Hz. İbrahim ve Dört Kuş kıssasının tasavvufî yorumu
The Sufi interpretation of the story of Prophet Abraham and the Four Birds
- Tez No: 994561
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DERYA BAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tasavvuf Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kur'ân-ı Kerîm kıssaları, sûfîlerin nasslara yaklaşımını ifade eden işârî yorumların belirgin bir şekilde görüldüğü alanlardan biridir. Bir sûfînin Kur'ân'dan ne anladığını ve bunu nasıl dile getirdiğini ifade eden bu yorum pratiği, tasavvufî düşüncenin temel ilkesi olan zâhir-bâtın anlayışı çerçevesinde şekillenmiş ve Kur'ân-ı Kerîm'in ihtiva ettiği bâtınî anlamlara ulaşma amacıyla diğer yorum biçimlerinden ayrılmıştır. Bu bağlamda çalışma, Bakara suresi 260. ayette yer alan“Hz. İbrahim ve Dört Kuş”kıssası özelinde sûfîlerin kıssalara yaklaşım biçimini incelemektedir. Hz. İbrahim'in ölülerin nasıl diriltildiğini görmek istemesini konu edinen kıssanın işârî yorumları hem bilgi anlayışı hem de riyazet yöntemi çerçevesinde değerlendirilmiştir. Çalışmada işârî yorumun karakteristiğini ifade eden temel görüşlere yer verildikten sonra sûfîlerin Kur'ân kıssalarına yaklaşımını şekillendiren metodolojik ilkeler tespit edilmeye çalışılmıştır. Ardından kıssaya dair tefsirlerden elde edilen veriler şüphe, yakîn, edep, hal ve makam gibi kavramlar çerçevesinde tasnif edilmiştir. Son aşamada kıssada yer alan kuşların türleri ve sembolik değerleri üzerinde durulmuş,“ölülerin diriltilmesi”teması ise riyazet yöntemi çerçevesinde ele alınmıştır. Sonuç olarak sûfîlerin Kur'ân kıssaları yorumlama tarzının hem ahlâkî hem ontolojik hem de epistemolojik okumaları mümkün kılan çok katmanlı bir yapıya sahip olduğu gözlemlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The Qur'anic narratives constitute one of the most prominent fields in which the allegorical (ishārī) interpretations that reflect the Sufis' approach to the revealed text emerge. This exegetical practice, which expresses what a Sufi understands from the Qur'an and how he articulates it, has been shaped within the framework of the fundamental Sufi principle of ẓāhir–bāṭin (outer–inner meaning) and distinguished from other forms of interpretation by its aim of attaining the esoteric meanings contained in the Qur'an. In this context, the present study examines the ways in which Sufis interpret narratives, focusing on the story of 'Abraham and the Four Birds' in Qur'an 2:260. The narrative, in which Abraham seeks to witness how the dead are revived, is treated in ishārī interpretations both in terms of knowledge and certainty (yaqīn) and within the framework of the method of spiritual discipline (riyāḍa). The study first outlines the fundamental views that characterize ishārī interpretation, then identifies the methodological principles that shaped Sufi approaches to Qur'anic narratives. Subsequently, data derived from Sufi tafsīrs are classified around concepts such as doubt, certainty, adab, state (ḥāl), and station (maqām). In the final stage, particular attention is given to the species and symbolic values of the birds in the narrative, while the theme of 'reviving the dead' is explored in the context of riyāḍa. The study concludes that Sufis interpreted the Qur'anic narratives not merely as historical accounts, but as symbolic and methodological expressions of the spiritual journey of the human being.
Benzer Tezler
- Bir tabaka içindeki cisimlerle ilgili iki boyutlu ters saçılma problemleri
Two dimensional inverse scattering problems connected with bodies buried in a slab
İBRAHİM AKDUMAN
Doktora
Türkçe
1990
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. MİTHAT İDEMEN
- Kur'an'da Hz. İbrahim kıssasında bulunan temel duygular ve bunların yönetimi
The basic emotions in The Quran in the base of İbrahim and their control of them
ADEM YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Dinİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT KAYA
- Türk edebiyatında manzum Hz. Ali cenk-nâmeleri ve Ayân-Zâde İbrahim Şükrî'nin Kıssa-i Kan Kalesi ile Hikâye-i Hâver-zemîn adlı mesneviler
In Turkish literature verse Hz. Ali cenk-namas and Ayân-Zâde Ibrahim Sükri's mahtnawis named Kissa-i Kan Kalasi with Hikâye-i Hâver-zemin
İLYAS KAYAOKAY
Doktora
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıManisa Celal Bayar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÂDEM CEYHAN
- Kur'ân-ı kerim kıssalarında müteşabih lafızların anlaşılmasında bağlamın etkisi -Adem, İbrahim, İsmail ve İsa kıssaları çerçevesinde-
The Effect of the context in understanding the Analogue in the Quranic Stories- Applied study among the verses of Adam's, Abraham's, Ishmael's and Jesus' stories
MUHAMMED SAQAAN
Yüksek Lisans
Arapça
2020
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HARUN ÖĞMÜŞ