Dijital tedarik zinciri yönetimi, döngüsel ekonomi uygulamaları ve Fit for 55'e hazırbulunuşluğun sürdürülebilir işletme performansı ve marka rekabet gücüne etkileri: ISO 1000 işletmeleriyle bir araştırma
The effects of digital supply chain management, circular economy implementations and Fit for 55 readiness on sustainable business performance and brand competitiveness: A research with ISO 1000 enterprises
- Tez No: 994682
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ELİF KOCAGÖZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tezin amacı, işletmelerin dijital tedarik zinciri yönetimi, döngüsel ekonomi uygulamaları ve Fit for 55'e hazırbulunuşluk düzeylerinin, sürdürülebilir işletme performansı ve marka rekabet gücü üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışma, Avrupa Yeşil Mutabakatı çerçevesinde şekillenen düzenleyici dönüşüm sürecindeki uygulamaların, tedarik zincirleriyle ilgili dijitalleşme adımlarının ve döngüsel ekonomi yaklaşımlarının işletmelerin performans ve rekabetçilik çıktılarıyla nasıl ilişkilendiğini bütüncül bir bakış açısıyla ele almaktadır. Nicel araştırma tekniğiyle yürütülen çalışmanın evrenini Türkiye'de faaliyet gösteren ve İstanbul Sanayi Odası tarafından belirlenen İlk 1000 sanayi işletmesi oluşturmaktadır. Bu işletmelerin üst düzey yöneticilerine anket uygulamasıyla saha araştırması gerçekleştirilmiş, 402 katılımcıdan elde edilen veriler analiz edilmiştir. Veriler, IBM SPSS Statistics 25.0 ve IBM SPSS Amos 23.0 yazılımları kullanılarak analiz edilmiş; tanımlayıcı istatistikler, normallik testleri, doğrulayıcı faktör analizi, güvenirlik analizleri, korelasyon analizi ve yapısal eşitlik modellemesi uygulanmıştır. Bulgular, tüm ölçeklerin yüksek düzeyde geçerli ve güvenilir olduğunu, araştırma modelinin ise kabul edilebilir ve güçlü uyum değerleri sergilediğini göstermiştir. Korelasyon analizleri, dijital tedarik zinciri yönetimi, döngüsel ekonomi uygulamaları ve Fit for 55'e hazırbulunuşluk ile sürdürülebilir işletme performansı ve marka rekabet gücü arasında pozitif ve yüksek düzeyde ilişkiler bulunduğunu ortaya koymuştur. Yapısal eşitlik modellemesi sonuçları, sürdürülebilir işletme performansında, Fit for 55'e hazırbulunuşluğun güçlü ve pozitif, dijital tedarik zinciri uygulamalarının pozitif ancak anlamsız, döngüsel ekonomi uygulamalarının ise negatif yönlü anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Marka rekabet gücünü sürdürülebilir işletme performansının pozitif ve güçlü olarak anlamlı şekilde etkilediği diğer değişkenlerin ise anlamlı olarak etkilemediği görülmüştür. Araştırma bulgularının bir kısmı literatürle uyumlu bulunmuş, bir kısmı ise farklılaşmıştır. Özellikle literatürden ampirik olarak ayrışan bulgular incelenmiş, ilgili sonuçlar dönüşüm konularındaki süreç olgunluğu, dönüşümün çıktı olarak neticelerinin gözlemlenmesinin zaman bağlamı ve ölçme araçlarının doğası gibi çeşitli perspektiflerden kritik edilerek yorumlanmıştır. Çalışmanın korelasyon, model analizi ve farklılık incelemeleri bulguları doğrultusunda tespitler sonuç bölümünde sistematik ve detaylı olarak tartışılmış, bulgularla eşleşecek şekilde işletmeler ve kamu açısından öneriler geliştirilmiştir. Tezin son kısmında çalışmanın kısıtları kritik edilmiş, bu kısıtlarla ilişkilendirilerek izleyen araştırmalar için birtakım önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this thesis is to examine the effects of firms' digital supply chain management, circular economy practices, and Fit for 55 readiness levels on sustainable business performance and brand competitiveness. The study adopts a holistic perspective to explore how regulatory transformation processes shaped by the European Green Deal, digitalization initiatives in supply chains, and circular economy approaches are associated with firms' performance and competitiveness outcomes. The population of the study consists of the top 1,000 industrial firms operating in Türkiye as identified by the Istanbul Chamber of Industry. Data were collected through a survey administered to senior managers, and responses from 402 participants were analyzed. The data were analyzed using IBM SPSS Statistics 25.0 and IBM SPSS Amos 23.0. Descriptive statistics, normality tests, confirmatory factor analysis, reliability analyses, correlation analysis, and structural equation modeling were employed. The findings indicate that all measurement scales demonstrate high levels of validity and reliability, and that the proposed research model exhibits acceptable and strong goodness-of-fit indices. Correlation analyses reveal strong and positive relationships among digital supply chain management, circular economy practices, Fit for 55 readiness, sustainable business performance, and brand competitiveness. Structural equation modeling results show that Fit for 55 readiness has a strong and positive effect on sustainable business performance, digital supply chain practices have a positive but statistically insignificant effect, and circular economy practices have a significant negative effect. Furthermore, sustainable business performance has a strong and positive effect on brand competitiveness, whereas the other variables do not exert a statistically significant direct effect on brand competitiveness. Some of the research findings are consistent with the existing literature, while others diverge from previous empirical evidence. In particular, the findings that differ from the literature were critically examined and interpreted from multiple perspectives, including process maturity in transformation initiatives, the time dimension required for transformation outcomes to become observable, and the nature of the measurement instruments. Based on the results of the correlation, structural model, and group difference analyses, the findings were systematically and comprehensively discussed in the conclusion section, and practical recommendations were developed for both firms and policymakers. Finally, the limitations of the study were critically evaluated, and suggestions for future research were proposed in relation to these limitations.
Benzer Tezler
- Dijital teknolojilerin sürdürülebilirlik performansına etkisinde tedarik zinciri izlenebilirliği, dayanıklılığı ve döngüsel ekonomi stratejilerinin aracılığı ile organizasyonel engellerin rolü
The impact of digital technologies on sustainability performance with the mediation of supply chain traceability, durability, circular economy strategies and the role of organizational barriers
AYLİN DUMAN ALTAN
Doktora
Türkçe
2025
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER FARUK BEYCA
- Endüstri 4.0'ın döngüsel ekonomi performansına iş birliği bağlamında etkileri: Türkiye otomotiv tedarik zincirinde bir uygulama
The effects of industry 4.0 on the performance of the circular economy in the context of cooperation: An application in the automotive supply chain of Turkey
EBRU KOL TETİK
Doktora
Türkçe
2023
İşletmeAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL EROL
- A data-driven approach to identifying and selecting temporary disaster debris management sites: The case of Istanbul
Geçici afet moloz yönetim alanlarının belirlenmesi ve seçimi için veri odaklı bir yaklaşım: İstanbul örneği
BURAK KABAKLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEYDA SERDAR ASAN
- Dijital tedarik zinciri yönetiminde yazılım ajanlarının rolü
The role of software agents in digital supply chain management
FATİH KAYADELEN
Doktora
Türkçe
2021
İşletmeMaltepe ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL HALEFŞAN SÜMEN
- Akıllı tedarik zinciri yönetimi ve alan yazınına ilişkin bibliyometrik analiz
Smart supply chain management and bibliometric analysis on field literature
BURCU YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeBursa Uludağ Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT HAKAN ALTINTAŞ