Elektromanyetik dalgaların bal arısı (apis mellifera L.) fizyolojisi ve davranışı üzerine etkileri
Effects of electromagnetic waves on honeybee (apis mellifera L.) physiology and behavior
- Tez No: 994751
- Danışmanlar: PROF. DR. MERAL KEKEÇOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Zooloji, Biology, Zoology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bal arıları (Apis mellifera L.), ekosistem dengesi ve tarımsal verimlilikte kritik rol oynayan önemli tozlayıcılardır. Ancak, son yıllarda antropojenik faaliyetler sonucu çevrede artan stres faktörleri bal arılarının davranışsal ve bilişsel sağlığı konusunda endişeleri artırmıştır. Bu stresörlerden biri de gelişen teknolojinin bir getirisi olarak çevrede oldukça yaygın olan elektromanyetik alanlardır. Bu tez çalışması, aşırı düşük frekanslı elektromanyetik alanların bal arılarının bilişsel becerileri ve stres seviyeleri üzerine olan etkisini araştırmayı amaçlamıştır. Bu kapsamda, bal arıları, 50 Hz'de sabit bir elektromanyetik alan oluşturan Helmholtz bobini aracılığıyla farklı süre (0, 3, 6, 12 saat) ve farklı şiddetlerde (0, 100, 1000 ve 3000 µT) elektromanyetik alana maruz bırakıldı. Bal arılarının bilişsel becerileri proboscis uzatma tepkisi koşullandırma paradigması ile değerlendirildi. Öğrenme oranları kontrol grubunda %92,45, 100 µT'da %75,93, 1000 µT'da %64,15 ve 3000 µT'da %58,82 olarak tespit edildi. İstatistiksel analizler, kontrol grubu ile 1000 µT (p=0,002) ve 3000 µT (p<0,001) grupları arasında önemli farklılıklar olduğunu ortaya koyarken, 100 µT grubu kontrol grubundan önemli ölçüde farklılık göstermedi. Bal arılarının stres düzeyleri beyin dokusundan HSP70 düzeylerinin ELISA yöntemi ile ölçülmesi aracılığıyla belirlendi. ELISA sonuçlarına göre, 3000 µT grubunda nispeten bir artış gözlemlenmesine karşın elektromanyetik alanların bal arılarının stres seviyeleri üzerine istatistiksel olarak anlamlı düzeyde etki etmediği belirlendi. Bu bulgular, elektromanyetik alanlara maruz kalmanın, muhtemelen öğrenme ve hafıza oluşumunda rol oynayan sinirsel plastisiteyi veya sinaptik iletimi bozarak bal arılarının bilişsel işlevlerini bozabileceğini göstermektedir. Telekomünikasyon ve elektrik altyapılarından kaynaklanan elektromanyetik kirliliğin giderek yaygınlaştığı göz önüne alındığında, bu tür bozuklukların ekolojik ve tarımsal açıdan daha geniş etkileri olabileceği düşünülmektedir. Bal arılarında elektromanyetik alanların neden olduğu nöro-davranışsal değişikliklerin altında yatan moleküler mekanizmalara odaklanan daha fazla çalışma, bal arılarının popülasyonlarının sürdürülebilirliği açısından potansiyel riskleri açıklığa kavuşturmak için gereklidir.
Özet (Çeviri)
Honeybees (Apis mellifera L.) are important pollinators that play a critical role in ecosystem balance and agricultural productivity. However, in recent years, increasing stress factors in the environment due to anthropogenic activities have raised concerns about the behavioral and cognitive health of honeybees. One such stressor is electromagnetic fields, which are now widespread in the environment as a result of advancing technology. This thesis study aims to investigate the effect of extremely low-frequency electromagnetic fields on the cognitive abilities and stress levels of honeybees. In this context, honeybees were exposed to electromagnetic fields of different durations (0, 3, 6, 12 hours) and different intensities (0, 100, 1000, and 3000 µT) using a Helmholtz coil that generated a constant electromagnetic field at 50 Hz. The cognitive abilities of honeybees were assessed using the proboscis extension response conditioning paradigm. Learning rates were found to be 92.45%, 75.93%, 64.15%, and 58.82% in the control (0 µT), 100 µT, 1000 µT, and 3000 µT groups respectively. Statistical analyses revealed significant differences between the control group and the 1000 µT (p=0.002) and 3000 µT (p<0.001) groups, while the 100 µT group did not differ significantly from the control group. The stress levels of honeybees were determined by measuring HSP70 levels in brain tissue using the ELISA method. According to the ELISA results, although a relative increase was observed in the 3000 µT group, it was determined that electromagnetic fields did not have a statistically significant effect on the stress levels of honeybees. These findings suggest that exposure to electromagnetic fields may impair the cognitive functions of honeybees by disrupting neural plasticity or synaptic transmission, which likely play a role in learning and memory formation. Given the increasing prevalence of electromagnetic pollution from telecommunications and electrical infrastructure, such impairments may have broader ecological and agricultural implications. Further research focusing on the molecular mechanisms underlying the neurobehavioral changes caused by electromagnetic fields in honeybees is necessary to clarify the potential risks to the sustainability of honeybee populations.
Benzer Tezler
- Tunnelling induced photon emission from surface/interface systems of graphene on copper
Tünelleme akımıyla indüklenen bakır üstü grafen yüzey/arayüz sistemlerinin foton emisyonu
HAKKI TUNÇ ÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Fizik ve Fizik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiFizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZHAN GÜRLÜ
- Darbeli elektromanyetik alanlar ile osteojenik indüksiyon (teorik, deneysel ve klinik çalışma)
Başlık çevirisi yok
ARSLAN BORA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1982
Ortopedi ve TravmatolojiEge ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERİH EROĞLU
- Elektromagnetik dalgaların iki parçalı ince dielektrik tabakalardan kırınımı
Başlık çevirisi yok
M.GÖKSEL AYDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiDOÇ.DR. İBRAHİM AKDUMAN
- Plane wave difraction by a wide slit in a thick impedance screen
Elektromagnetik dalgaların iki empedans tabakası arasında kalan geniş yarıktan saçılması
FİLİZ BİRBİR
Doktora
İngilizce
1995
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. ALİNUR BÜYÜKAKSOY
- Farklı kristal geometrilere sahip sonik kristallerin odaklama özelliklerinin deneysel olarak incelenmesi
Experimental investigation of focusing properties by sonic crystals with different crystal geometry
SERKAN ALAGÖZ
Doktora
Türkçe
2009
Fizik ve Fizik Mühendisliğiİnönü ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OLGUN ADEM KAYA