Geri Dön

Uluslararası insan hakları hukukunda konut hakkı

The right to adequate housing in international human rights law

  1. Tez No: 994613
  2. Yazar: ELİF KÖSESOY TAN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENSAR BAKİ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Hukuk, Law
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Hak ve özgürlükler toplumsal, siyasal ve ekonomik dinamiklerin etkisiyle tarihsel bir evrim süreci geçirmiş; bu süreç, medeni ve siyasi haklar ile ekonomik, sosyal ve kültürel hakların uluslararası hukukta normatif olarak tanımlanmasını mümkün hale getirmiştir. Bu tarihsel seyir içinde, konutun bir insan hakkı olarak tanımlanması, sanayileşme ve kentleşme süreçlerinin ivme kazandığı döneme, özellikle 20. yüzyıla denk düşmektedir. Barınma gibi temel bir insani gereksinimden doğan konut hakkı, ekonomik, sosyal ve kültürel haklar bütünü içerisinde insan onuruna yaraşır yaşam koşullarını güvence altına alan bir hak alanı niteliği taşımaktadır. Ne var ki küresel ölçekte benimsenen Neo-liberal politikalar, sosyal devletin işlevlerini zayıflatmış; özelleştirme, finansallaşma ve piyasalaşma olguları konutun bir meta haline gelmesine yol açmıştır. Yaşanan bu gelişmeler, konut hakkının eşit ve adil biçimde kullanılmasını güçleştirmiş ve konuttan kaynaklanan eşitsizlikleri derinleştirmiştir. Bu bağlamda, konut hakkının uluslararası insan hakları hukukundaki statüsünün güçlendirilmesi ve devletlerin bu alandaki yükümlülüklerinin yeniden tanımlanması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Çalışma söz konusu gereklilikten hareketle, konut hakkının normatif içeriğini, kapsamını, sınırlarını ve devlete yüklediği yükümlülükleri kavramsal düzeyde ve uluslararası hukuk çerçevesinde incelemektedir. Çalışmada konutun bir hak kategorisine dönüşüm süreci, bu hakkın ihlallerinin tezahür biçimleri ve konut hakkı ihlallerinin uluslararası yargısal ve yarı-yargısal mekanizmalar ile ulusal mahkemeler nezdinde nasıl değerlendirildiği analiz edilmektedir. Ayrıca konut hakkı ihlallerinin yapısal nedenleri tartışılmış ve mevcut uluslararası koruma mekanizmalarının yeterliliği eleştirel biçimde ele alınmıştır. Çalışma ile, uluslararası insan hakları hukukunda kabul edilen“yaşamaya elverişli konut hakkı”standardının somut olarak sağlanması, mekânsal adaletin tesis edilmesi ve hak temelli konut politikalarının kurumsallaştırılması amacıyla ulusal ve uluslararası düzeyde uygulanabilir çözüm önerileri geliştirilmiştir.

Özet (Çeviri)

Human rights and freedoms have undergone a historical evolution shaped by social, political, and economic dynamics; which has facilitated the normative recognition of civil and political rights as well as economic, social, and cultural rights within international law. Within this historical trajectory, the recognition of housing as a human right coincided with the period of accelerated industrialization and urbanization, particularly in the twentieth century. As a fundamental human need, the right to adequate housing constitutes a key component of economic, social, and cultural rights, ensuring living conditions consistent with human dignity. However, globally adopted neo-liberal policies have weakened the functions of the social state, while processes of privatization, financialization, and marketization have transformed housing into a commodity. These developments have hindered the equitable and just enjoyment of the right to adequate housing and deepened housing-related inequalities. In this context, there is a pressing need to strengthen the status of housing rights within international human rights law and to redefine state obligations in this area. This study, drawing on this necessity, examines the normative content, scope, limitations, and obligations imposed on states regarding the right to adequate housing, both conceptually and within the framework of international law. It analyzes the process of transition housing into a right category, the manifestations of violations of this right, and how violations of the right to housing are evaluated by international judicial and quasi-judicial mechanisms and national courts. Moreover, the structural causes of housing rights violations are discussed, and the adequacy of existing international protection mechanisms is critically assessed. The study ultimately develops actionable recommendations at both national and international levels to ensure the concrete implementation of the“right to adequate housing”standard, the promote spatial justice, and institutionalize rights-based housing policies.

Benzer Tezler

  1. Türkiye'de su hakkı

    The right to water in Turkey

    YILDIZ AKEL ÜNAL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    HukukGalatasaray Üniversitesi

    Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERDOĞAN BÜLBÜL

  2. Türkiye`de yabancıların sosyal güvenlik hakları

    Social security rights of foreigners in Turkey

    MEHMET SERHAN ÖZDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2000

    Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnkara Üniversitesi

    Devletler Özel Hukuku Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TURGUT TURHAN

  3. Ceza Muhakemesi Hukukunda koruma tedbiri olarak arama

    Search as a protection measure in the Law on Criminal Procedure

    ÖZCAN ERDAGÖZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    HukukErciyes Üniversitesi

    Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. KASIM KARAGÖZ

  4. İslâm ceza hukukunda fitne

    Fitna in Islamic criminal law

    GÜLİSTAN İSEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    DinAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. YÜKSEL SALMAN

  5. Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu

    The crime of the invasion of privacy

    NAME TURHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    HukukÇankaya Üniversitesi

    Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ELVAN KEÇELİOĞLU