Özel sağlık harcamaları giden sağlık turizmini teşvik ediyor mu? Panel veri analizi
Do private health expenditures encourage outbound health tourism? A panel data analysis
- Tez No: 994265
- Danışmanlar: PROF. DR. SEYMUR AĞAZADE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Halk Sağlığı, Turizm, Economics, Public Health, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Turizmi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sağlık harcamaları, bireylerin genel sağlık durumlarını iyileştirmek amacıyla gerçekleştirdikleri ve genellikle sağlık hizmetlerinin üretimi ve sunumu için gerekli olan temel kaynaklardan birini oluşturan harcamalardır. Bu bağlamda özel sağlık harcamaları, kişisel sağlık sigortaları ve doğrudan sağlık hizmetleri için yapılan ödemeleri kapsamaktadır. Bununla birlikte sağlık sektöründeki özel harcamalar, genellikle sağlık düzeylerini yükseltmek ve sağlık güvencesi sağlamak amacıyla yapılmakta olup özellikle düşük ve orta gelirli topluluklar için zorlayıcı olabilmektedir. OECD ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) gibi uluslararası kuruluşlar tarafından yayımlanan veriler, son yıllarda birçok ülkede özel sağlık harcamalarının toplam sağlık harcamaları içerisindeki payında belirgin bir artış olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışmadaki amacımız ülkelerdeki özel sağlık harcamaları giden sağlık turizmi üzerindeki etkisini ortaya koymak ve bu ilişkinin yönünü panel veri yöntemleriyle incelenmektir. Bu doğrultuda 2005–2022 dönemine ait 84 ülkenin yıllık verileri Dünya Bankası ve Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTADstat) veri tabanlarından derlenmiş; panel veri modelleri kullanılarak analiz gerçekleştirilmiştir. Modelde gelir düzeyi, fiyat düzeyi, hekim yoğunluğu ve özel sağlık harcaması değişkenleri temel belirleyiciler olarak ele alınmıştır. Modellerle sağlık turizmi oranının zaman içindeki sürekliliği değerlendirilmiş ve alternatif model kurgularıyla bulguların sağlamlığı test edilmiştir. Analiz sonuçları, özel sağlık harcamalarının giden sağlık turizmi üzerinde pozitif ve tutarlı bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Buna karşın hekim yoğunluğunun etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiş, gelir ve fiyat göstergelerinin etkilerinin ise kullanılan modele göre farklılık gösterebildiği görülmüştür. Dinamik modellerde sağlık turizmi oranının güçlü bir süreklilik sergilediği belirlenmiştir. Genel olarak çalışma, ülkelerin sağlık turizmi performansının sağlık sistemi finansman yapısıyla yakından ilişkili olduğunu ve özel sağlık harcamalarının bu alanda temel belirleyici değişkenlerden biri olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çerçevede elde edilen sonuçların, sağlık turizmine yönelik politika geliştirme süreçlerine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Health expenditures refer to the spending undertaken by individuals to improve their overall health status and constitute one of the fundamental resources required for the production and provision of healthcare services. In this context, private health expenditures include payments made for personal health insurance and direct healthcare services. While private expenditures in the health sector are generally intended to improve health outcomes and provide health security, they may pose a significant financial burden, particularly for low- and middle-income populations. Data published by international organizations such as the OECD and the World Health Organization (WHO) indicate a substantial increase in the share of private health expenditures within total health expenditures in many countries in recent years. The aim of this study is to examine the effect of private health expenditures on outbound health tourism and to analyze the direction of this relationship using panel data methods. For this purpose, annual data for 84 countries covering the period 2005–2022 were compiled from the World Bank and the United Nations Conference on Trade and Development (UNCTADstat) databases, and the analysis was conducted using panel data models. In the empirical models, income level, price level, physician density, and private health expenditures were considered as the main determinants. The persistence of outbound health tourism over time was assessed, and the robustness of the findings was tested through alternative model specifications. The results of the analysis indicate that private health expenditures have a positive and consistent effect on outbound health tourism. In contrast, physician density was found to have no statistically significant effect, while the impacts of income and price indicators varied depending on the model specification. In dynamic models, outbound health tourism exhibited strong persistence over time. Overall, the study demonstrates that countries' outbound health tourism performance is closely associated with the financing structure of their health systems and that private health expenditures constitute one of the key determining factors in this area. In this regard, the findings are expected to contribute to policy development processes aimed at health tourism.
Benzer Tezler
- Cepten yapılan sağlık harcamaları ve giden sağlık turizmi ilişkisi
The relationship between out-of-pocket health expenditures and outbound health tourism
NAGEHAN ERDOĞAN DİLMEN
Doktora
Türkçe
2025
Sağlık Kurumları YönetimiAlanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiSağlık Turizmi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEYMUR AĞAZADE
- Katarakt cerrahisinin yaşam kalitesi ve maliyet sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of quality of life and cost outcomes of cataract surgery
DEMET GÖKMEN KAVAK
Doktora
Türkçe
2021
Sağlık Kurumları YönetimiAnkara ÜniversitesiSağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN AKBULUT
- Kamu sağlık harcamalarının özel sektör sağlık harcamalarına yönelik dışlama ve destekleme etkisi
The crowding out and crowding in effect of public health expenditures on private sector health expenditures
İBRAHİM ÇİNAR
- Sağlık hizmeti veren kurumlarda güncel pazarlama teknikleri
Actual marketing techniques in institutions provide health care
LEVENT ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Sağlık Kurumları YönetimiCumhuriyet ÜniversitesiSağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEZGİN ZABUN