Geri Dön

Timurlularda yolsuzluk ve görevi kötüye kullanma

Corruption and abuse of power in the Timurids

  1. Tez No: 994280
  2. Yazar: SERHAT SOYSAL
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MUSA ŞAMİL YÜKSEL
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Tarih, History
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

14. yüzyılın son çeyreğinde Emir Timur tarafından kurulan Timurlular, Orta Çağ'ın en güçlü ve önemli devletlerinden birisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Orta Asya'dan Anadolu'ya kadar olan kısımda siyasi haritaları yeniden çizen Timurlular, kısa sürede önemli başarılar kazanmış ve geniş topraklarda hüküm sürmüştür. Timurlular siyasi, ekonomik, askeri, kültürel vb. pek çok alanda büyük başarılara imza atmıştır. Ancak her büyük devlette olduğu gibi belirli bir zaman sonra Timurlu Devleti'nde de devletin farklı alanlarında sorunlar ortaya çıkmaya başlamıştır. Timurlu Devleti'nde ortaya çıkan önemli sorunlardan birisi yolsuzluk ve görevi kötüye kullanmadır. Çalışmanın ana problemi bu doğrultuda ortaya çıkmıştır. Çalışmanın ana problemi yolsuzluk ve görevi kötüye kullanmanın Timurlu Devleti'nin geleceğini ne şekilde etkilediğidir. Görevi suistimaller Timurlu Devletini siyasi, ekonomik, sosyal, kültürel vb. pek çok alanda olumsuz etkilemiş bu durumda devletin zayıflamasında ve yıkılmasında etkili olmuştur. Mali usulsüzlük ve yetkiyi kötüye kullanma hadiseleri Timurlu Devleti'nde neredeyse her dönemde karşımıza çıkmaktadır. Emir Timur, Şahruh dönemlerinde bu vakaların diğer dönemlere göre daha az yaşandığını görmek mümkündür. Ancak diğer Timurlu sultanlarının dönemleriyle mukayese edilecek olursa yetkiyi kötüye kullanma olgusu Hüseyin Baykara döneminde zirveye ulaşmıştır. Bu durumda birçok faktörün etkili olduğunu görmekteyiz ancak en önemlileri Timurlu Devleti'nin eski gücünde olmaması, merkezi otorite ve asayişin azalmasıdır. Timurlu sultanları rüşvet ve zimmet suçu gibi yolsuzluklar ile bizzat mücadele etmiştir. Timurlu sultanları bu eylemlerin önüne geçebilmek için farklı dönemlerde çeşitli önlemler almışlardır. Bazı dönemlerde bu eylemlerin önüne geçilebilmesi için reform çalışmalarının yapıldığı kaynaklara yansımıştır. Timurlu sultanlarının bu suçu fazlaca ciddiye aldığını ve bizzat soruşturmalar yaptığını görmekteyiz. Timurlularda bahsedilen eylemlerin önüne geçebilmesi için mali denetim sistemi oluşturulmuş ve devletin memurları, çeşitli kurumları sık sık denetlenmiştir. Bunların dışında çalışmada da detaylı olarak incelendiği gibi bu suistimallerin önüne geçmek için pek çok önlem alınmıştır. Ancak Timurlularda farklı dönemlerde alınan önlemlere rağmen bu suçların önüne hiçbir zaman tamamen geçilememiştir. Timurlularda yolsuzluk ve görevi kötüye kullanmadan sorumlu kurum ve kişiler bulunmaktadır. Divan-ı Büzürg, Divan-ı Mal, Divan-ı Ala ve Taşra Divanları bu ihmallerin engellenmesi, araştırılması ve sorumluların cezalandırılmasından sorumlu kurumlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Timurlu sultanları, mirzalar, vezirler, emirler ve yarguciler görevi suistimallerden sorumlu devlet yöneticileri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olan tarama-derleme yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca olaylar karşılaştırmalı tarih yöntemlerinden faydalanılarak mukayeseli olarak ele alınmıştır.

Özet (Çeviri)

The Timurids, founded by Emir Timur in the last quarter of the 14th century, emerged as one of the most powerful and important states of the Middle Ages. Redrawing the political map from Central Asia to Anatolia, the Timurids achieved significant successes in a short time and ruled over vast territories. The Timurids achieved great successes in many areas, including politics, economics, military, and culture. However, as with every great state, problems began to emerge in various areas of the Timurid Empire after a certain period of time. One of the major problems that arose in the Timurid Empire was corruption and abuse of power. The main problem of this study emerged in this direction. The main problem of this study is how corruption and abuse of power affected the future of the Timurid Empire. Abuse of power negatively affected the Timurid Empire in many areas, including politics, economics, society, and culture, contributing to the weakening and collapse of the empire. Financial irregularities and abuse of authority occurred in almost every period of the Timurid Empire. It is possible to see that such cases occurred less frequently during the reign of Shahruh than in other periods. However, when compared to the reigns of other Timurid sultans, the phenomenon of abuse of power reached its peak during the reign of Husayn Baykara. We see that many factors were at play in this situation, but the most important ones were the decline of the Timurid Empire from its former power and the weakening of central authority and public order. The Timurid sultans personally fought against corruption such as bribery and embezzlement. The Timurid sultans took various measures in different periods to prevent these actions. Sources indicate that reform efforts were undertaken in some periods to prevent these actions. We see that the Timurid sultans took this crime very seriously and conducted investigations themselves. A financial control system was established to prevent the actions mentioned in the Timurids, and state officials and various institutions were frequently audited. As examined in detail in the study, numerous measures were taken to prevent these abuses. However, despite the measures taken during different periods of the Timurids, these crimes could never be completely prevented. There were institutions and individuals responsible for corruption and abuse of power in the Timurids. The Divan-ı Büzürg, Divan-ı Mal, Divan-ı Ala, and Provincial Divans emerged as the institutions responsible for preventing and investigating these omissions and punishing those responsible. Timurid sultans, mirzas, viziers, emirs, and judges appear as state administrators responsible for abuses of power. This study uses the survey-compilation method, one of the qualitative research methods. In addition, events are addressed comparatively, using comparative historical methods.

Benzer Tezler

  1. Timurlularda din-devlet ilişkisi

    Relations between the state and religion in the Timurid state

    MUSA ŞAMİL YÜKSEL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    TarihEge Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. İSMAİL AKA

  2. Timurlularda kültürel hayat ve Sultan Hüseyin Baykara Dönemi

    Cultural life in the Timurids and Sultan Husain Bayqara Period

    ARAZGUL REJEPOVA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    TarihAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSA ŞAMİL YÜKSEL

  3. Timurlularda ordu ve askerî organizasyon (1370-1447)

    Army and military organization in the Timurids (1370-1447)

    MUHAMMED EMİN KOÇAK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    TarihAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSA ŞAMİL YÜKSEL

  4. Timurlular Döneminde kadın

    Women in the Timurid Period

    NAGEHAN KÜÇÜKYILDIZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    TarihAtatürk Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EROL KÜRKÇÜOĞLU

  5. Siyaset, himaye ve tarih yazımı: Timurlu âlîm-bürokrat Ali Şir Nevâyi'nin Tarih Yazımı Projesi ve Ravzatu's-Safâ

    Politics, patronage and historiography: Timurid scholar-bureaucrat Alī Shīr Nawā'ī's Historiographical Project and Rawdat al-Safā

    ALPASLAN FENER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Tarihİstanbul Üniversitesi

    Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NURETTİN GEMİCİ