Metaverse ve pazarlama uygulamaları: Eye-tracking çalışması
Metaverse and marketing applications: Eye-tracking study
- Tez No: 994967
- Danışmanlar: PROF. DR. ATİLLA YÜCEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
“Metaverse”kavramı, ilk kez Neal Stephenson tarafından 1992 yılında yayımlanan Snow Crash adlı bilim kurgu romanında literatüre kazandırılmıştır. Terim, Yunanca“ötesi”anlamına gelen meta ön eki ile“evren”anlamındaki universe sözcüğünün birleşiminden türetilmiştir. Metaverse, sanal gerçeklik (VR) ve artırılmış gerçeklik (AR) gibi teknolojilerin bütünleşmesiyle ortaya çıkan; kullanıcıların gerçek zamanlı, kesintisiz ve etkileşimli biçimde bir arada bulunabildiği, yüksek düzeyde sürükleyici dijital ortamları tanımlamaktadır. Dijital pazarlamanın zaman içinde hızla gelişmesi, metaverse kavramının pazarlama alanına entegre edilmesini kaçınılmaz hale getirmiş; bu yeni ortam, hem işletmeler hem de tüketiciler açısından farklı ve yenilikçi deneyim alanları yaratmıştır. Araştırmada, göz izleme (eye-tracking) yöntemi kullanılarak geleneksel reklam görselleri ile bu görsellerin yapay zekâ destekli Gemini programı aracılığıyla metaverse ortamına uyarlanmış versiyonları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Analiz sürecinde, tüketicilerin reklamlarda ilk yöneldikleri alanlar, en uzun süre dikkatlerini verdikleri unsurlar ve görsel tarama sırasında göz ardı edilen bölgeler ölçümlenmiştir. Elde edilen en çarpıcı bulgu, sunulan ürün faydasının cinsiyetler arasındaki dikkat önceliklerini, yerleşik kalıpların aksine dönüştürebilmesidir. Örneğin, kullanım kolaylığı vurgusu taşıyan Skechers gibi ürünlerde kadın katılımcıların rasyonel ve işlevsel metinlere daha uzun süre odaklandığı; erkek katılımcıların ise teknolojik ve konsept odaklı unsurlara yöneldiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte araştırma, metaverse ortamında sunulan reklam görsellerinde ortaya çıkan biçimsel ve görsel değişimlerin, tüketicilerin dikkat yönelimleri ile mesajı algılama süreçleri üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, markaların dijital reklam tasarımlarında ürünün sunduğu faydayı odak noktasına alan, net ve bütünlüklü bir iletişim düzeni oluşturmalarının önemine dikkat çekilmektedir.
Özet (Çeviri)
The concept of“metaverse”was first introduced to literature by Neal Stephenson in his 1992 science fiction novel Snow Crash. The term is derived from the Greek prefix meta, meaning“beyond,”and the word universe. The metaverse refers to highly immersive digital environments created through the integration of technologies such as virtual reality (VR) and augmented reality (AR), where users can interact with each other in real time, seamlessly and interactively. The rapid development of digital marketing over time has made the integration of the metaverse concept into the field of marketing inevitable; this new environment has created different and innovative experience areas for both businesses and consumers. The study used eye-tracking to compare traditional advertising visuals with versions adapted to the metaverse environment using the AI-powered Gemini program. During the analysis, the areas consumers first focused on in the ads, the elements they paid attention to for the longest time, and the areas overlooked during visual scanning were measured. The most striking finding was that the product benefit presented could transform attention priorities between genders, contrary to established patterns. For example, it was found that female participants focused longer on rational and functional text in products such as Skechers, which emphasized ease of use, while male participants gravitated toward technological and concept-focused elements. Furthermore, the research shows that the formal and visual changes in advertising visuals presented in the metaverse have a decisive impact on consumers' attention orientation and message perception processes. In this context, it highlights the importance of brands creating a clear and coherent communication system in their digital advertising designs that focuses on the benefits offered by the product.
Benzer Tezler
- Metaverse şirketlerinin pazarlama iletişimi faaliyetleri ve uygulamaları: Fortnite ve Roblox üzerine vaka incelemesi
Marketing communication activities and practices of Metaverse companies: Case study on Fortnite and Roblox
MUHAMMED ENES GÜRDAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ReklamcılıkBandırma Onyedi Eylül Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİCRAN ÖZGÜNER KILIÇ
- Dijital pazarlama sürecinde network marketing uygulamaları ve etkileri
Development of digital marketing. Company applications effects on the economy and the consumer application: Network marketing in the Turkish market
AYHAN ALTAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeİstanbul Okan Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA YONCA TUNÇ
- The effect of digital marketing on consumer perception metaverse and technology acceptance model (TAM)
Dijital pazarlamanın tüketici algısı üzerindeki etkisi metaverse ve teknoloji kabul modeli (TAM)
SACAD SALAH YUSUF
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
İşletmeBeykoz Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
Assist. prof. ŞAHİKA BURÇİN EMİROĞLU
- Metaverse'de influencer pazarlamaya yönelik bir inceleme
An examination on influencer marketing in the metaverse
İREM GÜNGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İletişim BilimleriTobb Ekonomi ve Teknoloji ÜniversitesiTasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZALİHA İNCİ KARABACAK
- Turizm sektöründe metaverse pazarlamasının tüketicinin satın alma niyetine etkisi
The impact of metaverse marketing on the consumer's purchase intention in the tourism sector
GAMZE ERATAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeİstanbul Beykent Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLAYSU ÇINAR