Birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuran 18-49 yaş arası kadınların doğurganlığa ve çocuk sahibi olmaya yönelik istek ve tutumlarının değerlendirilmesi
Assessment of the desires and attitudes towards fertility and childbearing among women aged 18-49 who seek primary healthcare services
- Tez No: 994901
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN AVCI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, Türkiye'de doğurganlık hızının giderek azaldığı güncel demografik koşullar altında, birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuran 18–49 yaş arası kadınların doğurganlığa ve çocuk sahibi olmaya yönelik tutumlarını ve bu tutumları etkileyen sosyodemografik ve obstetrik faktörleri incelemeyi amaçlamaktadır. Kadınların doğurganlığı geleceğe yönelik bir güvence mi yoksa mevcut yaşam hedefleri önünde bir engel olarak mı algıladıklarının belirlenmesi, birinci basamakta sunulan üreme sağlığı danışmanlığının niteliğinin artırılması açısından önem taşımaktadır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel türdeki bu araştırma, Antalya ilinde birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuran 18–49 yaş arası 381 kadın ile yürütülmüştür. Veriler, sosyodemografik özellikleri içeren anket formu ve Söderberg ve arkadaşları tarafından geliştirilen, Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması Aşcı ve Gökdemir (2021) tarafından yapılan Doğurganlığa ve Çocuk Sahibi Olmaya Yönelik Tutum Ölçeği (AFCS) kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde tanımlayıcı istatistikler, Student t testi, Mann–Whitney U testi, ANOVA, Kruskal–Wallis testi, ki-kare testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 33,33 ± 9,05 olup %50,1'i evli ve %50,1'i çocuk sahibidir. AFCS alt ölçeklerinden“Gelecek İçin Doğurganlığın Önemi”puan ortalaması 44,0 ± 9,88,“Çocuk Sahibi Olmayı Engel Olarak Görme”puanı 37,27 ± 9,13 ve“Beklentiler ve Planlama”puanı 20,27 ± 4,40 olarak saptanmıştır. Ölçeğin toplam puan ortalaması 101,54 ± 16,58'dir. Yaş ile“Gelecek İçin Doğurganlığın Önemi”alt ölçeği arasında pozitif yönde,“Beklentiler ve Planlama”alt ölçeği arasında ise negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Araştırma bulguları, kadınların doğurganlığı genel olarak olumlu bir değer olarak algıladıklarını, ancak çocuk sahibi olmayı mevcut yaşam koşulları, kariyer ve bireysel özgürlükler açısından kısmen kısıtlayıcı bir unsur olarak değerlendirdiklerini göstermektedir. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde kadınların doğurganlık niyetlerinin bütüncül biçimde ele alınması, prekonsepsiyonel danışmanlığın güçlendirilmesi ve bireysel planlamayı destekleyen danışmanlık yaklaşımlarının geliştirilmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to investigate attitudes toward fertility and childbearing among women aged 18–49 years who applied to primary healthcare services in Turkey, where fertility rates have been steadily declining. Understanding whether women perceive fertility as a future security or as a barrier to current life goals is crucial for improving reproductive health counseling in primary care settings. Methods: This descriptive, cross-sectional study was conducted with 381 women aged 18–49 years attending primary healthcare services in Antalya, Turkey. Data were collected using a sociodemographic questionnaire and the Attitudes Toward Fertility and Childbearing Scale (AFCS), originally developed by Söderberg et al. and adapted into Turkish by Aşcı and Gökdemir (2021). Descriptive statistics, Student's t-test, Mann– Whitney U test, ANOVA, Kruskal–Wallis test, chi-square test, and Pearson correlation analysis were used for data analysis. Results: The mean age of participants was 33.33 ± 9.05 years; 50.1% were married and 50.1% had children. The mean scores of the AFCS subscales were 44.0 ± 9.88 for“Importance of Fertility for the Future,”37.27 ± 9.13 for“Childbearing as a Hindrance at Present,”and 20.27 ± 4.40 for“Expectations and Planning.”The mean total AFCS score was 101.54 ± 16.58. A significant positive correlation was found between age and the“Importance of Fertility for the Future”subscale, while a significant negative correlation was observed between age and the“Expectations and Planning”subscale (p<0.05). Conclusion: The findings indicate that women generally hold positive attitudes toward fertility but perceive childbearing as a partial limitation in terms of lifestyle, career, and personal autonomy. Strengthening comprehensive fertility counseling and preconception care in primary healthcare services, with a focus on women's individual intentions and life plans, is essential for supporting informed reproductive decisionmaking.
Benzer Tezler
- Birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuran 18-49 yaş arası evli kadınların prekonsepsiyonel bakım alma durumlarının değerlendirilmesi
Assessment of preconception care utilization among married women aged 18–49 years attending primary health care services
SÜMEYYE AYTEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN AVCI
- 2007-2015 yılları arasında gençlik danışmanlık ve sağlık merkezi'ne başvuran ergenlerin demografik ve laboratuvar verilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of demographic and laboratory data of adolescents and administrators of the youth consultancy and health service center between 2007-2015 years
ZELİHA ÖZTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA PARILDAR
- Bipolar bozukluk veya şizofreni ve ilişkili bozukluk tanıları olan psikiyatri hastalarında birinci basamak başvuru sıklığı ve bu hasta grubunun takibinde aile hekimliğinin rolü
With bipolar disorder or schizophrenia and related disordersfrequency of primary care consultation in psychiatric patients and the role of family physician in follow-up of this patient group
BURCU TAMTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL ARSLAN
- Bir aile sağlığı merkezine başvuran 18–49 yaş arası kadınlarda sosyal medya bağımlılığı ve depresyon ilişkisinin değerlendirilmesi
The relationship between social media addiction and depression among women aged 18–49 attending a family health center
DİLARA PEHLİVAN TOSUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERRİN TELATAR
- Bir aile sağlığı merkezine kayıtlı olan 18-49 yaş arası evli kadınların genital hijyen davranışları ve sağlık sonuçları
Genital hygiene behaviors and health outcomes for married woman between the ages of 18-49 who are registered to family health care services
GİZEM AKDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLTEN GÜVENÇ
DOÇ. DR. AYŞE KILIÇ