I numaralı Maraş Ahkâm Defteri'ne göre Antep (Ayıntab) (1742-1751)
According to the Maraş Ahkâm Book no. I Antep (Ayıntab) (1742-1751)
- Tez No: 994671
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMÜR YANAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Osmanlı arşiv belgeleri arasında yer alan 1 numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nde yer alan ilgili hükümler ışığında 18. yüzyılın ortalarında (1742-1751) Antep (Ayıntab) sancağının idari, sosyal ve ekonomik yapısını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, ayrıca Antep sancağının Osmanlı taşra düzenindeki yerini somut belgeler üzerinden değerlendirmeyi hedeflemekte ve böylece dönemin tarihsel dinamiklerine ışık tutmaya çalışmaktadır. Bu amaç ve hedefler çerçevesinde 1 numaralı Maraş Ahkâm Defteri'nde Antep sancağına gönderilen 208 hüküm tespit edilmiştir. Söz konusu hükümlerin öncelikle özetleri çıkarılmış daha sonra ise bu belgelerin değerlendirilmesi yapılmıştır. Değerlendirme sırasında belgeler, eşkıyalık ve gasp, alacak-verecek, vakıf, toprak, miras, vergi ve diğer meseleler başlıkları altında incelenmiştir. Ahkâm defterleri, Osmanlı Divanı'na iletilen şikâyetler ve verilen emirleri içeren kaynaklar olup, yerel yönetim uygulamaları, halkın devletle olan ilişkisi ve taşradaki adalet mekanizmasının işleyişi hakkında doğrudan bilgi sunmaktadır. Bu bağlamda Antep özelinde yapılan inceleme, alacak verecek meseleleri, kadı kararları, zımmi-müslim ilişkileri, vergi uygulamaları, eşkıyalık-gasp olayları ve halkın gündelik yaşamına dair önemli veriler ortaya koymaktadır. Defterde yer alan hükümler, yalnızca merkez-taşra ilişkisini değil, aynı zamanda Antep'in bölgesel ağı içerisindeki konumunu da yansıtmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to analyze the administrative, social, and economic structure of the Antep (Ayıntab) sancak in the mid-18th century (1742-1751) in light of the relevant provisions found in the first Maraş Ahkâm Defteri, one of the Ottoman archival documents. Additionally, the study seeks to evaluate the position of the Antep sancak within the Ottoman provincial system through concrete documents, thus shedding light on the historical dynamics of the period. In line with these objectives, 208 provisions related to the Antep sancak were identified in the first Maraş Ahkâm Defteri. The summaries of these provisions were first extracted, followed by their evaluation. During the evaluation, the documents were examined under various categories such as banditry and robbery, debts, waqf, land, inheritance, taxes, and other matters. Ahkâm defters are sources that contain complaints submitted to the Ottoman Divan and the orders given in response, providing direct insight into local governance practices, the relationship between the people and the state, and the functioning of the justice system in the provinces. In this context, the analysis of the Antep region reveals significant data on issues such as debts, qadi rulings, relationships between dhimmis and Muslims, tax practices, banditry-robbery incidents, and the daily life of the people. The provisions in the defter not only reflect the central-provincial relationship but also indicate Antep's position within its regional network.
Benzer Tezler
- II numaralı Maraş Ahkâm Defterinde, Adıyaman (Hısn-I Mansur, Behisni, Kâhta, Gerger, Samsad)'a gönderilen hükümlerin transkripsiyon ve değerlendirilmesi
The transcription and evaluation of provisions in Maraş Ahkâm Book II which sent to Adıyaman (Hisn-i Mansur, Behisni, Kâhta, Gerger, Samsad)
ATİKE AYSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
TarihKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FARUK SÖYLEMEZ
- I numaralı Maraş Ahkâm Defterinde, Adıyaman (Hısn-ı Mansur, Behisni, Kâhta, Gerger, Samsad)'a gönderilen hükümlerin transkripsiyon ve değerlendirilmesi
The transcription and evaluation of provisions in Marash Ahkâm Book i which sent to Adıyaman (Hisn-i Mansur, Behisni, Kâhta, Gerger, Samsad)
ÖMÜR YANAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
TarihKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FARUK SÖYLEMEZ
- III Numaralı Ahkâm Defteri'ne göre Ayıntap (H.1196-1229/M.1782-1814)
Ayintab according to iii numbered Maras judgements notebook (1196-1229 of the Hegira/1782-1814 to the Christian era)
SEVDE NUR GÜLDİKEN
- 35 numaralı Karaman Ahkâm Defteri'ne göre Karaman(H. 1252-1257/m. 1836-1841)
Karaman according to the Karaman Judgement Book no 35(H. 1252-1257/m. 1836-1841)
SONNUR TELEKE
- Anadolu vilayeti 7 numaralı Ahkam Defteri`ne göre 1745 yılında Anadolu Eyaleti`nin sosyal ve ekonomik durumu
Socio-economic state of the Anatolian province in 1745 according to on 7 Ahkam Defteri of anatolian vilayet
SELAHADDİN UYGUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Tarihİstanbul Üniversitesiİktisat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEVFİK GÜRAN