Cumhuriyetin yetiştirdiği bir tarihçi ve fikir adamı: Prof. Dr. Ercüment Kuran
A historian and intellectual raised by Republic: Prof. Dr. Ercüment Kuran
- Tez No: 994441
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA ACUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyografi, Biography
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Cumhuriyetin ilk dönemlerinde yetişen, tarihçi ve fikir adamı, İsmail Ercüment Kuran'ın hayatını ve eserlerini inceleyerek, Cumhuriyet aydınının özelliklerini ortaya koymayı ve Cumhuriyet modernleşmesinin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunmayı amaçlayan bu çalışmada Kuran, Cumhuriyetin misyonunu ve değerlerini benimseyen tipik bir Cumhuriyet aydını olarak ele alınmıştır. 1920 yılında İstanbul Bağlarbaşı'nda doğan ve İzmir Saint Joseph'te başlayan ilk eğitimini İstanbul Kadıköy Saint Joseph'te ilk, orta ve lise eğitimini tamamlamıştır. Daha sonra İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümü'nden 1948 yılında mezun olan Kuran aynı bölümde 1949 yılında asistan olarak göreve başlamıştır. 1953 yılında“Cezayir'in Fransızlar Tarafından İşgali Karşısında Osmanlı Siyaseti”başlıklı tezi ile doktor olduktan sonra 1957 yılında“Avrupa'daki Osmanlı İkamet Elçiliklerinin Kuruluşu ve İlk Siyasî Faaliyetleri”başlık tezi ile doçent olmuştur. Kuran 1967-1970 yılları arasında Kanada'da, Toronto Üniversitesi İslami İncelemeler Bölümü'nde doçentlik göreviyle bulunmuştur. 1970 yılında yurda dönen Kuran hem ülkesini hem de Batıyı tanıyan aydınlarımız arasında örnek mahiyette incelenecek bir tarihçi ve fikir adamıdır. İlerleyen dönemlerde Cumhuriyetin kurumsal gelişmesine katkıda bulunmuştur: 1971'de Hacettepe Üniversitesi Tarih Bölümü'nü ve 1982'de Hacettepe Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü'nü kurmuştur. Bu iki kurum, tarihçilik alanında ülkemizin önde gelen kurumları arasındadır. Hem Kuran'ın kendi yetiştirdiği hem de bahsedilen bu kurumlarda yetişen uzman tarihçiler, ülkemizin önde gelen bilim insanları arasında yerini almışlardır. Bu tezde, Kuran'ın bir tarihçi, fikir adamı ve kurucu olarak yetiştirdiği tarihçiler, kurduğu ve yönetiminde bulunduğu kurumlar; özellikle de modernleşme konusunda ileri sürdüğü fikirler detaylı biçimde incelenmiş, tarih bilimine ve Cumhuriyet modernleşmesine yaptığı katkılar ortaya konulmuştur. Bu tezde önce, Cumhuriyetin yetiştirdiği bu güzide bilim ve fikir adamının düşünce yapısını biçimlendiren sosyal arka plan, eğitimi yetiştiği ve bulunduğu çevreler incelenmiş ve bağlamına oturtularak değerlendirilmiştir. Ardından da kitapları, makaleleri, sempozyum ve konferanslarda yaptığı konuşmalar ve yetiştirdiği kişiler detaylı biçimde incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Eserlerindeki fikirleri, özellikle de modernleşmeye dair görüşleri üzerinde detaylı biçimde durulmuştur. Bu suretle bir Cumhuriyet aydınının yetiştiği ortam, fikir dünyası ve modernite anlayışı ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Tarih araştırmaları yoluyla alana yaptığı katkılar belirlenerek, modernleşmeye dair fikirleri tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aims to contribute to a better understanding of Republican modernization by examining the life and works of İsmail Ercüment Kuran, a historian and intellectual who emerged in the early years of the Turkish Republic. Aiming to identify and define the characteristics of the Republican intellectual and to contribute to a better understanding of the modernization of the Republic, the study portrays Kuran as an exemplary figure who embraced the mission and values of the Republic. Born in 1920 in Bağlarbaşı, Istanbul, Kuran began his education at Saint Joseph in İzmir and completed his primary, secondary, and high school education at Saint Joseph in Kadıköy, Istanbul. He graduated from the Department of History at Istanbul University in 1948 and began working as an assistant in the same department in 1949. He earned his PhD in 1953 with his thesis titled“Ottoman Policy in the Face of the French Occupation of Algeria”and became an associate professor in 1957 with his thesis titled“The Establishment of Ottoman Resident Embassies in Europe and Their Initial Political Activities.”Between 1967 and 1970, Kuran served as an associate professor in the Department of Islamic Studies at the University of Toronto in Canada. Returning to Türkiye in 1970, Kuran emerged as a distinguished historian and intellectual who stands as an exemplary figure among scholars who possessed an understanding of both Türkiye and the West: In 1971, Kuran founded the Department of History at Hacettepe University, and in 1982, the Atatürk's Principles and History of Turkish Revolution Institute at Hacettepe University. These two institutions are among the leading and most reputable institutions in the field of historiography in Türkiye. Both the historians trained directly by Kuran and those educated within these institutions have taken their place among the country's leading scholars. This thesis examines in detail the historians trained by Kuran in his capacities as a historian, intellectual and founder, as well as the institutions he established and administered, with particular emphasis on the ideas he advanced regarding modernization and his contributions to historical scholarship and the modernization of the Republic. This thesis primarily analyses and evaluates within the context, the social background, education, and environment that shaped the thought process of this distinguished scholar and intellectual nurtured by the Republic, Subsequently, his books, articles, speeches delivered at symposia and conferences, and the individuals he mentored are examined and evaluated in detail. Particular attention is devoted to the ideas expressed in his works, especially his views on modernization. Through this approach, the study aims to reveal the environment, intellectual world, and understanding of modernity of a Republican intellectual. His contributions to the field through historical research are identified, and his ideas on modernization have been articulated.
Benzer Tezler
- Mehmet Şemsettin Günaltay'ın hayatı, ilmi, , idari, siyasi faaliyetleri
Mehmet Şemsettin Günaltay's life and activities of education, science and politic
YAŞAR ÖZÜÇETİN
Doktora
Türkçe
2003
Kamu YönetimiGazi ÜniversitesiTürkiye Cumhuriyeti Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ŞAHİNGÖZ
- Osmanlı'dan Cumhuriyet'e bir doktor portresi: Hekim, hoca ve yazar olarak Mazhar Osman
A doctor's portrait in transition from Ottoman to Republic: Mahzar Osman as a doctor, master and an author
HASAN HÜSEYİN KOŞAR
- Son dönem hadis çalışmaları ve Talat Koçyiğit (1927-2011)'in hadisçiliği
Recent hadith studies and Talat Koçyi̇ği̇t (1927-2011)'s haditherty
RECEP BİLGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DinKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NECMEDDİN ŞEKER
- Demokrat Parti iktidarı döneminde sol hareketler (1950-1960)
The leftist movements at the period of governing Democratic Party (1950-1960)
AHMET COŞKUN TEKİN