaya konulmuştur. IŞİD, aşırı sağcı yapılanmalar ve hibrit terör örgütleri üzerinden yapılan vaka incelemeleri, dijital teknolojilerin sadece bir propaganda aracı olmadığını; aksine radikalleşme, finansman ve operasyonel koordinasyon süreçlerini yeniden inşa eden kurucu bir unsur olduğunu göstermiştir. Nitel araştırma yöntemlerinin benimsendiği bu tezde, devletlerin geleneksel sınır odaklı güvenlik paradigmalarının, dijital terörizmin ağ tabanlı, asimetrik ve sınırsız doğası karşısında yetersiz kaldığı sonucuna varılmıştır. Terör örgütlerinin dijitalleşme ile kazandığı yeni yeteneklerin haritalandırıldığı bu çalışma, söz konusu tehditlerin bertaraf edilmesi adına ihtiyaç duyulan yenilikçi ve önleyici politikaların geliştirilmesine katkı sunmaktadır. Özetle çalışma, dijital terörizmi ideolojiler üstü, çok katmanlı bir güvenlik tehdidi olarak yeniden kavramsallaştırarak; bu yeni dalgaya karşı çok aktörlü, disiplinlerarası ve küresel iş birliğine dayalı yeni bir güvenlik stratejisi mimarisi önermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines how revolutionary advances in information and communication technologies have transformed the ontology of terrorism and how this transformation indicates a new phase within the context of David C. Rapoport's“Four Waves Theory.”The primary objective of the study is to theoretically frame the phenomenon of“Digital Terrorism,”which has emerged with the rise of digitalization and cyberspace, as the“Fifth Wave”of modern terrorism and to analyze it in depth. In this context, the thesis presents an original perspective that diverges from approaches proposed in the literature to define the fifth wave, such as Jeffrey Kaplan's“New Tribalism,”Anthony Celso's“Jihadist Evolution,”Erin Walls'“Anti-Globalization Wave,”and Jeffrey Simon's“Technological Wave.”While existing theories generally treat the new wave as a product of a specific ideological motivation (such as ethnic segregation, radical religiousness, or anti-globalization) or mere technological instrumentality, this study argues that the distinguishing characteristic of the Fifth Wave is not a singular ideology, but rather a new“dominant energy”generated by the digital ecosystem itself and based on the“symbiotic relationship between technology and ideology.”In the analysis conducted in light of Realism, Liberalism, and Social Constructivism theories of the International Relations discipline, it is demonstrated how digital terrorism conceptually differs from cyberterrorism and how it has transformed into a“living space”for terrorist organizations. Case studies conducted on ISIS, far-right structures, and hybrid terrorist organizations have shown that digital technologies are not merely propaganda tools; on the contrary, they are a constitutive element that reconstructs radicalization, financing, and operational coordination processes. In this thesis, which adopts qualitative research methods, it is concluded that states' traditional border-oriented security paradigms are insufficient against the network-based, asymmetric, and borderless nature of digital terrorism. This study, in which the new capabilities acquired by terrorist organizations through digitalization are mapped, contributes to the development of innovative and preventive policies needed to eliminate the threats in question. In summary, by reconceptualizing digital terrorism as a supra-ideological, multi-layered security threat, the study proposes a new security strategy architecture based on multi-actor, interdisciplinary, and global cooperation against this new wave.
Benzer Tezler
- Türkiye'de terörizmin tarihsel sürekliliği ve D. Rapoport'un modern terörizmin dört dalgası teorisi
The Historical continuity of terrorism in Türkiye and D. Rapoport's theory of the four waves of modern terrorism
İSMAİL CENK ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Siyasal BilimlerTobb Ekonomi ve Teknoloji ÜniversitesiGüvenlik Çalışmaları Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAT ALİ ÖZCAN
- Terörizm'de beşinci dalga tartışmaları bağlamında terörizmin dönüşümü: Türkiye ve Ortadoğu'da pkk örneği
The transformation of terrorism in the context of fifth wave terrorism debates: The case of the PKK in Turkey and the Middle East
DURDU MEHMET ÖZDEMİR
Doktora
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerBursa Uludağ ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERHAT PİRİNÇÇİ
- 11 Eylül sonrası dönemde Rusya'nın uluslararası terörizme yönelik uluslararası işbirliği: Dinamik, yapı ve sorunlar
Russia's international cooperation against international terrorism in the Post-September 11: Dynamics, structures and problems
GÖKHAN ÇAPAR
Doktora
Türkçe
2013
Uluslararası İlişkilerKara Harp Okulu KomutanlığıGüvenlik Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MİTAT ÇELİKPALA
- İkiz kuleler örneğinde yazılı basının terör olaylarına bakışı
The point of view of the press to the terror events in the example of“twin towers”
DİLARA CANÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
GazetecilikEge ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OĞUZHAN KAVAKLI
- Eleştirel terörizm çalışmaları perspektifinden ABD'nin“terörizme karşı küresel savaş”stratejisi: Bağlam, söylem, uygulama, meşrulaştırma
The USA's“global war on terror”strategy from the perspective of critical terrorism studies: Context, discourse, practise and legitimatizion
ÖMER ÇONA
Doktora
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerMilli Savunma ÜniversitesiGüvenlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CENKER KORHAN DEMİR