Geri Dön

Kahramanmaraş depremleri'ne doğrudan dolaylı ve medya aracılığıyla maruz kalmış yetişkinlerin duygu düzenleme güçlüğü ile travma sonrası stres ve psikolojik belirti düzeyleri arasındaki ilişkide medya maruziyeti, zaman perspektifi ve dissosiyatif belirti düzeyinin aracı rollerinin incelenmesi

An examination of the mediating roles of media exposure, time perspective, and dissociative symptom levels in the relationship between emotion regulation difficulties and post-traumatic stress and psychological symptom levels among adults directly, indirectly, and media-exposed to the Kahramanmaraş earthquakes

PDF İndir

  1. Tez No: 994985
  2. Yazar: DAMLA TUFAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SEDAT IŞIKLI
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Mevcut çalışmada Kahramanmaraş Depremleri'ne doğrudan, dolaylı ve medya aracılığıyla maruz kalmış yetişkinlerin duygu düzenleme güçlüğü ile travma sonrası stres ve psikolojik belirti düzeyleri arasındaki ilişkide medya maruziyeti, zaman perspektifi ve dissosiyatif belirti düzeyinin aracı rollerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Türkiyede yaşayan 1467 yetişkin birey katılmıştır. Araştırma kesitsel desende nicel analiz yöntemleri kullanılarak yürütülmüştür. Katılımcılara kartopu örnekleme yoluyla ulaşılmıştır. Afete doğrudan maruz kalan (n = 667) bireylerin yaş ortalaması 22.81 (SS = 6.61), dolaylı maruz kalan bireylerin (n = 375) yaş ortalaması 25.27 (SS = 8.11) ve medya aracılığıyla maruz kalan (n = 425) bireylerin yaş ortalaması 24.86'dır (SS = 9.62). Veriler SPSS 22.00 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Değişkenler arasındaki aracılık ve düzenlenmiş aracılık ilişkileri için Hayes'in PROCESS (Model 59) eklentisi ile bootstrap yöntemi temel alınarak analizler yürütülmüştür. Bulgulara göre bireylerin duygu düzenleme güçlüğü ile travma sonrası stres belirtileri ve diğer psikolojik belirti düzeyleri arasındaki ilişkide dissosiyatif belirti düzeyi ve dengeli zaman perspektifinden sapma düzeyinin anlamlı aracılık rolleri bulunmaktadır. Buna karşın bireylerin duygu düzenleme güçlüğü ile travma sonrası stres belirtileri ve diğer psikolojik belirti düzeyleri arasındaki ilişkide medyada afet görüntülerine maruz kalma sıklığının anlamlı bir aracı rolü olmadığı görülmüştür. Çalışmada dikkat çeken bulgulardan biri bireylerin duygu düzenleme güçlüğü ile travma sonrası stres belirtileri arasındaki ilişkide dengeli zaman perspektifinden sapma düzeyinin afete maruz kalma biçimine göre farklılaşmasıdır. Bu bulgu bireylerin duygu düzenleme güçlüğü arttıkça afete doğrudan ve dolaylı maruz kalan gruplarda dengeli zaman perspektifinden sapma düzeylerinin yükseldiğini ve bunun travmatik stres belirtilerinin şiddetlenmesiyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak afet deneyimi olan bireylerin duygu düzenleme güçlüğü, dissosiyatif belirtileri, dengeli zaman perspektifinden sapma düzeyi ve afete maruz kalma biçimi, afet sonrası psikolojik sağlığı olumsuz yönde etkileyebilecek risk faktörleri olarak görünmektedir. Bu sonuçlar afetten sonra bireylere uygulanacak psikolojik müdahale programlarının planlanmasında dikkate alınması gereken klinik alanlara işaret etmektedir.

Özet (Çeviri)

The present study aimed to examine the mediating role of media exposure, time perspective, and dissociative sypmtoms in the relationship between emotion regulation difficulties and posttraumatic stress and other psychological symptom levels among adults who were directly, indirectly and media expoused to the Kahramanmaras Earthquakes. A total of 1467 adults living in Turkey participated in the study. The research was conducted using a cross-sectional design with quantitative analysis methods, and participants were recruited through snowball sampling. The mean age of individuals directly exposed to the disaster (n = 667) was 22.81 (SD = 6.61), while the mean age of indirectly exposed individuals (n = 375) was 25.27 (SD = 8.11), and the mean age of those exposed through media (n = 425) was 24.86 (SD = 9.62). Data were analyzed using SPSS 22.00. Mediation and moderated mediation analyses were conducted using Hayes' PROCESS macro (Model 59) based on bootstrap method. The findings indicated that dissociative symptoms and deviation from a balanced time perpective had significant mediating roles in the relationshio between emotion regulation difficulties and posttraumatic stress symptoms as well as other psychological symptoms level. In contrast, the frequency of exposure to disaster-related images in the media did not show a significant mediating role in these relationship. One notable finding was that the mediating role of deviation from a balanced time perspective in the relationship between emotion regulation difficulties and posttraumatic stress symptoms differed according to the type of disaster exposure. Specifically, as emotion regulation difficulties increased, deviation from a balanced time perspective also increased among individuals who were directly and indirectly exposed to the disaster, which was associated with greater severity of traumatic stress symptoms. In conclusion, emotion regulation difficulties, dissociative symptoms, deviation from a balanced time perspective, and type of disaster exposure appear to be risk factors that may negatively affect post-disaster psychological health. These findings point to important clinical domains that should be considered in the planning of psychological intervention programs following disasters.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    967988

    Kadınlarda medya yoluyla oluşan travmatik stres belirtilerini anlamak: 6 Şubat Kahramanmaraş deprem içerikleri üzerine bir alımlama çalışması

    Understanding symptoms of traumatic stress in women caused by media coverage: A reception study on content related to the February 6 Kahramanmaraş earthquake

    NİSAN SU TABLACI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İletişim BilimleriGaziantep Üniversitesi

    İletişim ve Toplumsal Dönüşüm Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. M. EMRE KÖKSALAN

  2. Tez No

    982822

    6 Şubat depremi sonrası Malatya ekonomisi üzerine bir değerlendirme

    An assessment of the Malatya economy following the February 6 earthquake

    MUHAMMED RİHAVİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İşletmeİnönü Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ERCAN KILIÇ

  3. Tez No

    975077

    Türkiye'de 2023 yılında meydana gelen depremin mevsimlik tarım işçileri üzerine etkileri: Kahramanmaraş ili örneği

    The effects of the 2023 earthquake in Turkey on seasonal agricultural workers: The example of Kahramanmaraş province

    EDA SERDAROĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    ZiraatTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HAYRİYE SİBEL GÜLSE BAL

  4. Tez No

    899920

    6 Şubat Kahramanmaraş depremlerine müdahale eden yabancı ekipler ile ilgili halkın düşünceleri ve deneyimleri

    People's thoughts and experiences about the foreign teams that responded to the 6 February Kahramanmaraş earthquakes

    VEYSEL KARANİ KOLCU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Kamu YönetimiGümüşhane Üniversitesi

    Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SEFA MIZRAK

  5. Tez No

    947379

    Depremlerin konut satış ve kira fiyatlarına etkisi

    Impacts of earthquakes on housing sales and rental prices

    FURKAN GÜNEY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İşletmeTekirdağ Namık Kemal Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MURAT SELİM SELVİ

Geri Dön