Öğretmenlerin profesyonel sermayeleri ile akademik iyimserlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between teachers' professional capital and academic optimism levels
- Tez No: 994731
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEZEN TOFUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Profesyonel sermaye, akademik iyimserlik, insan sermayesi, sosyal sermaye, karar sermayesi, Professional capital, academic optimism, human capital, social capital, decisional capital
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Toplumdaki değişim ve gelişmelerde kaliteli eğitimin önemi büyüktür ve bu süreçte öğretmenler kilit bir rol üstlenmektedir. Nitelikli öğretmen, zorluklarla başa çıkabilen, yeniliklere açık, sürekli kendini geliştiren ve başarıya olan inancını sürdüren bir profile sahiptir. Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin profesyonel sermaye düzeyleri ile akademik iyimserlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma kapsamında Manisa ilindeki okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde görev yapan 352 öğretmen örneklem olarak belirlenmiş, veri toplamak için“Profesyonel Sermaye Ölçeği”ve“Akademik İyimserlik Ölçeği”kullanılmıştır. Veriler betimsel istatistikler, korelasyon ve çoklu regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, öğretmenlerin akademik iyimserlik ve profesyonel sermaye düzeylerinin genel olarak yüksek olduğunu, özellikle karar sermayesinin güçlü, insan ve sosyal sermaye boyutlarının ise orta düzeyde olduğunu göstermektedir. İlginç bir şekilde, cinsiyet, yaş, mesleki kıdem ve okulda öğrenci sayısı gibi bireysel değişkenler bu düzeyleri anlamlı biçimde etkilemezken, okulun bulunduğu ilçe ve mesleki gelişim eğitimlerine katılım gibi çevresel ve kurumsal faktörler belirleyici olmuştur. Özellikle merkez ilçelerde görev yapan öğretmenler, diğer ilçelere kıyasla daha yüksek profesyonel sermaye ve akademik iyimserlik düzeyleri sergilemiş, mesleki eğitimlere düzenli katılımın da öğretmenlerin hem mesleki yeterliklerini hem de olumlu eğitim algılarını artırdığı görülmüştür. Bu bulgu, öğretmenlerin mesleki kapasitelerini güçlendirmek ve okul iklimini olumlu yönde etkilemek için çevresel ve kurumsal desteklerin kritik önemde olduğunu ortaya koymaktadır. Analizler, akademik iyimserlik ile insan sermayesi, sosyal sermaye ve karar sermayesi arasında orta düzeyde, toplam profesyonel sermaye ile ise güçlü bir ilişki bulunduğunu ortaya koymaktadır. Profesyonel sermayenin üç boyutu akademik iyimserliğin %46'sını açıklamakta; bu süreçte insan sermayesi ve karar sermayesi belirleyici rol oynarken, sosyal sermayenin katkısı sınırlı kalmaktadır. Bulgular, akademik iyimserliğin geliştirilmesinde öğretmenlerin bilgi ve becerilerinin güçlendirilmesi ile karar süreçlerine katılımlarının artırılmasının önemini vurgulamaktadır. Araştırma sonuçları, eğitim politikaları ve uygulamalarına yönelik öneriler sunmakta ve özellikle karar sermayesinin akademik iyimserliği artırmada kritik bir rol oynadığını göstermektedir. Gelecekte yapılacak araştırmaların daha geniş örneklem, farklı demografik değişkenler ve nitel veya karma yöntemlerle gerçekleştirilmesi, konunun daha derinlemesine anlaşılmasına katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Quality education plays a crucial role in social change and development, with teachers occupying a central position in this process. A qualified teacher is characterized by the ability to cope with challenges, openness to innovation, continuous self-improvement, and a sustained belief in achieving success. This study aims to examine the relationship between teachers' professional capital levels and their academic optimism. The sample consisted of 352 teachers working in preschool, primary, secondary, and high schools in Manisa. Data were collected using the“Professional Capital Scale”and the“Academic Optimism Scale”and were analyzed through descriptive statistics, correlation analysis, and multiple regression analysis. The findings indicate that teachers generally exhibit high levels of academic optimism and professional capital, with decision-making capital being particularly strong, while human and social capital are at moderate levels. Interestingly, individual variables such as gender, age, professional seniority, and the number of students in the school did not significantly affect these levels. In contrast, environmental and institutional factors, including the school's district and participation in professional development programs, emerged as key determinants. Teachers working in central districts displayed higher levels of professional capital and academic optimism compared to those in other districts, and regular participation in professional development was found to enhance both professional competence and positive perceptions of education. These results highlight the critical importance of providing institutional and environmental support to strengthen teachers' professional capacities and positively influence school climate. Analyses further revealed a moderate relationship between academic optimism and the sub-dimensions of human, social, and decision-making capital, with a strong relationship observed for total professional capital. The three dimensions of professional capital explained 46% of the variance in academic optimism, with human and decision-making capital playing a decisive role, while social capital contributed only marginally. These findings emphasize the importance of enhancing teachers' knowledge and skills and increasing their participation in decision-making processes to foster academic optimism. The results also provide practical implications for educational policies and practices, highlighting the critical role of decision-making capital in promoting academic optimism. Future research with larger samples, diverse demographic variables, and qualitative or mixed-method designs is recommended to gain a deeper understanding of the topic.
Benzer Tezler
- Öğretmenlerin profesyonel sermayeleri ile mesleki dayanıklılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between teachers' professional capital and professional resilience
CENGİZ ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimManisa Celal Bayar ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEZEN TOFUR
- Öğretmenlerin kültürel sermaye yeterlikleri ile profesyonel sermaye yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between teachers' cultural capital competencies and professional capital competencies
SENEM AKARSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞÜKRÜ ADA
- Dijital hikâye anlatımı ile kapsayıcı eğitim bağlamında beden eğitimi öğretmen eğitimi: Bir eylem araştırması çalışması
Physical education teacher education in the context of inclusive education through digital storytelling: An action research study
ÖZGÜR YAŞAR AKYAR
Doktora
Türkçe
2023
SporHacettepe ÜniversitesiEgzersiz ve Spor Fizyolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GIYASETTİN DEMİRHAN
- Öğretmenlerin profesyonel öğrenmesine etki eden faktörlerin incelenmesi
Investigation of the factors affecting teachers' professional learning
VOLKAN İNCEÇAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AYŞEN BAKİOĞLU
- Öğretmenlerin profesyonel gelişim süreçlerini destekleyecek eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi: Antalya'da bir özel okul örneği
Identifiying teachers supportive needs of professional development processes
FATMA YASEMİN AYKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve Öğretimİstanbul Kültür ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FEYZA DOYRAN