Relapsıng- remıttıng multıple skleroz (RRMS) hastalarında serum NfL, nörokognitif işlevler ve hastalık disabilitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between serum NfL, neurocognitive functions, and disease disability in relapsing-remitting multiple sclerosis (RRMS) patients
- Tez No: 995312
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLSEN YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyokimya, Biyoloji, Nöroloji, Biochemistry, Biology, Neurology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sinirbilim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Multiple Skleroz (MS), nörodejeneratif özellikler de taşıyan kronik bir otoimmün hastalıktır. En yaygın formu olan ataklı-seyreden MS (relapsing-remitting MS; RRMS), sıklıkla kalıcı motor ve bilişsel bozulmaya yol açar. Klinik seyirdeki değişkenlik nedeniyle yalnızca semptom temelli takip yetersiz kalmakta ve güvenilir biyolojik belirteçlere duyulan gereksinim ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada, serum Nörofilament Hafif Zincir (serum Neurofilament Light Chain; sNfL) ve Serbest Hafif Zincir (serbest free Light Chain; sfLC) düzeylerinin, RRMS hastalarında yeti yitimi durumu ve fonksiyonel çıktılar ile ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır Çalışmaya toplam 134 RRMS hastası dâhil edilmiştir. Genişletilmiş Engellilik Durum Ölçeği (Expanded Disability Status Scale; EDSS), motor performans 25 Adımlı Yürüme Testi (Timed 25-Foot Walk; T25-FW) ve bilişsel performans Montreal Kognitif Değerlendirme (MoCA) testi ile değerlendirilmiştir. sNfL ve sfLC serum konsantrasyonları immünoassay ve nefelometrik yöntemlerle ölçülmüştür. EDSS skorlarına göre hastalar üç gruba ayrılmıştır: engelsiz (EDSS < 2), minimal-hafif engellilik (EDSS 2–3) ve orta–görece ağır engellilik (EDSS > 3). Biyobelirteçler ile klinik çıktılar arasındaki ilişkileri incelemek için grup karşılaştırmaları ve korelasyon analizleri kullanılmıştır.. Engellilik düzeylerine göre, sNfL (p = 0,030), MoCA (p = 0,043) ve T25-FW (p < 0,001) için gruplar arasında anlamlı fark saptanırken, sfLC için anlamlı farklılık izlenmemiştir. Engellilik düzeyi arttıkça sNfL konsantrasyonlarında artış, yürüme hızında yavaşlama ve bilişsel performansta düşüş gözlenmiştir. Motor çıktılardaki en belirgin farklılık, EDSS < 2 ve EDSS > 3 grupları arasında ortaya çıkmıştır. Engelliğin değişkenlerle ilişkisine baktığımızda sNfL ile EDSS (r = 0,271; p = 0,009) ve EDSS-T25-FW (r = 0,628; p < 0,001) arasında pozitif korelasyon, EDSS ve MoCA ile ise negatif korelasyon (r = –0,310; p = 0,001) saptanmıştır. Yaş kontrol edildiğinde, EDSS ile sNfL arasındaki ilişki anlamlılığını kaybetmiş; buna karşın T25-FW ve MoCA ile olan korelasyonlar devam etmiştir. Çalışmamızda sNfL ile MoCA arasında, karıştırıcı faktörlerin etkisi kontrol edilmediğinde negatif ve anlamsız olan ilişkinin, yaşa göre düzeltme yapıldığında zayıf ve anlamlı ve pozitif yönlü olduğu bulunmuştır. Bu da yaşın sNfL ve MoCA ilişkisini maskelediğini göstermektedir. Ham analizde sfLC ile EDSS, MoCA veya T25-FW arasında anlamlı bir ilişki gözlenmemiş olsa da hastalık süresine göre düzeltme yapıldığında KfLC/LfLC ile MoCA arasında negatif yönlü bir ilişki gözlemlenmiştir. Sonuç olarak sNfL, RRMS'te engelliliği yansıtan bir belirteç olarak görünmekle birlikte, bu ilişki yaş ve hastalık süresi için düzeltme yapıldığında zayıflamaktadır. T25-FW ve MoCA ile birlikte ele alındığında sNfL, fonksiyonel çıktılar hakkında anlamlı ek bilgi sağlayabilir ve RRMS'te hastalık izleminin daha bireyselleştirilmiş bir şekilde yürütülmesine katkı sunabilir.
Özet (Çeviri)
Multiple Sclerosis (MS) is a chronic autoimmune disease with neurodegenerative features. Its most common form, relapsing-remitting MS (RRMS), often leads to persistent motor and cognitive impairment. Because of the variable clinical course, symptom-based monitoring alone is insufficient and highlights the need for reliable biological markers. This study aimed to examine the associations between serum Neurofilament Light Chain (sNfL) and Free Light Chain (sfLC) levels with disability status and functional outcomes in patients with RRMS. A total of 134 patients with RRMS were included. Disability was evaluated using the Expanded Disability Status Scale (EDSS), motor performance with the Timed 25-Foot Walk (T25-FW) test, and cognitive performance with the Montreal Cognitive Assessment (MoCA). Serum concentrations of sNfL and sfLC were measured through immunoassay and nephelometric techniques. Based on EDSS scores, patients were classified into three groups: no disability (EDSS < 2), minimal-to-mild disability (EDSS 2–3) and moderate-to-relatively severe disability (EDSS > 3). Group comparisons and correlation analyses were used to explore the relationships between biomarkers and clinical outcomes. Significant group differences were found for sNfL (p = 0.030), MoCA (p = 0,043), and T25-FW (p < 0,001), but not for sfLC. Higher disability levels were accompanied by increased sNfL concentrations, slower walking speed, and lower cognitive performance. The most pronounced difference in motor outcomes appeared between the EDSS < 2 and > 3 groups. EDSS correlated positively with sNfL (r = 0,271, p = 0,009) and T25-FW (r = 0,628, p < 0,001), and negatively with MoCA (r = −0,310, p = 0,001). When age was controlled, the association between EDSS and sNfL was no longer significant, whereas correlations with T25-FW and MoCA persisted. No meaningful relationships were observed between sfLC and EDSS, MoCA, or T25-FW. sNfL appears to reflect disability in RRMS, yet this relationship weakens after adjusting for age and disease duration. When considered together with T25-FW and MoCA, sNfL can still contribute valuable information regarding functional outcomes and may help support a more individualized approach to disease monitoring in RRMS.
Benzer Tezler
- The association between serum neurofilament light level among multiple sclerosis patients saba ahmed jasim furaiji
Multıple skleroz hastalarında serum nörofilament ışık düzeyi arasındaki ilişki
SABAA AHMED JASIM FURAIJI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
BiyolojiÇankırı Karatekin ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKER ŞİMŞEK
DR. ÖĞR. ÜYESİ THULFİQAR FAWWAZ MUTAR
- Multiple skleroz hastalarında serum nörofilaman hafif zincir düzeylerinin hastalık aktivitesi ile ilişkisi
Multiple skleroz hastalarinda serum nörofilaman hafif zincir düzeylerinin hastalik aktivitesi ile ilişkisi
ÇAĞLA ŞİŞMAN ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
NörolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
UZMAN ARİFE ÇİMEN ATALAR
- Relapsing remitting multiple sklerozis tanılı hastaların gri/beyaz madde oranının klinik ve demografik veriler, nöroflament hafif zincir ve glial fibriler asidik protein seviyeleri ile ilişkisi
The relationship of gray/white matter ratio with clinical demographic data and neuroflament light chain and glial fibrilary asidic protei̇n levels in patients with relapsi̇ng remi̇tting multi̇ple sclerosis
NESLİHAN EŞGÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Nörolojiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASUMAN ORHAN VAROĞLU
- Multiple skleroz hastalığında serum ve bos'da neuregulin-1 ve sTREM-2-2'nin biyobelirteç olarak değeri
Multiple skleroz hastaliğinda serum ve bos'da neuregulin-1 ve sTREM-2-2'nin biyobelirteç olarak değeri
ZEYNEP ZERRİN GÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
NörolojiManisa Celal Bayar ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE MAVİOĞLU
- Yeni tanı alan multipl skleroz ve klinik izole sendrom hastalarında beyin omurilik sıvısında inflamatuar marker düzeyleri ve optik koherens tomografi takiplerinin prognozdaki yeri
Optic coherence tomography follow-up and cerebrospinal fluid inflammatory markers in newly diagnosed multiple sclerosis and clinical isolated syndrome patients and their effect on progrnosis
ZEHRA CEMRE KARAKAYALI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
NörolojiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZİZE ESRA GÜRSOY