Genç yetişkinlerde erteleme davranışının yordayıcıları olarak varoluşsal anlamsızlık, uyumsuz hayal kurma ve özyeterliliğin incelenmesi
Existential meaninglessness, maladaptive daydreaming and self-efficacy as predictors of procrastination behavior in young adults
- Tez No: 994930
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HASAN KÜTÜK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Erteleme davranışı, bireyin niyet ettiği görevleri başlatma ya da sürdürmeyi geciktirmesiyle ortaya çıkan ve işlevselliği olumsuz etkileyebilen bir öz-düzenleme güçlüğüdür. Genç yetişkinlik döneminde artan akademik, mesleki ve sosyal sorumluluklar nedeniyle bu davranış daha görünür hâle gelebilmekte ve bireyin uyum süreçleriyle yakından ilişkili olabilmektedir. Bu çalışmada, erteleme davranışını yordayan faktörler olarak varoluşsal anlamsızlık, uyumsuz hayal kurma ve öz-yeterlilik algısı üzerinde durulmaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Örneklem 18-30 yaş aralığında, 400 (%56,5'i kadın, %43,5'i erkek) genç yetişkinden oluşmaktadır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Genel Erteleme Eğilimi Ölçeği, Varoluşsal Anlamsızlık Ölçeği, Uyumsuz Hayal Kurma Ölçeği ve Genel Öz-Yeterlilik Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon, çoklu regresyon ve değişkenler arası ilişkilerin doğrudan ve dolaylı yollarını sınamak amacıyla yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Bulgular, erteleme davranışının orta düzeyde olduğunu göstermektedir. Eğitim, gelir düzeyi, medeni durum ve çalışma durumuna göre erteleme davranışının anlamlı şekilde farklılaşmaktadır. Önlisans ve lisans mezunu, bekar, düşük gelirli ve çalışmayan bireylerin erteleme puanları daha yüksek çıkmıştır. Ancak cinsiyet ve yaşa göre erteleme anlamlı biçimde farklılaşmamaktadır. Çoklu regresyon analizinde model anlamlı bulunmuş ve erteleme davranışındaki varyansın %42'sini açıklamaktadır. Erteleme davranışını en güçlü yordayan öz-yeterlilik olup negatif yönde ilişki göstermektedir. Uyumsuz hayal kurma pozitif yönde ve orta düzeyde yordamaktadır. Varoluşsal anlamsızlık ise pozitif yönde anlamlı ilişki göstermesine rağmen anlamlı bir yordayıcı olmamıştır. Yapısal eşitlik modellemesinde ise, genel öz-yeterlilik ile genel erteleme eğilimi arasındaki ilişkide uyumsuz hayal kurma ve varoluşsal anlamsızlığın aracı rolü olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, varoluşsal anlamsızlığın ancak uyumsuz hayal kurma aracılığıyla genel erteleme eğilimi arasında dolaylı olarak ilişkili olduğu bu yol ile bulunmuştur. Bu araştırmada elde edilen sonuçların, erteleme davranışı ile mücadele etmek için etkili yöntemler geliştirilmesine, gençlerin potansiyellerini daha iyi kullanmalarına ve araştırmaya yönelik yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Procrastination behavior is a self-regulation difficulty that emerges when individuals delay initiating or sustaining intended tasks and may negatively affect overall functioning. During young adulthood, this behavior may become more salient due to increasing academic, occupational, and social responsibilities, and it may be closely associated with individuals' adjustment processes. The present study focuses on existential meaninglessness, maladaptive daydreaming, and perceived self-efficacy as predictors of procrastination behavior. A relational survey design was employed. The sample consisted of 400 young adults aged between 18 and 30 years (56.5% female, 43.5% male). Data were collected using a Personal Information Form, the General Procrastination Scale, the Existential Meaninglessness Scale, the Maladaptive Daydreaming Scale, and the General Self-Efficacy Scale. Data analyses included descriptive statistics, independent samples t-tests, ANOVA, Pearson correlation analysis, multiple regression analysis, and structural equation modeling (SEM) to examine the direct and indirect pathways among variables. The findings indicated that the level of procrastination behavior was moderate. Procrastination differed significantly according to education level, income level, marital status, and employment status. Higher procrastination scores were observed among individuals who held an associate and bachelor's degree, were single, had lower income levels, and were unemployed. However, no significant differences in procrastination were found with respect to gender or age. The multiple regression analysis revealed that the overall model was significant and explained 42% of the variance in procrastination behavior. Self-efficacy emerged as the strongest predictor of procrastination, showing a significant negative association. Maladaptive daydreaming predicted procrastination positively at a moderate level. Although existential meaninglessness was positively and significantly correlated with procrastination, it did not emerge as a significant predictor in the regression model. The structural equation modeling results demonstrated that maladaptive daydreaming and existential meaninglessness played a mediating role in the relationship between general self-efficacy and general procrastination tendency. Additionally, existential meaninglessness was found to be indirectly related to general procrastination tendency only through maladaptive daydreaming. The results of this study are expected to contribute to the development of effective strategies for coping with procrastination behavior, to support young adults in utilizing their potential more effectively, and to inform future research in this field.
Benzer Tezler
- Genç yetişkinlerde genel erteleme davranışı ile karar verme stilleri ve duygu düzenleme güçlükleri arasındaki ilişki
The relationship between general procrastination behavior and decision-making styles and emotion regulation difficulties in young adults
NAZLI TEREKEME İNCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞAHİDE GÜLİZ KOLBURAN
- The relationship between perceived helicopter parenting and non-suicidal self-injury in emerging adulthood: the mediating role of self-criticism and procrastination
Beliren yetişkinlikte algılanan helikopter ebeveynlik ileintihar amaçlı olmayan kendine zarar verme davranışı arasındaki ilişki: Kendilik-eleştirisi ve erteleme davranışının aracı rolü
DİDEM TÜRE ŞAKAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
PsikolojiTed ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. ILGIN GÖKLER DANIŞMAN
- Üniversite öğrencilerinin sağlık hizmetlerinde talep erteleme davranışlarının incelenmesi: Konya ili örneği
Exami̇nati̇on of healthcare demand postponement behaviors among uni̇versi̇ty students: The case of Konya provi̇nce
RABİA ZARIFI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiNecmettin Erbakan ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LÜTFİYE TEKPINAR
- Genç yetişkinlerde kendine zarar verme davranışının incelenmesi: Psikolojik belirtiler ve yaşantısal kaçınmanın rolü
The examination of the non-suicidal self-injury among young adults: The roles of depression, anxiety, stress, experiential avoidance
CEREN CEYLAN
- Sosyal destek ve beş faktör kişilik özelliklerinin genel erteleme davranışına etkisi
Effects of social support and five factor personality traits on general procrastination behavior
NALAN KOÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Gedik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NEŞE SARUHAN