Production or exchange: History, transformation and future of the economic systems
Üretim ya da mübadele: Ekonomik sistemlerin tarihi, dönüşümü ve geleceği
- Tez No: 994235
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BORA ALTAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: tarihsel materyalizm, üretim tarzları, kapitalizm, historical materialism, modes of production, capitalism
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat (ingilizce) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, üretim tarzlarının tarihsel dönüşümünü, ilkel komünal sistemlerden kapitalist toplumlara uzanan süreçteki ekonomik ve toplumsal yapılar üzerinden eleştirel bir bakışla incelemektedir. Karşılıklılık, yeniden dağıtım ve meta mübadelesi gibi farklı mübadele biçimlerinin, kendilerine özgü toplumsal formasyonları nasıl şekillendirdiği analiz edilmektedir. Özellikle klan temelli karşılıklı ekonomilerden sınıflı devlet yapılarına geçiş sürecinde özel mülkiyetin ortaya çıkışı, eşitsizlik ve tahakkümün gelişiminde belirleyici bir unsur olarak vurgulanmaktadır. Kapitalizmi önceki sistemlerden ayıran temel nokta ise, bireyin kendisinin değil, emek gücünün metalaştırılmasıdır; bu da onu köleci ya da feodal sistemlerden farklı kılar. Çalışmada, toplumsal örgütlenmenin temelinde teknolojik gelişmeden çok, baskın mübadele biçimi ve mülkiyet ilişkilerinin yer aldığı savunulmaktadır. Üretim tarzlarındaki bu tarihsel dönüşümleri izleyerek, kapitalizmin durağan değil; geçmiş yapıların üzerine kurulu, onların çelişkilerini taşıyan ve yeni olanaklara açık tarihsel bir formasyon olduğu ortaya konulmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the historical transformation of modes of production through a critical analysis of economic and social structures from primitive communal systems to capitalist societies. It explores how different forms of exchange—such as reciprocity, redistribution, and commodity exchange—have shaped corresponding social formations. Emphasis is placed on the transition from clan-based reciprocal economies to class-based state formations, highlighting the emergence of private property as a decisive factor in the development of inequality and domination. The work discusses how the commodification of labor power distinguishes capitalism from earlier systems like slavery or feudalism, where the individual or their surplus was directly appropriated. The analysis underscores that societal organization is defined less by the presence of markets or technologies and more by the dominant form of exchange and property relations within each era. By tracing these shifts, the study offers a framework for understanding capitalism not as a static system but as a historically contingent formation built upon prior structures, carrying their contradictions and opening space for new possibilities.
Benzer Tezler
- İstanbul'da yazılım sektörünün yerseçim tercihleri
Location preferences of the software sector in Istanbul
ŞÜHEDA KÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE LALE BERKÖZ
- 19.yüzyılda Beyoğlu'nda bir kalkınma aracı olarak yapısal dönüşüm
Urban regeneration as a tool for growth in the 19th century Beyoğlu
RIVKA GERON SCHILD
- Pazaryerinin ağsal altyapısında heterarşik ilişkilenmelerin izini sürmek: Tire ve Nazilli pazarları
Exploring heterarchical relationalities within the networked infrastructure of the marketplace: Tire and Nazilli markets
HALİME GÜHER TAN
- Modern endüstri mirası alanlarının yeniden kullanımı üzerine bir araştırma ve öneri: Bursa ipek iş fabrika alanının yeniden işlevlendirilmesi
A research and recommendation on the modern industrial heritage areas reuse: Re-use of Bursa ipek iş textile mill area
HALİL İBRAHİM CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAYAHAN TÜRKANTOZ
- Hazır giyim endüstrisi için bir yalın performans kıyaslama aracı önerisi
A lean performance comparison tool proposal for apparel industry
BURAK COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Tekstil ve Tekstil Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANAN SARIÇAM