Irak dış politikası, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK), Irak-Suudi Arabistan ilişkileri, Körfez'de ikili ilişkiler
Iraq foreign policy, Gulf Cooperation Council (GCC), Iraq-Saudi Arabia relations, bilateral relations in the Gulf
- Tez No: 994793
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AKRAM ALHAMAD
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Irak ile Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkeleri arasındaki karmaşık ve gelişen siyasi ve diplomatik ilişkileri, özellikle 2003 sonrası döneme odaklanarak incelemektedir. Çalışma, Irak'ın dış politikasının tarihsel bağlamını, ideolojik farklılıklarını ve başta Suudi Arabistan olmak üzere KİK ile etkileşimlerini şekillendiren jeopolitik dinamiklerin izini sürmektedir. İran-Irak Savaşı, Irak'ın Kuveyt'i işgali ve Körfez Savaşı gibi kritik dönüm noktalarını analiz eden bu araştırma, bölgesel çatışmaların ve ideolojik rekabetin Irak'ın dış politika yörüngesi üzerindeki etkisini vurgulamaktadır. Saddam Hüseyin'in 2003 yılında devrilmesi, Irak'ın dış ilişkilerinde önemli bir değişime işaret etmiş, diplomatik angajman için yeni fırsatlar yaratmış, ancak aynı zamanda mezhepsel bölünmeler, silahlı devlet dışı aktörlerin yükselişi ve İran ve ABD gibi dış güçlerin etkisi nedeniyle zorluklar da ortaya çıkarmıştır. Çalışma, hükümet raporları, politika analizleri, akademik kitaplar ve dergi makaleleri gibi birincil ve ikincil kaynaklardan yararlanarak nitel, tarihsel-analitik bir metodoloji kullanmaktadır. Çalışma, kilit olayları araştırmak için vaka çalışması yaklaşımını ve Irak-KİK ilişkilerindeki kalıpları belirlemek için tematik analizi benimsemektedir. Çalışma, diplomatik normalleşme, ekonomik işbirliği ve özellikle Suudi Arabistan ile güvenlik işbirliklerine odaklanarak Irak'ın 2003 sonrası KİK ülkeleriyle bağlarını yeniden inşa etme çabalarını derinlemesine incelemektedir. Bulgular, Suudi-Irak Koordinasyon Konseyi'nin kurulması ve yenilenen ikili anlaşmalar gibi ilerlemeler kaydedilmiş olsa da, köklü güvensizlik, mezhepsel gerilimler ve dış müdahalelerin tam normalleşmeyi engellemeye devam ettiğini ortaya koymaktadır. Dahası, Irak'ın rakip bölgesel güçler arasındaki denge oyunu, uyumlu dış politika ve bölgesel entegrasyon için süregelen zorluklar sunmaktadır. Bu çalışma, Irak'ın dış politika gelişimine, KİK'in stratejik hesaplarına ve gelecekteki bölgesel işbirliği beklentilerine dair incelikli bir anlayış sağlayarak Orta Doğu jeopolitiği üzerine daha geniş akademik söyleme katkıda bulunmaktadır. Çalışma, 2003 sonrası dönemde Körfez bölgesinin siyasi manzarasını şekillendiren karmaşık ittifaklar, çatışmalar ve çıkarlar ağında gezinmek isteyen akademisyenler, politika yapıcılar ve uygulayıcılar için değerli bilgiler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the complex and evolving political and diplomatic relations between Iraq and the Gulf Cooperation Council (GCC) countries, with a particular focus on the post-2003 period. The study traces the historical context of Iraq's foreign policy, its ideological differences, and the geopolitical dynamics that have shaped its interactions with the GCC, particularly Saudi Arabia. Analysing critical turning points such as the Iran-Iraq War, Iraq's invasion of Kuwait, and the Gulf War, this research highlights the impact of regional conflicts and ideological competition on Iraq's foreign policy trajectory. The overthrow of Saddam Hussein in 2003 signaled a major shift in Iraq's foreign relations, creating new opportunities for diplomatic engagement, but also giving rise to challenges due to sectarian divisions, the rise of armed non-state actors, and the influence of external powers such as Iran and the United States. The study employs a qualitative, historical-analytical methodology, drawing on primary and secondary sources such as government reports, policy analyses, academic books, and journal articles. It adopts a case study approach to examine key events and thematic analysis to identify patterns in Iraq-GCC relations. The study provides an in-depth examination of Iraq's efforts to rebuild its ties with GCC countries after 2003, focusing on diplomatic normalisation, economic cooperation, and, in particular, security cooperation with Saudi Arabia. Findings reveal that while progress has been made, such as the establishment of the Saudi-Iraqi Coordination Council and renewed bilateral agreements, deep-rooted mistrust, sectarian tensions, and external interference continue to hinder full normalisation. Furthermore, Iraq's balancing act between rival regional powers presents ongoing challenges for a coherent foreign policy and regional integration. This study contributes to the broader academic discourse on Middle East geopolitics by providing a nuanced understanding of Iraq's foreign policy evolution, the GCC's strategic calculations, and future prospects for regional cooperation. The study offers valuable insights for academics, policymakers, and practitioners seeking to navigate the complex web of alliances, conflicts, and interests that have shaped the political landscape of the Gulf region in the post-2003 era.
Benzer Tezler
- Körfez Arap İşbirliği Konseyi ülkelerinin ekonomik ve sosyal gelişimlerinin incelenmesi: Türkiye-KİK ilişkileri
Economic and social developments of the countries of the gulf cooperation council: Turkey-GCC relations
YASİN ÖZMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
EkonomiMarmara ÜniversitesiOrtadoğu Ekonomi Politiği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TİĞİNÇE OKTAR
- The impact of internal and external challenges on Iraqi foreign policy after 2003
2003 yılında iç ve dış zorlukların Irak'ın dış politikasına etkisi
AHMED KADHİM KHAZEEM
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Uluslararası İlişkilerAtılım ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLGÜN ELIKÜÇÜK YILDIRIM
- IRAQI-Turkish relations 1990-2014
Irak-Türkiye ilişkileri 1990-2014
ABDULRAZZAQ RABEEA AHMED
Doktora
İngilizce
2017
Uluslararası İlişkilerYıldırım Beyazıt ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA SITKI BİLGİN
- A neorealist analysis of Iran-Russia relations: Tajik and Syrian civil wars
İran-Rusya ilişkilerinin neorealist bir analizi: Tacik ve Suriye iç savaşları
ESRA YANIK
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiOrtadoğu Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA GÖÇER AKDER
DR. ZELAL ÖZDEMİR