İbrahim Natiki Şirvani ve“Risale-i Akaidi'l-İslam”adlı eseri (Metin-inceleme)
Ibrāhim Nātiki Shirvāni and his work titled Risāla-i 'Aqā'id al-Islām (Text and analysis)
- Tez No: 995151
- Danışmanlar: DOÇ. DR. RAMAZAN TARİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Kelam ve İslam Mezhepleri Tarihi, Osmanlı Devleti, İbrâhim Nâtıkî, Risâle-i Akâidi'l-İslâm, Theology and Islamic Sects, Ottoman Empire, Ibrāhim Nātiqī, Risāle-i Aḳāid al-Islam.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bitlis Eren Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Osmanlı ilim geleneğinde kaleme alınan kelâm ve akâid risâleleri, belirli meselelerle sınırlı kalmayıp geniş bir düşünce ufkunu ve zengin birikimi yansıtmaktadır. Osmanlı'da klasik eserlerin yeniden yorumlanmasını, derinleştirilmesini ya da özetlenmesini hedefleyen çeşitli metin türleri de yaygınlık kazanmıştır. Bu çerçevede şerh, hâşiye, zeyl, ta'lîk, nazm, telhis, tefsir, muhtasar ve tercüme gibi biçimlerde kaleme alınan eserler hem kelâm ilmi geleneğinin sürekliliğini sağlamış hem de bu alanın yeni yorumlara açık yapısını ortaya koymuştur. Bu üretim tarzı, lafzî açıklamaların ötesine geçen, metinlerin muhtevasını geliştirmeyi amaçlayan dinî düşünce faaliyetinin bir yansımasıdır. Bu çalışmada, Osmanlı'da kelâm ve akaid risalaleri geleneği içinde yer alan falanca yüzyılın âlimlerinden biri olan İbrâhim Nâtıkî Efendi'nin Risâle-i Akâidi'l-İslâm adlı eseri merkeze alınarak, yazarın kelâm ilmi içerisindeki konumu ve İslâm akaidine dair görüşleri analiz edilmektedir. Nâtıkî Efendi'nin inanç esaslarına yaklaşımı değerlendirilirken hem klasik kelâmî yaklaşımlar hem de döneminin dinî ve felsefî arka planı dikkate alınmıştır. Eserin çözümlemesi, analiz yöntemine dayalı olarak gerçekleştirilmiş ve elde edilen bulgular ilgili alt başlıklar altında sınıflandırılmıştır. Ehl-i sünnet anlayışı ve Kur'ân temel alınarak yapılan değerlendirmeler, İbrâhim Nâtıkî'nın kelâm düşüncesine sunduğu katkıyı ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ayrıca çalışmada başvurulan kaynakların zenginliğine dikkat çekilerek, ilmî geleneğin sürekliliği içinde bu eserin yeri vurgulanmıştır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT In the Ottoman scholarly tradition, treatises on theology and belief were not limited to authored texts addressing specific topics. Various text types aimed at reinterpreting, deepening, or summarizing classical works from previous periods also gained popularity. Within this framework, works written in various forms, such as commentary, annotation, supplementary, ta'liq, nazm, telhis, tafsir, abridgment, and translation, not only ensured the continuity of the scholarly tradition but also reflected the openness of theology to new interpretations. This style of production reflects a religious thought that was not limited to literal explanations, but aimed to expand the content of the texts. This study focuses on the work of Ibrāhim Nātiqī, a member of the Ottoman theological tradition, titled Risāle-i Akāid al-Islam. It analyzes the author's position within the field of theology and his views on Islamic belief. In evaluating Nātiqī Efendi's approach to the principles of faith, both classical theological approaches and the religious and philosophical background of his time were considered. The analysis of the work was conducted based on the analytical method, and the findings were classified under relevant subheadings. The evaluations, based on the Sunni understanding and the Quran, aim to reveal Ibrāhim Nātiqī's contribution to theological thought. Furthermore, the richness of the sources consulted in the study is highlighted, emphasizing the place of this work within the continuity of the scholarly tradition.
Benzer Tezler
- Neyzen Emin(Dede) Efendi hayatı sanat eserleri ve musikimizdeki etkileri
Neyzen Emin(Dede) Efendi his life, art, works and influences in the music
BÜLEND ÇEVİKSEVER
- MPC8260ADS geliştirme kartı üzerinde işletim sistemi kurulumu ve örnek ağ uygulamaları geliştirilmesi
Installing an operating system and developing sample network applications on MPC8260ADS development board
İBRAHİM EVREN ULUSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. EMRE HARMANCI
- İbrahim Hakkı Erzurumi'nin Tertib-i ulum isimli eserindeki eğitimle ilgili görüşleri
Başlık çevirisi yok
ÖMER ÖZYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiDin Kültürü ve Ahlak Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALİS AYHAN