Ebussuud Efendi fetvalarında edebi unsurlar
Literary elements in Ebussuud Efendi's fatwas
- Tez No: 995143
- Danışmanlar: PROF. DR. MUHİTTİN ELİAÇIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İslam dünyasında dini eserlerde kullanılan manzum biçim Osmanlı Devleti'nde fetvâlarda da uygulanmıştır. Bu uygulamanın büyük ölçüde sorunun manzum biçimde sorulması veya fetvâyı veren şeyhülislâmın şair olmasıyla ilgili olduğu düşünülmektedir. Ebu'-s-su'ûd Efendi, Osmanlı Devleti'nde en uzun süre ile şeyhülislâmlık yapmış, bu süre içerisinde vermiş olduğu fetvâlarla birçok meseleyi çözmüş, devlet ve toplum üzerinde önemli etkilere sahip bir devlet adamıdır. Bu çalışmada aynı zamanda şair olan ve XVI. asırda verdiği fetvâlarla dönemin önemli şeyhülislâmlarından olan Ebu'-s-su'ûd Efendi'nin fetvâlarının edebi unsurlar açısından incelemesi yapılmaktadır. Çalışma ile edebiyat açısından zayıf görülen bu fetvâların özellikleri ele alınarak sanatsal yönleri ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Bu doğrultuda ilk olarak Ebu'-s-su'ûd Efendi'nin gerek şekil gerek muhteva olarak bu unsurları içeren fetvâları belirlenmiştir. Giriş bölümünde tezin amacı, önemi, fetvâ kavramı, fetvâ kurumu ve bu kurumu temsil eden şeyhülislâmlık makamı ele alınmıştır. İkinci bölümde Ebu'-s-su'ûd Efendi'nin hayatı ve eserleri ile ilgili bilgilere değinilmiştir. Çalışmanın esasını teşkil eden üçüncü bölümde ise Ebu'-s-su'ûd Efendi'nin belirlenen manzum fetvâları ve konusu dil ve edebiyatla ilgili olan fetvâlar olarak farklı başlıklarda incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise incelenen fetvâlar ile ilgili çalışmanın genel bir değerlendirmesi yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
The verse form used in religious works in the Islamic world was also applied in fatwas in the Ottoman Empire. It is thought that this practice is largely related to the question being asked in verse or the fact that the sheikh-ul-Islam who issues the fatwa is a poet. Ebussuud Efendi was a statesman who served as Sheikh al-Islam for the longest time in the Ottoman Empire, resolved many issues with the fatwas he issued during this time, and had significant influence on the state and society. In this study, the fatwas of Ebussuud Efendi, who was also a poet and one of the important sheikhs-ul-islams of the period with the fatwas he issued in the 16th century, are examined in terms of literary elements. This study attempts to reveal the artistic aspects of these fatwas, which are considered weak in terms of literature, by examining their characteristics. In this direction, first of all Ebussuud Efendi's fatwas that containing these elements in both form and content were determined. In the introduction part, the purpose of the thesis, its importance, the concept of fatwa, the institution of fatwa and the office of sheikh al-Islam representing this institution are discussed. In the second part, information about the life and works of Ebussuud Efendi is mentioned. In the third section, which constitues the basis of the study, Ebussuud Efendi's determined fatwas in verse and fatwas related to language and literature were examined under different headings. In the conclusion section, a general evaluation of the study regarding the examined fatwas was made.
Benzer Tezler
- Şeyhü'l-İslam Ebu's-Suud Efendi'nin fetvalarında Osmanlı gayrimüslimleri
Ottoman non-muslims in the fatwas of Sheikh al-İslam Ebu's-Suud Efendi
ZARİFE DEVECİ
- Kanun and sharia: Ottoman Land Law in şeyhülislam fatwas from Kanunname of Budin to the Kanunname-i Cedid
Kanun ve şeriat: Budin Kanunnamesi'nden Kanunname-i Cedide şeyhülislam fetvalarında Osmanlı Toprak Hukuku
BÜNYAMİN PUNAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Hukukİstanbul Şehir ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. ABDURRAHMAN ATÇIL
- 16. asır Osmanlı fetvalarında imamlarla ilgili hukuki sorunlar ve çözümleri
Legal issues and solutions regarding Imams in the 16th century Ottoman fatwas
HASAN ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. AHMET İNANIR
- Signs of status and social hierarchy in Ottoman legal culture (16th-18th centuries)
Osmanlı hukuk kültüründe sosyal hiyerarşi ve statü göstergeleri (16.yy - 18.yy)
ALİ ATABEY
- XVI. yüzyıl Osmanlı fetva literatüründe talâkla ilgili meseleler ve değerlendirilmesi (İbn Kemal ve Ebussuûd Efendi'nin fetvaları bağlamında)
Issues related to talāq in the XVIth century Ottoman fatwa literature and their evaluation: A Study of the fatwas of İbn kemāl and Ebussuûd Efendi
KÜBRA YENTİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET İNANIR