Dijital medyada din olgusu: Kuramsal bir analiz
The phenomenon of religion in digital media: A theoretical analysis
- Tez No: 995212
- Danışmanlar: PROF. DR. KEMALEDDİN TAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Bilim ve Teknoloji, Religion, Science and Technology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sanayileşme ve kentleşme süreçleriyle birlikte dinin toplumsal hayattaki belirleyici rolünü yitireceğini ve kamusal alandan bütünüyle çekileceğini ileri süren modernleşme kuramları, uzun süre sosyal bilimler literatürüne yön vermiştir. Ancak dijitalleşmenin hız kazandığı çağdaş toplumlarda dinin toplumsal görünürlüğünü farklı biçimlerde sürdürmesi, bu yaklaşımların yeniden tartışılmasını gerekli kılmıştır. Dijital teknolojilerin gündelik yaşamın hemen her alanına nüfuz etmesi, sosyokültürel yapıyı dönüştürürken, dinî pratikler, temsil biçimleri ve bilgi üretim süreçleri de bu dönüşümden doğrudan etkilenmiştir. Bu çalışma, dijitalleşme sürecinin dinin toplumsal işlevleri, dindarlık biçimleri ve dinî bilginin üretim ve dolaşım tarzları üzerindeki etkilerini sosyolojik kuramlar çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Özellikle dinin toplumsal bütünleşme işlevinden bireysel kimlik inşası ve öznel anlam üretimine doğru evrilmesi, dijital medya ortamlarının sunduğu imkânlar bağlamında ele alınmaktadır. Belirli sosyolojik kuramların bilgi tekeli, otorite ve kültürel homojenleşme varsayımlarına dayalı modeli, günümüz dijital toplumlarında bilgi kaynaklarının çoğullaşması, dinî otoritelerin parçalanması ve dinin farklı mecralarda yeni temsil biçimleri kazanmasıyla aşınmaktadır. Çalışma, bunu detaylandırarak dijitalleşmenin din alanında yol açtığı epistemolojik dönüşümü tartışmaktadır. Araştırma sürecinin nitel metodoloji bağlamında işletilmesi uygun görülerek kuramsal çözümleme ve literatür taraması ön plandadır. Sosyolojik kuramların kavramsal araçları kullanılarak dijital din olgusuna ilişkin akademik çalışmalar, raporlar ve örnek vakalar karşılaştırmalı analiz edilerek klasik sekülerleşme ve modernleşme tezlerinin ötesinde, dinin dijital toplum koşullarındaki yeni konumu ve hangi işlevleri üstlendiği ortaya konmaktadır. Bu yönleriyle çalışma, dijitalleşme bağlamında din ve dindarlığın dönüşümünü sosyolojik kuramlar ekseninde bütüncül bir perspektifle ele alarak din sosyolojisi literatürüne, özgün bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Modernization theories, which argued that religion would lose its decisive role in social life and completely withdraw from the public sphere with the processes of industrialization and urbanization, have long guided the social sciences literature. While the penetration of digital technologies into almost every aspect of daily life transforms the socio-cultural structure, religious practices, forms of representation, and knowledge production processes have also been directly affected by this transformation. This study aims to examine the effects of the digitalization process on the social functions of religion, forms of religiosity, and the modes of production and circulation of religious knowledge within the framework of sociological theories. The model of certain sociological theories, based on the assumptions of information monopoly, authority, and cultural homogenization, is eroding in today's digital societies with the multiplication of information sources, the fragmentation of religious authorities, and the acquisition of new forms of representation of religion in different media. This study argues this topic in detail, discussing the epistemological transformation brought about by digitalization in the field of religion and aims to reveal the new position of religion and the functions it assumes in the digital society, going beyond classical secularization and modernization theses. Thus, the thesis aims to offer an original contribution to the literature on the sociology of religion, addressing the transformation of religion and religiosity in the context of digitalization from a holistic and critical perspective within the framework of sociological theories.
Benzer Tezler
- Dijital dinin kuramsallaştırılması: Paradigmalar, terimler, sorular, konular ve yöntemler
The theorization of digital religion: Paradigms, terms, questions, topics and methods
HİLAL GÖKBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İletişim BilimleriMarmara ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEVKİ IŞIKLI
- Sosyal medyadaki dini metinlerin içerik analizi: Facebook örneği
Content analysis of religious texts in social media: Facebook sample
GAMZE GEZGİNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
GazetecilikMarmara ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞEVKİ IŞIKLI
- Yeni medya aracılığıyla yemek kültürünün dönüşümü: Instagram yemek tarifi sayfaları üzerine bir inceleme
Transformation of food culture through new media: A review on Instagram recipe pages
EDA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
GazetecilikTrabzon ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞULE YÜKSEL ÖZMEN
- Hallyu: Kore dalgasının imam-hatip lisesi öğrencileri üzerindeki etki ve sonuçları (K-pop müzik örneği)
Hallyu: The effect and consequences of the Korean wave on imam-hatip high school students (K-pop music example)
ASİYE AYKUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinAkdeniz ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEREF GÖKÜŞ
- Dijital çağda din eğitimi alan kız öğrencilerde din kurumu algısının değişim ve dönüşümü üzerine bir araştırma
A research on the change and transformation of religious institution perception in girl students taking religious education in the digital
SELVER BERK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SosyolojiFırat ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEYZADE NADİR ÇETİN