Yabancılara Türkçe öğretiminde öğrenicilerin yazılı ürünlerini değerlendirmeye yönelik yapay zekâ destekli web tabanlı bir uygulama
An artificial intelligence supported web-based application for evaluating learners' written products in teaching Turkish to foreigners
- Tez No: 994710
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA DURMUŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Türkçe eğitimi, İnsan-yapay zeka etkileşimi, Turkish education, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen A1-A2 düzeyindeki öğrenicilerin yazılı anlatımlarına yönelik yapay zekâ destekli (OpenAI GPT-4) otomatik değerlendirme ve geri bildirim sunan bir sistemin etkililiğini ve uygulanabilirliğini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda geliştirilen“Türkçeyazma”adlı web uygulaması Hacettepe Üniversitesi TÖMER'de öğrenim gören öğrenicilerin ve aynı kurumda görev yapan öğreticilerin katılımıyla test edilmiştir. Araştırmada nicel ve nitel verilerin bir arada kullanıldığı karma yöntem deseni benimsenmiştir. Bu amaç doğrultusunda geliştirilen web uygulaması, veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Çalışmanın nicel boyutu için, yapay zekâ puanlamaları ile öğretici puanlamaları arasındaki tutarlılık ve güvenilirlik analiz edilmiştir. Nitel boyutta ise, uygulamayı kullanan öğrenicilerle ve öğreticilerle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla sistemin kullanılabilirliğine ve kullanıcı deneyimlerine ilişkin veriler toplanmıştır. Araştırmanın nicel bulgularında yapay zekâ ile insan puanlayıcıların değerlendirmeleri arasında yüksek düzeyde bir tutarlılık olduğuna ulaşılmış; çalışmanın nitel boyutunu oluşturan yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen bulgularda ise öğrenicilerin özellikle kendi anadillerinde anlık geri bildirim almayı olumlu karşıladıkları, yapay zekâ destekli anlık geri bildirimleri yararlı buldukları ve kendilerine sunulan bu olanakların dil öğrenmeye yönelik motivasyonlarını olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Öğreticiler ise sistemin potansiyelini kabul etmekle birlikte üretken yapay zekâ teknolojilerinin gelişimiyle birlikte tartışılmaya başlanan öğrenici metinlerinin özgünlüğü konusunda endişelerini belirtmişlerdir Araştırmanın sonucunda, yapay zekâ destekli araçların dil öğretiminde öğreticinin yerini almaktan çok süreci zenginleştiren tamamlayıcı bir unsur olduğu görülmüş ve bu bağlamda dil öğretiminde en etkili modelin yapay zekânın anlık dönütleri ile öğreticinin bilgi birikimini birleştiren karma bir yaklaşım sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the effectiveness and applicability of a system that provides artificial intelligence-supported (OpenAI GPT-4) automatic assessment and feedback on the written narratives of learners at the A1-A2 level who are learning Turkish as a second language. The dedicated web application“Türkçeyazma”(Turkish Writing), developed for this purpose, was tested with the participation of learners studying at Hacettepe University TÖMER and instructors working at the same institution. A mixed-methods design combining quantitative and qualitative data was adopted for the research. The web application developed for this purpose was used as a data collection tool. For the quantitative dimension of the study, the consistency and reliability between artificial intelligence and instructor scores were analyzed. In the qualitative dimension, data on the usability of the system and user experiences were collected through semi-structured interviews with students and instructors who used the application. The quantitative findings of the study revealed a high level of consistency between the evaluations of artificial intelligence and human raters; while the qualitative findings from the semi-structured interviews indicated that learners responded positively to receiving instant feedback, particularly in their native languages, found AI-supported instant feedback useful, and that these opportunities positively affected their language learning motivation. While accepting the potential of the system, instructors expressed concerns about the originality of learner texts, which has become a topic of debate with the development of generative artificial intelligence technologies. The study results indicate that AI-supported tools were seen as a complementary element that enriches the process rather than replacing the instructor in language teaching. In this context, the most effective model in language teaching was found to be a hybrid approach that combines AI's instant feedback with the instructor's knowledge base.
Benzer Tezler
- Yabancılara Türkçe öğretiminde kültür aktarımında Nasreddin Hoca fıkralarının b2 seviyesinde değerlendirilmesi
Evaluation of Nasreddin Hoca jokes in level b2 in cultural transfer in Turkish teaching for foreigners
ELİF TURGUT YEŞİLYURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıYıldız Teknik ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESLİHAN KARAKUŞ
- Yabancılara Türkçe öğretiminde Reşat Nuri Güntekin'in“Aşk Mektupları”ve“Bir Yudum Su”hikayelerinin B1 seviyesine uyarlanması
Adaptation of Reşat Nuri Güntekin's“Love Letters”and“Bir Sip of Water”stories to B1 level in teaching Turkish to foreigners
AKİF HAFİF
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAlanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BORA BAYRAM
- Yabancılara Türkçe öğretiminde metin yapısı odaklı okuma etkinliklerinin yazma başarısına, okuma ve yazma öz yeterliğine etkisi
The effect of text structure-focused reading activities on writing success, reading and writing self-efficacy in teaching Turkish to foreigners
MEHMET SAYDAM
Doktora
Türkçe
2025
Dilbilimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞÜKRAN DİLİDÜZGÜN
- Yabancılara Türkçe öğretiminde ders günlüğü kullanımının öğrenenlerin yazma becerisine etkisi
The effect of the use of course diary in teaching Turkish to foreigners on learners' writing skills
ALİME CANAN ŞAHİN TOPUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiSosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA YAZICI
- Yabancılara Türkçe öğretiminde sosyal medya kullanımının yazma becerisine etkisi
The effect of using social media on writing skill in teaching Turkish to foreigners
ÖNDER ÇANGAL
Doktora
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiTürkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA DURMUŞ