Geriatrik bireylerde yalnızlığı etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Assessment of factors associated with loneliness among older adults
- Tez No: 994696
- Danışmanlar: PROF. DR. YELTEKİN DEMİREL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Birinci basamak sağlık hizmetleri, Yalnızlık, Yaşlılık, Primary health care, Loneliness, Old age
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaşlılık döneminde yalnızlık, bireyin sağlık durumu, sosyal ilişkileri ve yaşam kalitesi üzerinde önemli olumsuz etkilere sahip çok boyutlu bir olgudur. Geriatrik bireylerde yalnızlık düzeylerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi, koruyucu ve bütüncül sağlık hizmetlerinin planlanması açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Sivas ili Şarkışla ilçesinde birinci basamak sağlık hizmeti alan geriatrik bireylerin yalnızlık düzeylerinin ve yalnızlıkla ilişkili sosyodemografik, sosyal ve sağlıkla ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma, Sivas ili Şarkışla ilçesindeki aile sağlığı merkezlerine başvuran 65 yaş ve üzeri 134 birey ile gerçekleştirilmiştir. Veriler; sosyodemografik özellikler, sosyal çevre ve yaşam düzeni ile sağlık durumuna ilişkin soruları içeren anket formu ve De Jong Gierveld Yalnızlık Ölçeği'nin Türkçe uyarlaması olan Yaşlılar için Yalnızlık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 72,69±6,3 yıl olup %56'sı erkekti. Çalışmada yalnızlık düzeylerinin yaş grupları, medeni durum, eğitim ve gelir düzeyi, birlikte yaşanılan kişi, arkadaş ve komşularla zaman geçirme sıklığı, torunlarla zaman geçirme durumu, egzersiz yapma, genel sağlık algısı ve sigara kullanımı ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler gösterdiği saptanmıştır. İleri yaş grubunda, dul bireylerde, düşük eğitim ve gelir düzeyine sahip olanlarda, yalnız yaşayanlarda ve sosyal etkileşimi sınırlı olan bireylerde yalnızlık düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ancak cinsiyet, meslek durumu, sosyal güvenceye sahip olma, kronik hastalık varlığı ve düzenli ilaç kullanımı ile yalnızlık düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Sonuç olarak, geriatrik bireylerde yalnızlık düzeylerinin demografik ve sağlıkla ilişkili değişkenlerden ziyade sosyal ilişkilerin niteliği ve sürekliliği ile daha yakından ilişkili olduğu görülmüştür. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde yalnızlığın erken dönemde değerlendirilmesi ve sosyal katılımı artırmaya yönelik girişimlerin planlanması, yaşlı bireylerin yaşam kalitesinin artırılmasına önemli katkılar sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Loneliness in old age is a multidimensional phenomenon that has significant negative effects on an individual's health status, social relationships, and quality of life. Identifying the factors that affect loneliness levels in geriatric individuals is important for planning preventive and comprehensive health services. This study aimed to evaluate the loneliness levels of geriatric individuals receiving primary health care in the Şarkışla district of Sivas province and the sociodemographic, social, and health-related factors associated with loneliness. This cross-sectional descriptive study was conducted with 134 individuals aged 65 years and older who visited family health centers in the Şarkışla district of Sivas province. Data were collected using a questionnaire including questions on sociodemographic characteristics, social environment, lifestyle, and health status, as well as the Loneliness Scale for Older Adults, which is the Turkish adaptation of the De Jong Gierveld Loneliness Scale. Statistical analyses were performed using SPSS version 25.0. The normality of data distribution was assessed using the Kolmogorov–Smirnov test, along with skewness and kurtosis values and Q–Q plots. The mean age of the participants was 72.69 ± 6.3 years, and 56% of them were male. Statistically significant relationships were found between loneliness levels and age group, marital status, education level, income level, cohabitation status, frequency of spending time with friends and neighbors, spending time with grandchildren, exercise, general health perception, and smoking status. Loneliness levels were higher among older individuals, widowed participants, those with lower education and income levels, individuals living alone, and those with limited social interaction. However, no statistically significant relationship was found between loneliness levels and gender, occupational status, social security coverage, presence of chronic disease, or regular medication use. In conclusion, loneliness levels in geriatric individuals were found to be more closely related to the quality and continuity of social relationships than to demographic and health-related variables. Early assessment of loneliness in primary health care settings and the planning of interventions aimed at increasing social participation may significantly contribute to improving the quality of life of older adults.
Benzer Tezler
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran 65 yaş üstü bireylerde yaşam kalitesi düzeyi ve etki eden faktörlerin değerlendirilmesi
Quality of life level and evaluation of affecting factors in individuals over 65 years old applied to family medicine polyclinic
ONUR FİTİL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. Emine Zeynep TUZCULAR VURAL
- 65 yaş ve üzeri bireylerde COVİD-19 enfeksiyonu geçirmenin hastalık algısı ve anksiyete-depresyon belirtileri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of COVID-19 infection and perception of disease and anxiety-depression symptoms in individuals age 65 and over
PINAR CENGİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ EMRE ŞEVİK
- Pandemi döneminde 65 yaş ve üzeri kişilerin yaşam kalitesini etkileyen psikososyal faktörlerin incelenmesi
Investigation of psychosocial factors affecting the quality of life of individuals aged 65 and over during the pandemic period
BATUHAN ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN DUYGU YENGİL TACİ
- Geriatrik popülasyonda sosyal reçeteleme: Niteliksel bir çalışma
Social prescribing in geriatric population: A qualitative study
DİLARA ZORLU İNCÜCÜK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İRFAN ŞENCAN
- Huzurevinde ve UÜ. Nilüfer Halk Sağlığı Eğitim Araştırma ve Uygulama Bölgesi'nde yaşayan yaşlılarda depresyon sıklıkları ve etkileyen etmenlerin karşılaştırılması
The comparison of prevalence of depression and effecting factors among people 65 years and older living in a nursing home and in Uludag University Public Health Research and Training Area
MUSTAFA DEMİRÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Halk SağlığıUludağ ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECLA TUGAY AYTEKİN