Ahmet Ümit'in Sis ve Gece, Patasana, Bab-ı Esrar, Kayıp Tanrılar Ülkesi, Bir Aşk Masalı adlı romanlarında söz varlığı
Vocabulary in Ahmet Ümit's novels“Sis ve Gece, Patasana, Bab-ı Esrar, Kayıp Tanrılar Ülkesi, Bir Aşk Masalı”
- Tez No: 995076
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NECMİ AKYALÇIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Söz varlığı, bireyin ve içinde yaşadığı toplumun ortak dil birikimidir. Hem kişinin yaşantısına hem de bağlı olduğu topluluğun geçmişine dair izler taşır. İnsan, yaşamı boyunca biriktirdiği acı, sevinç, öfke gibi duygusal deneyimleri ve kültürel ögeleri dil yoluyla aktarır. Bu aktarım süreci, toplumun ortak dil birikimi olan söz varlığını oluşturur. Bu da gösteriyor ki söz varlığı sadece bir sözcüklerin toplamından ibaret değildir. Kısaca söz varlığı, bir dilin ifade gücünü belirlerken sadece bireysel duygu ve düşünce biçimini yansıtmaz. Kültürel, geleneksel ve tarihsel olayları da içinde barındırır. Bu nedenle edebiyat ürünlerinde yer alan söz varlığı ögelerini incelemek hem yazarın dil anlayışını hem de eserin kültürel ve tarihsel boyutunu ortaya koymak açısından son derece önemlidir. Bu çerçevede, günümüz popüler yazarlarından Ahmet Ümit'in, farklı yıllarda kaleme aldığı beş romanı, söz varlığı unsurlarını incelemek amacıyla araştırma konusu olarak seçilmiştir. Çalışmada, Ahmet Ümit'in“Sis ve Gece”,“Patasana”,“Bab-ı Esrar”,“Kayıp Tanrılar Ülkesi”ve“Bir Aşk Masalı”adlı romanlarında yer alan söz varlığı ögeleri ele alınmıştır. İnceleme sürecinde, eserlerde geçen deyimler, atasözleri, argolar, kalıp sözler, yerel kullanımlar, terimler, ikilemeler, dolaylamalar tarama ve fişleme yöntemiyle tespit edilerek her biri bağlam içindeki tanıklarıyla birlikte yazıya aktarılmıştır. Çalışmanın amacı ise söz konusu eserlerde bulunan söz varlığı unsurlarının kullanım sıklığını ortaya koymak ve Ahmet Ümit'in bu unsurları eserlerine ne ölçüde yansıttığını değerlendirmektir. Yazarın deyim, atasözü ve argo kullanımı, yerel ifadeleri metinle bütünleştirmesi, onun dili etkili bir biçimde kullandığını göstermektedir. Bu yönüyle Ahmet Ümit'in eserlerinde gözlemlenen söz varlığı zenginliği, ileride yapılacak araştırmalara sağlam bir zemin hazırlayabilir.
Özet (Çeviri)
Vocabulary is the shared linguistic memory of both the individual and the society to which they belong. It reflects not only one's personal experiences but also traces of the cultural and historical background of the community. Through language, individuals convey the emotions and cultural values accumulated throughout their lives, such as pain, joy, and anger. This process forms the collective vocabulary of the society over time. In this respect, vocabulary is not merely a sum of words; it is a complex structure that expresses emotional, cultural, and historical elements while shaping the expressive capacity of the language. Analyzing vocabulary elements in literary works provides insight into both the author's language use and the cultural layers embedded within the text. Based on this premise, five novels written by Ahmet Ümit in different periods were selected as the subject of this study for their rich vocabulary content. This study examines the vocabulary components in Ahmet Ümit's novels“Sis ve Gece, Patasana, Bab-ı Esrar, Kayıp Tanrılar Ülkesi, and Bir Aşk Masalı.”Throughout the research process, idioms, proverbs, slang expressions, formulaic phrases, local usages, technical terms, reduplications, and circumlocutions were identified using survey and notetaking methods and then presented with contextual examples. The main objective of the study is to determine the frequency and distribution of these vocabulary elements and to evaluate how effectively the author incorporates them into his narrative style. Ahmet Ümit's successful integration of idioms, proverbs, slang, and regional expressions into his texts reveals his effective use of language. The richness of vocabulary observed in his works may offer a valuable foundation for future studies in the field.
Benzer Tezler
- Ahmet Ümit'in“Sis ve Gece”adlı yapıtı ile Friedrich Dürrenmatt'ın“Gözlemcileri Gözlemleyenin Gözlemi”adlı yapıtının incelenmesi
Analysis of Ahmet Ümit's“Sis ve Gece”and Friedrich Dürrenmatt!s“Gözlemcileri Gözleyenin Gözlemi”
TEFİK İLDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Alman Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜRSEL UYANIK
- Ahmet Ümit'in hikâyelerinde polisiye unsurlar
Detective elements in Ahmet Ümit's stories
SEMA NUR ELMAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Arel ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜRÜN ŞEN SÖNMEZ
- 2000'lı yılların popüler Türk romanlarında yaygın temaların söz varlığı
The vocabulary of the common themes i̇n the popular Turkish novels i̇n the 2000's
ÖZLEM KAVALCI GÖKTEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Türk Dili ve EdebiyatıGaziosmanpaşa ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. SAMİ BASKIN
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Pan-aurora kinaz inhibitörü danusertib'in pankreatik karsinoma hücrelerinde kromozomal geçiş kompleks genlerinin mrna ifade düzeylerine etkilerinin araştırılması
The investigation of the effects of pan-aurora kinase inhibitor danuserti̇b on the mrna expression levels of chromosomatransition complex genes in pancreatic carcinoma cells
CENGİZ ÇOLAK