Geri Dön

Obezitesi olan bireylerde stigmatizasyon ve etkileri

Stigmatization and its effects on individuals with obesity

PDF İndir

  1. Tez No: 994966
  2. Yazar: ÇAĞATAY SELÇUK VAR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. FERAY AKBAŞ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, İç Hastalıkları, Endocrinology and Metabolic Diseases, Internal diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Obezite, stigmatizasyon, anksiyete, depresyon, tıkınırcasına yemek, Obesity, stigmatization, anxiety, depression, binge eating
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve amaç: Obezite, küresel düzeyde artan ve metabolik, psikolojik ve sosyal sonuçlar doğuran çok boyutlu bir halk sağlığı sorunudur. Obeziteli bireyler kronik hastalıklara ek olarak yaygın damgalanmaya maruz kalmakta; bu süreç anksiyete, benlik algısında bozulma ve tıkınırcasına yeme gibi davranışsal sorunları tetikleyebilmektedir. Ülkemizde obezitenin psikososyal bileşenlerini ve içselleştirilmiş damgalanmanın yeme davranışlarıyla ilişkisini obezite evreleri bağlamında inceleyen çalışmalar ise sınırlıdır. Bu çalışma, söz konusu ilişkileri bütüncül olarak değerlendirerek risk gruplarını belirlemeyi ve tedavi yaklaşımlarının bireyselleştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, etik kurul onayı sonrasında SBÜ İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Obezite Merkezi'nde yürütülen kesitsel, anket temelli ve tek merkezli bir araştırmadır. Dahil edilme kriterlerini karşılayan, 18–65 yaş arası ve vücut kitle indeksi (VKİ) ≥30 kg/m² olan; 38'i erkek, 84'ü kadın olmak üzere toplam 122 gönüllü birey çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların yaş, cinsiyet, boy, kilo, VKİ, eğitim düzeyi ve kronik hastalık bilgileri standart sosyodemografik form ile yüz yüze görüşme yöntemiyle kaydedilmiştir. Antropometrik ölçümler klinik standartlara uygun şekilde yapılmış, VKİ değerlerine göre obezite evreleri belirlenmiştir. Psikometrik değerlendirmelerde içselleştirilmiş kilo damgalanması“Weight Bias Internalitazion Scale-11 (WBIS-11)”, anksiyete düzeyi“General Anxiety Disorder-7 (GAD-7)”, yeme ile başa çıkma davranışı“Eating as a Coping Strategy 5-item”alt ölçeği ve tıkınırcasına yeme davranışı dört maddelik“Binge Eating Tarama Formu”ile ölçülmüştür. Tüm anketler geçerli Türkçe formlar üzerinden uygulanmış ve skorlamalar ilgili ölçek yönergelerine göre yapılmıştır. Katılımcılar; obezite evresi, yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, kronik hastalık varlığı ve binge eating profillerine göre gruplandırılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 28.0 programı kullanılarak analiz edilmiş; uygun durumlarda bağımsız örneklem t-testi, Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis, Ki-kare/Fisher testleri ve Spearman korelasyon analizi uygulanmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya obezitesi bulunan toplam 122 birey dahil edilmiş olup, katılımcıların ortalama yaşı 45.8 ± 12.1 yıl, ortalama VKİ'si 38.6 ± 6.0 kg/m² idi. Obezite sınıflamasına göre bireylerin %33.6'sı Evre I, %29.5'i Evre II ve %36.9'u Evre III grubunda yer almaktaydı. Katılımcıların %31.1'i erkek, %68.9'u kadın olup cinsiyet dağılımına göre gruplar arasında WBIS, GAD-7, binge eating ve başa çıkma puanlarında anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). WBIS ortalama puanı 43.7 ± 12.5, GAD-7 ortalama puanı 8.3 ± 5.3, yemeği başa çıkma amaçlı kullanma puanı 1.7 ± 1.2, binge eating skoru ise 3.2 ± 1.2 bulundu. Obezite evreleri karşılaştırıldığında, Evre III grubunda WBIS ve GAD-7 puanları Evre I ve II'ye kıyasla anlamlı olarak daha yüksekti (her ikisi için p<0.05). Buna karşın 'eating as a coping strategy' ve 'binge eating' skorları obezite evreleri arasında anlamlı farklılık göstermedi (p>0.05). Yaşa göre yapılan analizde, ≥50 yaş grubunda GAD-7 puanı <50 yaş grubuna göre anlamlı düzeyde daha düşüktü (p<0.05); ancak WBIS ile yaş grupları arasında anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). Eğitim düzeyi >lise olan bireylerde anksiyete seviyesi, coping (başa çıkma) puanı ve binge eating oranı anlamlı olarak daha yüksekti (p<0.05). Kronik hastalık varlığı ise WBIS ve GAD-7 üzerinde anlamlı fark oluşturmazken, coping ve binge eating puanlarının daha düşük olduğu görüldü (p<0.05). Korelasyon analizlerinde VKİ ve kilo ile hem WBIS hem GAD-7 puanları arasında pozitif korelasyon (p<0.05), ayrıca WBIS–GAD-7 arasında anlamlı pozitif ilişki saptandı (p<0.05). Başa çıkma puanı ise GAD-7 ve WBIS ile pozitif ilişkiliydi (p<0.05). Binge eating şiddetindeki artış GAD-7 ve coping puanlarında anlamlı yükselmeye yol açarken (her ikisi için p<0.05), WBIS puanlarında anlamlı bir değişikliğe neden olmadı (p>0.05). Sonuç: Çalışmamız; obezitesi bulunan erişkin bireylerde içselleştirilmiş kilo damgalanmasının anksiyete düzeyi, başa çıkma amacıyla yeme ve tıkınırcasına yeme davranışıyla yakından ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Bulgular, damgalanmanın yalnızca bilişsel bir öz-yargı süreci değil, duygusal yüklenmeyi artıran ve yeme davranışlarında bozulmaya zemin hazırlayan çok boyutlu bir psikososyal etken olduğunu göstermektedir. Genç yaş gruplarında ve ileri evre obezitede bu etkilerin daha belirgin olması, klinik açıdan daha kırılgan alt grupları işaret etmektedir. Ayrıca binge eating şiddetinin damgalanma ile doğrudan değil, anksiyete ve başa çıkma süreçleri aracılığıyla dolaylı biçimde ilişkilenmesi, davranışsal örüntülerin karmaşık yapısını desteklemektedir. Elde edilen sonuçlar, obezite yönetiminde biyomedikal yaklaşımların tek başına yeterli olmadığını; damgalanma, anksiyete ve başa çıkma mekanizmalarını hedefleyen psikososyal müdahalelerin tedavi programlarının ayrılmaz bir bileşeni olması gerektiğini göstermektedir.

Özet (Çeviri)

Objective: Obesity is a multifactorial public health problem that continues to rise globally and is associated with metabolic, psychological, and social consequences. Individuals with obesity are frequently exposed to widespread stigma in addition to chronic medical conditions; this process may precipitate anxiety, impaired self perception, and maladaptive eating behaviors such as binge eating. In Türkiye, studies examining the psychosocial components of obesity and the relationship between internalized weight stigma and eating behaviors within the context of obesity classes remain limited. This study aims to evaluate these complex interactions comprehensively, identify high-risk subgroups, and contribute to the individualization of clinical management strategies. Materials and methods: This cross-sectional, questionnaire-based, single-center study was conducted at the Obesity Center of University of Health Sciences, Istanbul Training and Research Hospital following ethics committee approval. A total of 122 volunteers (38 men, 84 women), aged 18–65 years and with a body mass index (BMI) ≥30 kg/m², who met the inclusion criteria, were enrolled. Participants' age, sex, height, weight, BMI, educational status, and chronic disease history were recorded through a standardized sociodemographic form via face-to-face interviews. Anthropometric measurements were performed in accordance with clinical standards, and obesity classes were defined based on BMI values. Psychometric assessments included the Weight Bias Internalization Scale-11 (WBIS 11) for internalized stigma, the Generalized Anxiety Disorder-7 (GAD-7) for anxiety levels, the Eating as a Coping Strategy 5-item subscale, and the four-item Binge Eating Screening Tool. All instruments were administered using validated Turkish versions, and scoring was performed according to the respective scale guidelines. Participants were stratified by obesity class, age, sex, educational level, chronic disease status, and binge eating profiles. Data analyses were conducted using SPSS 28.0; depending on suitability, independent samples t-test, Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis, chi-square/Fisher's exact tests, and Spearman correlation analyses were applied. Statistical significance was set at p<0.05. Results: A total of 122 individuals with obesity were included. The mean age was 45.8 ± 12.1 years and the mean BMI was 38.6 ± 6.0 kg/m². According to obesity classification, 33.6% were in Class I, 29.5% in Class II, and 36.9% in Class III. Of the participants, 31.1% were male and 68.9% female; no significant sex-based differences were observed in WBIS, GAD-7, binge eating, or coping scores (p>0.05). The mean WBIS score was 43.7 ± 12.5, the mean GAD-7 score 8.3 ± 5.3, the coping score 1.7 ± 1.2, and the binge eating score 3.2 ± 1.2. When obesity classes were compared, WBIS and GAD-7 scores were significantly higher in Class III compared with Classes I and II (both p<0.05). In contrast, coping and binge eating scores did not differ significantly among obesity classes (p>0.05). Age-based analyses revealed that participants aged ≥50 years had significantly lower GAD-7 scores than those <50 years (p<0.05), while WBIS scores did not significantly differ by age group (p>0.05). Individuals with an educational level above high school exhibited significantly higher anxiety, coping, and binge eating scores (p<0.05). The presence of chronic disease did not significantly affect WBIS or GAD-7 scores, although coping and binge eating scores were lower in this subgroup (p<0.05). Correlation analyses demonstrated positive associations between BMI/weight and both WBIS and GAD-7 scores (p<0.05), as well as a significant positive correlation between WBIS and GAD-7 (p<0.05). Coping scores were positively correlated with both GAD-7 and WBIS (p<0.05). Increasing binge eating severity was associated with higher GAD-7 and coping scores (both p<0.05), but not with changes in WBIS scores (p>0.05). Conclusion: This study demonstrates that internalized weight stigma is closely associated with anxiety, coping-related eating, and binge eating behaviors among adults with obesity. The findings indicate that stigma functions not merely as a cognitive self-judgment process but as a multidimensional psychosocial factor that amplifies emotional burden and fosters maladaptive eating patterns. The more pronounced effects observed in younger individuals and those with advanced obesity highlight clinically vulnerable subgroups. Furthermore, the indirect association between binge eating severity and stigma—mediated through anxiety and coping mechanisms—supports the complexity of behavioral pathways. These results underscore that biomedical approaches alone are insufficient in obesity management; interventions targeting stigma, anxiety, and coping processes should constitute integral components of treatment programs.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    435534

    Kilo sorunları için grup görüşmelerine katılan kilolu ve obez kadınların derinlemesine incelenmesi

    In-depth analysis of obese and overweight women that participated in group visits to address their weight problems

    ZELİHA YELDA ÖZER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Aile HekimliğiÇukurova Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HATİCE KURDAK

  2. Tez No

    642292

    Obez bireylerde kiloyla ilişkili kendini damgalamanın erken dönem uyumsuz şemalarla ilişkinin incelenmesi

    Examination of the relationship with weight-related self-stigma and early maladaptive schemas in obese individuals

    VEDAT DEMİRAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Psikolojiİstanbul Gelişim Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜZİN MUKADDES SEVİNÇER

  3. Tez No

    585042

    Obezite kamu spotlarının alımlanması; kalitatif bir çalışma

    The reception analysis of obesity public spots; a qualitative study

    BURCU GÜNER DİRİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    GazetecilikEge Üniversitesi

    Gazetecilik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MELTEM ÇİÇEKLİOĞLU

  4. Tez No

    644457

    Tıp fakültesi öğrencilerinin obez bireylere karşı damgalama ve ön yargılarının belirlenmesi

    Determination of the beliefs and attitudes of sakarya university medical school students towards obese persons and associated factors

    GÜRKAN MURATDAĞI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Aile HekimliğiSakarya Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HASAN ÇETİN EKERBİÇER

  5. Tez No

    1011417

    Hidradenitis süpürativa hastalarında sosyal problem çözme becerileri, algılanan stres ve depresyon

    Social problem-solving skills, perceived stress, and depression in hidradenitis suppurativa

    BENGİSU BAHÇELİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    DermatolojiAydın Adnan Menderes Üniversitesi

    Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MELTEM USLU

Geri Dön