Geri Dön

Sözlü kültürden televizyona kadın kahramanın ideolojik inşası

The ideological construction of the female hero from oral tradition to television

  1. Tez No: 994925
  2. Yazar: SELMA ÇOLAK ELIDRISSILYOUBI
  3. Danışmanlar: PROF. DR. AYNUR KOÇAK
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Halk Bilimi (Folklor), Turkish Language and Literature, Folklore
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez, sözlü kültür ve çağdaş Türk televizyon dizileri olmak üzere iki farklı kültürel ortamı bir araya getirerek kadın kahramanın ideolojik inşasını inceler. Çalışma, epik özellikler gösteren kadın kahramanlara odaklanarak kadının hangi koşullarda, hangi ölçütlere göre, hangi toplumsal rollere uygun biçimde ve hangi ideolojik çerçeveler içinde“kahraman”olarak konumlandırıldığını sorgular.“Kadın kahramanlar da vardır”demekle yetinmeyip bu kahramanların kimin adına, hangi koşullarda ve hangi sınırlar içinde temsil edildiğini araştırır. Araştırma, nitel bir anlatı incelemesine dayanır. Örneklemini Anadolu sahasına ait sözlü anlatılardaki kadın kahramanlar ve Türkiye'de ulusal kanallarda yayınlanan tarihî ya da yarı tarihî kurguya sahip televizyon dizilerindeki kadın kahramanlar oluşturur. Her iki ortamı kültürel devamlılığın halkaları olarak ele alan inceleme, bu süreklilik ve dönüşüm içerisinde benzer anlatısal ve söylemsel örüntülerle kahramanlaşan kadın figürlerini karşılaştırmalı olarak okur. Böylece kuramsal olarak feminist folklor eleştirilerinden yararlanarak folkloru ideoloji ve temsil tartışmalarıyla birleştirir. Araştırmanın bulguları, kadın kahraman figürünün kadını belirleyen mevcut söylemler, erkek egemen söylemler ve“biz”i inşa eden söylemler ile kurulduğunu, bununla birlikte yine bu söylemlerde işlevsel hâle geldiğini ortaya koyar. Bu sebeple kadın kahramanlara ilişkin yerleşik düşüncelere kuşkuyla yaklaşarak betimleyici tavrın ötesine geçmeyi amaçlayan tez, kadın kahramanı eleştirel bir biçimde yeniden değerlendirir.

Özet (Çeviri)

This dissertation examines the ideological construction of the female hero by bringing together two different cultural contexts: oral tradition and contemporary Turkish television dramas. Focusing on female heroes with epic qualities, the study asks under which conditions, according to which criteria, in line with which social roles and within which ideological frameworks a woman is positioned as a“hero”. Rather than being content with the statement that“female heroes also exist”, it investigates on whose behalf, under what conditions and within which boundaries these heroines are represented. The research is based on qualitative narrative analysis. Its corpus consists of female heroes in oral narratives from the Anatolian tradition and female heroes in historical or quasi-historical Turkish television series broadcast on national channels. The study treats these two contexts as parts of a broader line of cultural continuity and compares female figures who become heroic through similar narrative and discursive patterns. It draws on feminist critiques in folklore studies and brings folklore into dialogue with debates on ideology and representation. The findings show that the figure of the female hero is constructed through existing discourses that define women, patriarchal discourses and discourses that construct a collective“we”, and that it becomes functional within these same discursive frameworks. For this reason, by approaching established ideas about female heroes with skepticism and seeking to move beyond a merely descriptive stance, the dissertation offers a critical re-evaluation of the female hero.

Benzer Tezler

  1. Gösteri toplumunda şehirli kadının tasarımı

    The design of urban female in demonstration society

    GÜL DÖKER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    İletişim BilimleriKocaeli Üniversitesi

    İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AKIN DEVECİ

  2. Günümüz erkek giyimindeki ve erkek imgesindeki kadınsı, androjen, homososyal, homoerotik unsurların 1960'larda başlayan toplumsal gelişmelerden etkilenmeleri

    Feminine, androgynous, homosocial, homoerotic influences in contemporary menswear and male image with regard to the social developments that began in 1960s

    KAMİ EMİRHAN

    Sanatta Yeterlik

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Giyim EndüstrisiMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı

    PROF. ZEKİ ALPAN

  3. Televizyon üzerinden dindar/mütedeyyin kadınları anlamak: Dindar kadınların televizyonu alımlama ve kullanım biçimleri

    Understanding religious/pious women through television: Religious women's reception and usage of television

    ERGEN DEVRİM KARAGÖZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    İletişim BilimleriGalatasaray Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖZLEM DANACI YÜCE

  4. Dı tradîsyona dengbêjıya kurdî de şakıro (jıyan û berhem)

    Kürt dengbejlik geleneğinde dengbej şakıro (hayatı ve eserleri)

    SERDAR ÖZTÜRK

    Yüksek Lisans

    Kürtçe

    Kürtçe

    2014

    Halk Bilimi (Folklor)Mardin Artuklu Üniversitesi

    Kürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HAYRULLAH ACAR

  5. Âşık Özlemî'nin hayatı, sanatı ve eserleri

    Life, art and works of Âşık Özlemî

    MERVE OK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Türk Dili ve EdebiyatıMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SHURUBU KAYHAN