Primer immün yetmezliklerde beslenme, mikro ve makro besin öğelerinin değerlendirilmesi
Nutritional status and evaluation of macro- and micronutrient intake in primary immune deficiencies
- Tez No: 994379
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYÇA KIYKIM
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Birincil immün yetmezlik hastalıkları, Malnütrisyon, Primary immunodeficiency diseases, Malnutrition
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: İmmünite ve beslenme durumu arasında yakın bir ilişki bulunmaktadır ve primer immün yetmezlik tanılı çocuklar enfeksiyonlar açısından yüksek risk altındadır. Bu çalışmanın amacı, primer immün yetmezlik (PİY) tanılı çocuklarda makro ve mikro besin ögesi alımı ile malnütrisyon durumunu değerlendirmek ve bu parametrelerin enfeksiyon sıklığı üzerindeki etkisini incelemektir. Yöntem: Bu çalışmaya, 2024–2025 yılları arasında İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Çocuk İmmünolojisi ve Alerji Hastalıkları Polikliniğinde Primer İmmün Yetmezlik tanısıyla izlenen 50 çocuk ve yaş ve cinsiyet açısından benzer 50 sağlıklı kontrol dahil edildi. Sosyodemografik ve klinik veriler hasta dosyaları ve ebeveyn görüşmeleriyle kaydedildi. Diyet alımları 3 günlük besin tüketim kaydı ile değerlendirildi ve BeBİS programı kullanılarak analiz edildi. Antropometrik ölçümler ve vücut kompozisyonu değerlendirmeleri DSÖ referanslarına göre yapıldı. Malnütrisyon riski MUST skoru ile belirlendi. Biyokimyasal parametreler ve aminoasit profilleri en az 8 saatlik açlık sonrası değerlendirildi. İstatistiksel analizler SPSS v.26 programı kullanılarak yapıldı ve p<0,05 anlamlı kabul edildi. Şekillerin hazırlanmasında GraphPad Prism Version 10.6.1 (799) sürümü kullanıldı. Bulgular: Çalışmamızda primer immün yetmezlik tanılı çocukların antropometrik değerlendirmesinde boy standart deviasyon skoru (SDS) değerinin sağlıklı kontrollere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük olduğu saptanmıştır (p=0,01). Beden kitle indeksi SDS ve vücut ağırlığı açısından gruplar arasında anlamlı fark izlenmemiştir. Kronik malnütrisyon yalnızca PİY grubunda gözlenmiş (p<0,001), akut malnütrisyon açısından ise gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Primer immün yetmezlik grubunda hemoglobin ve lenfosit sayılarının anlamlı derecede daha düşük, C-reaktif protein (CRP), trigliserit ve tiroid uyarıcı hormon (TSH) düzeylerinin ise daha yüksek olduğu saptanmıştır. Aminoasit analizlerinde izolösin, prolin, sistin, treonin, tirozin ve arjinin düzeylerinin gruplar arasında anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca taurin ve alanin düzeylerinin enfeksiyon sıklığı ve hastane yatışı ile ilişkili olduğu görülmüştür. Besin tüketim kayıtları değerlendirildiğinde protein alımının genel olarak yeterli olduğu, ancak demir, folat, çinko ve iyot gibi kritik mikro besin ögelerinin alımının sıklıkla yetersiz olduğu saptanmıştır. Serum vitamin düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmamakla birlikte, D vitamini ve demir eksikliği prevalansının tüm çocuklarda yaygın olduğu belirlenmiştir. Özellikle düşük D vitamini düzeyleri ve çoklu vitamin eksikliklerinin enfeksiyon sıklığında artış ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızda primer immün yetmezlik tanılı çocuklarda büyüme geriliği, kronik malnütrisyon ve mikro besin eksikliklerinin enfeksiyon sıklığı ile ilişkili olduğunu gösterdik. Özellikle D vitamini eksikliği ve çoklu vitamin yetersizliklerinin enfeksiyon sıklığını artıran önemli faktörler arasında yer aldığını, ayrıca aminoasit düzeylerindeki değişikliklerin de enfeksiyon sıklığı ve klinik seyir üzerinde etkili olabileceğini saptadık. Bu bulgular, primer immün yetmezlikli çocukların rutin poliklinik izleminde beslenme durumunun ve mikro besin düzeylerinin bütüncül olarak değerlendirilmesi gerektiğini ve eksiklik saptanması durumunda uygun replasman tedavisinin enfeksiyon yükünü azaltmada potansiyel olarak etkili olabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: There is a close relationship between immunity and nutritional status, and children diagnosed with primary immune deficiencies (PIDs) are at high risk for infections. The aim of this study is to evaluate the intake of macro- and micronutrients and the malnutrition status in children diagnosed with primary immune deficiencies and to examine the effect of these parameters on the frequency of infections. Methods: This study included 50 children diagnosed with primary immune deficiencies and followed up at the Istanbul University-Cerrahpaşa Pediatric Immunology and Allergy Outpatient Clinic between 2024 and 2025, as well as 50 healthy controls matched for age and sex. Sociodemographic and clinical data were recorded from patient files and parent interviews. Dietary intake was assessed using a 3-day food consumption record and analyzed using the BeBIS program. Anthropometric measurements and body composition assessments were performed according to WHO references. Malnutrition risk was determined using the MUST score. Biochemical parameters and amino acid profiles were assessed after at least 8 hours of fasting. Statistical analyses were performed using the SPSS v.26 program, and p<0.05 was considered statistically significant. GraphPad Prism Version 10.6.1 (799) was used to prepare the figures. Results: In our study, the height standard deviation score (SDS) value in the anthropometric evaluation of children diagnosed with primary immune deficiency was found to be significantly lower than that of healthy controls (p=0.01). No significant difference was observed between the groups in terms of body mass index SDS and body weight. Chronic malnutrition was observed only in the PID group (p<0.001), while no significant difference was found between the groups in terms of acute malnutrition. Hemoglobin and lymphocyte counts were found to be significantly lower in the primary immunodeficiency group, while C-reactive protein (CRP), triglyceride, and thyroid-stimulating hormone (TSH) levels were found to be higher. Amino acid analyses revealed significant differences between groups in the levels of isoleucine, proline, cysteine, threonine, tyrosine, and arginine. Furthermore, taurine and alanine levels were found to be associated with infection frequency and hospital admission. When food consumption records were evaluated, it was determined that protein intake was generally adequate, but intake of critical micronutrients such as iron, folate, zinc, and iodine was often insufficient. Although no significant differences were found between groups in terms of serum vitamin levels, vitamin D and iron deficiency prevalence was found to be common in all children. Low vitamin D levels and multiple vitamin deficiencies were found to be associated with an increase in infection frequency. Conclusion: Our study demonstrated that growth retardation, chronic malnutrition, and micronutrient deficiencies are associated with infection frequency in children diagnosed with primary immune deficiency. We found that vitamin D deficiency and multiple vitamin deficiencies are among the important factors that increase the frequency of infection, and that changes in amino acid levels may also affect the frequency of infection and clinical course. These findings suggest that nutritional status and micronutrient levels should be comprehensively assessed during routine outpatient follow-up of children with primary immune deficiency, and that appropriate replacement therapy when deficiencies are detected may potentially be effective in reducing the burden of infection.
Benzer Tezler
- Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Çocuk İmmünoloji Bilim Dalında Ataksi Telanjiektazi tanısı ile izlenen hastaların klinik ve immünolojik özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of clinical and immunological characteristics of patients followed up with the diagnosis of Ataxia Telangiectasia in Hacettepe University İhsan Doğramacı Children's Hospital, Department of Pediatric Immunology
RECEP SAĞLAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Allerji ve İmmünolojiHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEYZİ İLHAN TEZCAN
- Derin yerleşimli veya tekrarlayan enfeksiyonlu çocuklarda immün sistemi değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ERKUT ÖZTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DR. RENGİN ŞİRANECİ
- kanserli çocuklarda nütrisyonel durum, serum selenyum ve çinko düzeyleri
Nutritional status of children with cancer and serum selenium and zinc levels
DENİZ YAPRAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİLGEHAN YALÇIN
- Characterization of innate and adaptive immune responses of two rare primary immune deficiencies: CTPS1 and CD55
İki adet nadir görülen primer immün yetmezliklerin doğal ve edinsel bağışıklık cevaplarının karakterize edilmesi: CTPS1 ve CD55
GÖKSU GÖKBERK KAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Genetikİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN GÜRSEL
- Primer immün yetmezliklerde enfeksiyonlar
Infections in primary immunodeficiencies
DEMET HAFIZOĞLU
Tıpta Yan Dal Uzmanlık
Türkçe
2013
Allerji ve İmmünolojiUludağ ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SARA ŞEBNEM KILIÇ GÜLTEKİN