Sivas kent meydanının farklı peyzaj tasarım senaryoları ile mikroiklim değişikliklerinin envi-met analizi
Envi-met analysis of microclimatic variations in Sivas city square under different landscape design scenarios
- Tez No: 994187
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Peyzaj Mimarlığı, Landscape Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Tarihi Kent Meydanı özelinde yürütülen çalışmada, mevcut tarihi dokuya müdahale etmeden meydanın mikroklimatik yapısını iyileştirmek ve dış mekan termal konforunu sağlamak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, öneri peyzaj tasarım senaryoları geliştirilerek kent meydanının mikroklimatik yapısına olumlu katkılar sunulması hedeflenmiştir. Yöntem: Çalışma kapsamında öncelikli olarak kent merkezinde yer alan çalışma alanı ve ölçüm noktaları belirlenmiştir. Ardından Sivas Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü'nden temin edilen 2019-2023 yılları arası 5 yıllık iklim verileri kullanılarak kentin FES (Physiologically Equivalent Temperature - PET) analizleri RayMan Pro yazılımı ile yapılmıştır. Çalışma alanında, belirlenen günde Lutron AM-4274 SD anemometre cihazı ile 24 saatlik mikroiklim verileri ölçülmüştür. Çalışma alanına yönelik 19 farklı peyzaj tasarım senaryosu geliştirilmiş; ardından mevcut durumla birlikte toplam 20 senaryo modellenerek ENVI-met V5.7.2 yazılımı ile senaryoların mikroiklim üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Simülasyon sonuçları doğrultusunda, kentsel ısı adası etkisini azaltmaya ve dış mekân termal konforunu artırmaya yönelik iklime duyarlı planlama stratejileri geliştirilmesi için önerilerde bulunulmuştur. Bulgular: Kentin 5 yılına ait (2019-2023 arası) ortalama FES (Physiologically Equivalent Temperature- PET) veri analizlerine göre, kış aylarında ortalama −3.1 °C ile“aşırı soğuk termal stres”gözlenmiş; yaz aylarında ise ortalama 19.3 °C ile konfor aralığında yer aldığı ve termal stres oluşmadığı belirlenmiştir. Ancak Temmuz ve Ağustos aylarında dönemsel olarak“güçlü sıcaklık stresi”ve yer yer“aşırı sıcaklık stresinin”yaşandığı günler tespit edilmiştir. ENVI-met simülasyon sonuçlarında en iyi mikroklimatik performansı gösteren senaryo, Senaryo 7 (%100 ağaç yoğunluğu) olmuştur. Bu senaryoda maksimum hava sıcaklığı 34,2 °C olarak ölçülmüş ve sert zemin senaryosuna göre 3,6 °C'lik bir düşüş sağlanmıştır. Diğer senaryolar arasında mikroiklim değerlerinde; Senaryo 19'dan (%20 ağaç + %25 su yüzeyi) −2,7 °C, Senaryo 10'dan (%15 su yüzeyi) −2,3 °C, Senaryo 14'ten (çalı grubu + %60 ağaç yoğunluğu) −1,8 °C olumlu sonuçlar alınmıştır. Buna karşılık en olumsuz sonuç Senaryo 12'den alınmış (%25 su yüzeyi), maksimum hava sıcaklığının 38,1 °C ile sert zemin senaryosuna göre 0,3 °C daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Kentleşmenin hızla arttığı günümüzde, sürdürülebilir ve yaşanabilir alanların oluşturulmasında açık yeşil alanlar kritik bir öneme sahiptir. Bu doğrultuda, kentsel ekosisteme uyumlu ve yerel koşullara uygun bitki türlerinin doğru seçimiyle iklim odaklı tasarım yaklaşımlarının benimsenmesi; su yüzeylerinin kullanımı, bitkilerin gölgeleme etkisinden yararlanılması ve geçirgen yüzeylerin artırılması gibi uygulamalar, mikroklimatik iyileşmeye katkı sunarak dış mekân termal konforunun iyileştirilmesinde etkili sonuçlar ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Purpose: The study conducted specifically for the Historic City Square aimed to improve the microclimatic structure of the square and provide outdoor thermal comfort without interfering with the existing historical fabric. In this regard, proposed landscape design scenarios were developed to make positive contributions to the microclimatic structure of the city square. Method: Within the scope of the study, the study area and measurement points located in the city center were primarily determined. Subsequently, using five-year climate data from 2019 to 2023 obtained from the Sivas State Meteorological Affairs Directorate, the city's PET (Physiological Equivalent Temperature) analyses were performed using RayMan Pro software. In the study area, 24-hour microclimate data were measured on the specified day using a Lutron AM-4274 SD anemometer device. Nineteen different landscape design scenarios were developed for the study area; then, a total of 20 scenarios, including the current situation, were modelled and simulated using ENVI-met V5.7.2 software. Based on the simulation results, recommendations were made for developing climate-responsive planning strategies to reduce the urban heat island effect and improve outdoor thermal comfort. Findings: According to the city's average PET (Physiological Equivalent Temperature) data for the five-year period (2019-2023), an average of −3.1°C during the winter months was observed, indicating“extreme cold thermal stress”; during the summer months, an average of 19.3°C was recorded, falling within the comfort range and indicating no thermal stress. However, days with“severe heat stress”and, in some places,“extreme heat stress”were identified periodically in July and August. The scenario showing the best microclimatic performance in the ENVI-met simulation results was Scenario 7 (100% tree density). In this scenario, the maximum air temperature was measured at 34.2°C, representing a 3.6°C decrease compared to the hard ground scenario. Other positive scenarios include Scenario 19 (20% trees + 25% water surface, −2.7 °C), Scenario 10 (15% water surface, −2.3 °C), and Scenario 14 (shrub group + 60% tree density, −1.8 °C). In contrast, Scenario 12 (25% water surface) was the only scenario where the maximum air temperature was 0.3°C higher than the bare ground scenario at 38.1°C, producing the most unfavourable outcome. Results: In today's world, where urbanization is rapidly increasing, open green spaces play a critical role in creating sustainable and liveable areas. In this regard, adopting climate-focused design approaches with the right selection of plant species that are compatible with the urban ecosystem and suitable for local conditions; practices such as the use of water surfaces, utilizing the shading effect of plants, and increasing permeable surfaces contribute to microclimatic improvement and yield effective results in improving outdoor thermal comfort.
Benzer Tezler
- Tarihi kent meydanlarının morfolojik değişimi: Sivas tarihi kent meydanı örneği
Morphological change of historic town squares: The example of the Sivas historic town square
BELMA YAĞCI TOPCU
- Kamusal açık alan olarak meydanlarda kentsel yaşam değerlendirmesi: Sivas tarihi kent meydanı örneği
A urban life evaluation in the squares as the public open space: Sivas historical town square example
DİDEM ÜNER PÜŞMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMİLE TİFTİK
- İstiklal caddesinde kültürel değişim ve mekânsal yansımalar
An evaluation of cultural change and spatial reflections in Istiklal street
CEM VURAL
- Henri Lefebvre, Michel de Certeau ve Henri Bergson kuramları bağlamında Taksim Meydanı'nda mekansal üretimin okunması
The interpretation of Taksim Square in terms of spatial production in the context of the theories by Henri Lefebvre, Michel de Certeau and Henri Bergson
HATİCE SAVAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SENEM KAYMAZ
- Çizim mimarlığı: Mimari bir motivasyon olarak çizim
Paper architecture: Drawing as a motivation of architecture
FUNDA TAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURBİN PAKER KAHVECİOĞLU