DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU TANILI ÇOCUKLARIN AİLELERİNDE AİLE İŞLEVSELLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
EVALUATION OF FAMILY FUNCTIONALITY IN FAMILIES WHOSE CHILDREN HAVE ATTENTION DEFICIT HYPERACTIVITY DISORDER DIAGNOSIS
- Tez No: 994470
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞEN FENERCİOĞLU, DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM DURCAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile İşlevselliği, Aile APGAR Skoru, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Aile Hekimliği, Family functionality, Family APGAR Score, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Family Medicine
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB), okul çağı çocuklarında yaygın görülen, ileri yaşlara kadar sürebilen, tedavi edilebilir bir rahatsızlıktır. Koruyucu sağlık hizmetleri açısından önemli bir müdahale alanı oluşturmaktadır. Aile işlevselliğinin değerlendirilmesi ve gerekli müdahalelerin yapılması, takip sürecinde aile hekimlerinin önemli katkılar sunabileceği alanlardır. Bu çalışmanın amacı, DEHB tanısıyla izlenen çocukların aile işlevselliğini Aile APGAR ölçeği ile değerlendirmek ve elde edilen sonuçların sosyodemografik özellikler ve semptom şiddetiyle ilişkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa (İÜC), Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'na başvuran DEHB tanılı çocukların ebeveynlerine Conners Anababa Dereceleme Formu-Yenilenmiş Kısa (CADÖ-YK), Aile APGAR Ölçeği ve sosyodemografik veri formları uygulanmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken grup karşılaştırmalarında Student t, Oneway Anova, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, değişkenler arası ilişkilerin değerlendirilmesinde dağılıma göre Pearson ve Spearman's korelasyon testleri ve Çoklu Doğrusal Regresyon uygulanmıştır. Bulgular: DEHB tanılı çocukların %27,4'ü kız, %72,6'sı erkekti. Babaların Aile APGAR puanları annelere göre anlamlı düzeyde yüksekti (p=0,019). Aile APGAR puanları ile CADÖ-YK skorları arasında anlamlı negatif korelasyon saptandı (r=-0,326; p=0,001). Geliri giderinden fazla olanların Aile APGAR puanları daha yüksekti (p=0,02). Çocuğun yaşı ile APGAR puanları arasında negatif korelasyon bulundu (r=-0,205; p=0,046). Çoklu regresyon analizinde ekonomik durum, çocuğun yaşı ve ebeveynin cinsiyeti kontrol altına alındıktan sonra da APGAR puanları ile CADÖ-YK skoru arasındaki negatif ilişki devam etti (β=-0,345; p=0,001). Sonuç: Aile hekimliği pratiğinde, DEHB'li çocukların aileleri değerlendirilerek işlevselliği bozulmuş alanlara yönelik müdahaleler planlanmalı ve çocuğun tedavisini yürüten çocuk psikiyatristi ile çocuğun semptom şiddeti ve ailenin işlevsel yapısı açısından iş birliği yapılmalıdır.
Özet (Çeviri)
Objective: Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) is a common and treatable condition in school-aged children that may persist into later life. It constitutes an important area of intervention within preventive health services. Family physicians can make significant contributions by evaluating family functioning and implementing necessary interventions. The aim of this study was to assess family functioning using the Family APGAR scale in children with a diagnosis of ADHD and to examine the relationship between the family functionality, sociodemographic characteristics and ADHD symptom severity. Materials and Methods: Parents of children diagnosed with ADHD who applied to the Department of Child and Adolescent Psychiatry at IUC, Cerrahpaşa Faculty of Medicine were administered the Conners' Parent Rating Scale–Revised Short (CPRS-RS), the Family APGAR Scale, and sociodemographic data forms. Student's t, One-Way ANOVA, Mann–Whitney U and Kruskal–Wallis test were used for group comparisons. Pearson and Spearman correlation analyses multiple linear regression analysis were applied to assess relationships between variables. Results: Of the children diagnosed with ADHD, 27.4% were girls and 72.6% were boys. Fathers' Family APGAR scores were significantly higher than those of mothers (p=0.019). A statistically negative correlation was found between Family APGAR scores and CPRS-RS scores (r = −0.326; p = 0.001). Family APGAR scores were higher among families whose income is higher than expenses (p = 0.02). A negative correlation was observed between the child's age and Family APGAR scores (r = −0.205; p = 0.046). In the multifactorial regression analysis, the negative association between Family APGAR scores and CPRS-RS scores remained significant (β = −0.345; p = 0.001). Conclusion: In family medicine practice, families of children with ADHD should be evaluated for family functioning and interventions should be directed toward dysfunctional areas. Collaboration with the child psychiatrist managing the child's treatment is essential with regard to symptom severity and family functioning.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği/aşırı hareket bozukluğu tanılı çocukların ailelerinde işlevsellik ve bütünlük duygusu
Family functioning and sence of coherence in parents ofchildren with attention/deficit/hiperactivity disorder
AHU KAÇMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaRuh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA BİLGİN
- Triple P olumlu anne babalık eğitimi'nin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan 7-12 yaş arası çocuklarda dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtileri üzerine etkilerinin araştırıldığı randomize kontrollü bir çalışma
Effectiveness of triple-Pp positive parenting program on childhood attention deficit hyperactivity disorder: A case control study
YUSUF ÖZTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYNUR AKAY
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların ve sağlıklı çocukların annelerinin eksen 1 psikiyatrik bozukluklar, erişkin tip dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve bilişsel endofenotipler açısından karşılaştırılması
Comparison of mothers of children with attention deficit heyperacitivity disorder and mothers of healthy children in terms of axis i psychopathology, adult attention deficit hyperacitivy and cognitive endophenotypes
BASRİ KÖYLÜ
Tıpta Uzmanlık
İngilizce
2014
PsikiyatriAbant İzzet Baysal ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Bölümü
YRD. DOÇ. DR. ÖZDEN ARISOY
- Nörogelişimsel bozukluk tanılı çocukların ailelerinde içselleştirilmiş damgalanma algısı, algılanan sosyal destek ve aile işlevselliğinin araştırılması
Investigation of internalized stigma perception, perceived socialsupport and family functioning in the families of children withneurodevelopmental disorder
GÖKÇE ANILIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriEskişehir Osmangazi ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT EYÜBOĞLU
- Dikkat eksikliği/aşırı hareket bozukluğu tanılı çocuklara uygulanan bireyselleştirilmiş gelişim destek programının bozukluğun semptomlarına, algılama becerilerine ve aile işlevselliğine etkisinin incelenmesi
Examination of the effect on the disorder symptoms, perception skills and family functioning of the individualized development support program applied to children with attention deficit hyperactivity disorder
ELİFCAN CESUR
Doktora
Türkçe
2020
PsikolojiAnkara ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSEL KÖKSAL AKYOL