Öğretmen adayları için plastik ayak izi farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi ve çeşitli değişkenlerin plastik ayak izi farkındalık düzeyi üzerindeki etkisi
Developing a plastic footprint awareness scale for preservice teachers and examining the effects of various variables on their plastic footprint awareness levels
- Tez No: 994590
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NURCAN UZEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada öğretmen adaylarının plastik ayak izi hakkındaki farkındalıklarını ölçmek için plastik ayak izi farkındalık ölçeği geliştirilmesi ve çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Ölçek geliştirme modeli ve nicel araştırma yöntemlerinden betimsel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören toplam 867 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Bu katılımcıların 321'i Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), 186'sı Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve 360'ı ise ölçeğin asıl uygulaması için araştırmaya dahil olmuştur. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen“Plastik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği”kullanılmıştır. Geliştirilen ölçek, AFA ve DFA için denenmiş ve sonrasında asıl uygulama gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik değerlendirmesi Cronbach's Alpha iç tutarlılık katsayısı ve McDonald's Omega katsayısı ile sağlanmıştır. SPSS ve Mplus 8.0 programları kullanılarak yapılan analizlerde, ölçeğin tek faktörlü yapısının geçerliği doğrulanmış ve ölçeğin Cronbach's Alpha güvenirlik katsayısı ,950; McDonald's Omega katsayısı ,949 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular, ölçeğin iç tutarlığının yüksek olduğunu, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir. Geçerlik ve güvenirlik analizleri tamamlanan“Plastik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği (PAİFÖ)”, son durumda 37 olumlu, 1 olumsuz olmak üzere toplam 38 maddeden oluşan tek faktörlü bir ölçek haline gelmiştir. Betimsel istatistikler sonucunda, katılımcıların plastik ayak izi farkındalık düzeylerinin genel olarak yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Verilerin normalliği Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testi ile incelenmiş, parametrik olmayan veriler için Mann-Whitney U testi ve dağılım varsayımlarına bağlı olarak grup karşılaştırmaları için bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre cinsiyet değişkeni incelendiğinde, ortalamalar arasında küçük düzeyde bir fark olduğu, ancak bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf düzeyi değişkeni incelendiğinde 1. ve 4. sınıflar arasında anlamlı bir farklılık bulunmuş olup, diğer sınıf düzeyi arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ana bilim dalı değişkeni incelendiğinde anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Son olarak çevreyle ilgili ders alma durumunun plastik ayak izi farkındalık düzeyi üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Geliştirilen ölçek öğretmen adaylarının mevcut farkındalık düzeyinin belirlenmesi, ihtiyaç duyulan eğitimlerin planlanması ve etkin bir şekilde uygulanması açısından kritik öneme sahiptir. Bu doğrultuda geliştirilen PAİFÖ'nün, alanyazına önemli bir katkı sunacağı ve ileride yapılacak benzer araştırmalara yol gösterici olacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to develop a Plastic Footprint Awareness Scale to measure pre-service teachers' awareness of plastic footprint and to examine this awareness in terms of various variables. The study employed a scale development model and the descriptive research method, one of the quantitative research approaches. The sample of the study consisted of 867 pre-service teachers enrolled at Gazi University, Faculty of Education. Of these participants, 321 were included in the Exploratory Factor Analysis (EFA), 186 in the Confirmatory Factor Analysis (CFA), and 360 in the main application of the scale. The data collection instrument used in the study was the Plastic Footprint Awareness Scale, developed by the researcher. The scale was first tested through EFA and CFA, and subsequently applied in the main study. Reliability was assessed using Cronbach's Alpha internal consistency coefficient and McDonald's Omega coefficient. Analyses conducted using SPSS and Mplus 8.0 confirmed the validity of the single-factor structure of the scale. The Cronbach's Alpha reliability coefficient was calculated as .950, and the McDonald's Omega coefficient as .949. These findings indicate that the scale has high internal consistency and is a valid and reliable measurement tool. After the validity and reliability analyses, the Plastic Footprint Awareness Scale (PFAS) consisted of 38 items, including 37 positively worded items and 1 negatively worded item, within a single-factor structure. Descriptive statistics revealed that the participants' plastic footprint awareness levels were generally high. The normality of the data was examined using the Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk test. For non-normally distributed data, the Mann-Whitney U test was applied, while independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used for group comparisons depending on distributional assumptions. The results showed that although there was a small difference between mean scores in terms of the gender variable, this difference was not statistically significant. Regarding grade level, a significant difference was found between first- and fourth-year students, whereas no significant differences were observed among other grade levels. No significant differences were found with respect to the department variable. Finally, it was determined that taking an environmental-related course did not have a significant effect on plastic footprint awareness levels. The developed scale is of critical importance for determining preservice teachers' current awareness levels, planning necessary educational interventions, and implementing them effectively. In this context, it is believed that the Plastic Footprint Awareness Scale (PFAS) will make a significant contribution to the literature and serve as a guiding tool for future research in this field.
Benzer Tezler
- Fen bilgisi öğretmen adaylarının mikroplastikler konusundaki farkındalıkları
Determining the awareness of science teachers about microplastics
GÜLSÜM SANDALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK ÇELİKLER
- Öğretmen adaylarının plastik sanatlara yönelik tutumlarını etkileyen faktörler: Bayburt Üniversitesi eğitim fakültesi örneği
Influential factors on the attitudes of teacher candidates towards plastic arts: The case of Bayburt University faculty of education
MİKAİL GÖKÇE
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL OĞUZ NAMDAR
- Öğretmen adaylarının plastik sanatlara yönelik tutumlarının incelenmesi
To examine the attitudes of the teacher candidates aimed to the plastic arts
AYŞEGÜL ŞENLİTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Güzel SanatlarMehmet Akif Ersoy ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. HATİCE KETEN
- Öğretmen adaylarının plastik kirliliğine ilişkin farkındalıkları: Bir keşfedici sıralı karma yöntem araştırması
Pre-service teachers' awareness of plastic pollution: An exploratory sequential mixed method study
MEHMET FURKAN ÇELEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET GÖKMEN
- Biyoloji öğretmen adaylarının mikroplastik kirliliği farkındalıklarına Phillips 66 tartışma tekniğinin etkisi
The effect of Phillips 66 discussion technique on pre-service biology teachers' awareness of microplastic pollution
UĞUR ÖZGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
BiyolojiGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ GÜL