Akademik mükemmeliyetçilik ile akademik stres arasındaki ilişkiler: Bilişsel duygu düzenleme ve esnekliğin seri aracılığı
The relationship between academic perfectionism and academic stress: Serial mediation of cognitive emotion regulation and cognitive flexibility
- Tez No: 994900
- Danışmanlar: PROF. DR. ADEM PEKER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın iki ana amacı bulunmaktadır. Araştırma amaçlarından ilki, lise öğrencilerinde, akademik mükemmeliyetçilik ile akademik stres arasındaki ilişkide bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve bilişsel esnekliğin çoklu aracılığını boylamsal açıdan ortaya çıkarmaktır. İkinci amaç ise, lise öğrencilerinin akademik stres düzeylerinin cinsiyet, okul türü ve sınıf düzeyine göre farklılaşma durumunu belirlemektir. Yöntem: Bu araştırma da ilişkisel tarama modelinin boylamsal türü kullanılmıştır. Hangi liselerdeki öğrencilerin çalışmaya katılacağını belirlemek amacıyla random örnekleme yöntemi uygulanmıştır. Örneklem büyüklüğünü ve gücünü belirlemek amacıyla G*Power 3.1 programı kullanılmıştır. Bu bağlamda, 672 öğrenciyle model-80'e ait bulgular elde edilmiştir. Bulgular: Akademik mükemmeliyetçilik ile akademik stres arasındaki ilişkide bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin aracılık rolü olduğu doğrulanmıştır. Bununla birlikte bilişsel duygu düzenleme stratejileri yoluyla akademik mükemmeliyetçilik ile akademik stres arasında boylamsal ilişkiler olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca akademik stres düzeyinin cinsiyet ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı farklılaşma gösterdiği ancak sınıf düzeyi değişkenine göre herhangi bir farklılaşma göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar: Araştırma sonucunda bir model üzerinden ve teorik dayanak gösterilerek bilişsel duygu düzenleme stratejilerinden kabul etme, olumlu yeniden odaklanma, olumlu yeniden değerlendirme ve plan yapmaya yeniden odaklanmanın akademik mükemmeliyetçilik ile akademik stres arasındaki ilişkide aracılık rolü olduğu ortaya çıkmıştır. Nispeten göreceli bir süreç içerisinde bilişsel duygu düzenleme stratejileri yoluyla akademik mükemmeliyetçilik ile akademik stres arasında boylamsal bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca akademik stres düzeyinin cinsiyet ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı farklılaşma gösterdiği ancak sınıf düzeyi değişkenine göre herhangi bir farklılaşma göstermediği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Purpose: This study has two primary objectives. The first research objective is to longitudinally investigate the multiple mediating role of cognitive emotion regulation strategies and cognitive flexibility in the relationship between academic perfectionism and academic stress among high school students. The second objective is to determine whether high school students' academic stress levels differ according to gender, school type and grade level. Method: This research utilized a longitudinal correlational survey model. A random sampling method was employed to determine which high schools' students would participate in the study. The G*Power 3.1 program was used to determine the sample size and power. In this context, the Model-80 related findings were obtained with 672 students. Findings: The study confirmed the mediating effect of cognitive emotion regulation strategies in the relationship between academic perfectionism and academic stress. Additionally, the findings revealed that academic perfectionism exerts longitudinal effects on academic stress through cognitive emotion regulation strategies. Furthermore, academic stress levels significantly differed according to gender and school type, whereas no significant differences were found with respect to grade level. Conclusion: The research, based on a model and theoretical foundation, revealed that cognitive emotion regulation strategies such as acceptance, positive refocusing, positive re-evaluation, and refocusing on planning play a mediating role in the relationship between academic perfectionism and academic stress. Moreover, within a relatively dynamic process, the longitudinal effects of academic perfectionism on academic stress through cognitive emotion regulation strategies were identified. Furthermore, academic stress levels significantly differed according to gender and school type, whereas no significant differences were found with respect to grade level.
Benzer Tezler
- Yüksek başarılı öğrencilerde psikolojik belirtilerin birey, aile ve okul ile ilgili değişkenler tarafından yordanması
Predicting psychological symptoms in high-achieving students by individual, family and school-related variables
NAMIK KEMAL HASPOLAT
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN YALÇIN
- Lise öğrencilerinde okul tükenmişliğine ilişkin bir modelin sınanması ve sınıf tekrarını yordama düzeyinin incelenmesi
Testing of a model on the school burnout among high school students and exploring the model's prediction level of grade retention
ZEKERİYA ÇAM
Doktora
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAHİDDİN ÖĞÜLMÜŞ
- Stres ile tükenmişlik arasında öz-yeterliğin aracı rolünün okul iklimine göre incelenmesi
Investigation of the effect of stress on burnout through self-efficacy by school climate
ŞEVVAL EKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARİF ÖZER
- Ergenlerin mükemmeliyetçilik özellikleri ve akademik alanda arzuların ertelenmesi ile akademik stres arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between the academic delay of gratification and the perfectionism of the adolescents wi̇th academic stress
SAFFET BURAK BAYRAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve Öğretimİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA YÜKSEL ERDOGDU
- The effect of academic rumination on goal orientations in perfectionist adolescents
Mükemmeliyetçi ergenlerde akademik ruminasyonun hedef yönelimleri üzerindeki etkisi
AYBÜKE YARDIMCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
PsikolojiTed ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUĞBA UZER YILDIZ