Çölyak hastalarında biyopsi gerekli midir?
Is biopsy necessary for celiac patients?
- Tez No: 995439
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÜMİT KARAOĞULLARINDAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: anti-doku transglutaminaz IgA, çölyak hastalığı, duodenal biyopsi, Marsh sınıflaması, Anti-transglutaminase IgA, celiac disease, duodenal biopsy, Marsh classification
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Çölyak hastalığı, genetik yatkınlığı olan bireylerde glutenle tetiklenen ve dünya genelinde % 0,5-2 prevalans gösteren otoimmün bir enteropatidir. Tanıda serolojik testler kullanılmakla birlikte duodenal biyopsi altın standarttır; ancak invazivliği ve maliyeti nedeniyle non-invaziv tanısal yaklaşımlara ihtiyaç artmaktadır. Bu çalışmada, biyopsi ile doğrulanmış çölyak olgularında klinik ve laboratuvar verileri değerlendirilerek anti-doku transglutaminaz IgA düzeyi için non-invaziv tanıda kullanılabilecek uygun eşik değerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya, 2018-2024 yılları arasında Çukurova Üniversitesi Gastroenteroloji Bilim Dalı'na başvuran, anti-dokutransglutaminaz IgA pozitifliği bulunan ve ≥18 yaş olan hastalar dâhil edildi. Demografik veriler, klinik özellikler, serolojik sonuçlar ve duodenal biyopsiler elektronik kayıtlardan incelendi. Duodenum ikinci kısım ve bulbusdan en az dört biyopsi alınan olgular çalışmaya alındı. Biyopsiler Marsh sınıflamasına göre değerlendirildi ve tanı, Avrupa kılavuzlarına uygun şekilde seroloji, histoloji ve diyet yanıtı ile doğrulandı. Seroloji pozitif ancak biyopsi negatif olgularda HLA DQ2/DQ8 testleri incelendi ve gerekli durumlarda seroloji ile biyopsi tekrarlandı. Bulgular: Bu çalışmada toplam 196 hasta değerlendirilmiş; çölyak hastaları (n=99) ile non-çölyak kontrol grubu (n=97) demografik, klinik, laboratuvar ve histolojik açıdan karşılaştırıldı. Çölyak grubunda ortalama yaş daha düşük bulundu. (p=0,013). Anti-dTG IgA titresi çölyak hastalarında belirgin şekilde yüksek, ferritin düzeyi ise anlamlı ölçüde düşük saptandı. (her ikisi p<0,001). B12 vitamini açısından anlamlı fark izlenmedi. Histolojik incelemede kontrol grubunun % 77,3'ünde Marsh 1 bulgusu görülürken, çölyak hastalarının tamamı Marsh 3 düzeyinde villus atrofisi gösterdi. (p<0,001). ROC analizine göre anti-doku transglutaminaz IgA için >62 IU/mL sınır değerinin % 76,8 sensitivite ve % 100 spesifite ile yüksek tanısal doğruluk sağladığı saptandı. Demir eksikliği bulunan hastalarda diyare, kilo kaybı ve daha ileri derecede histolojik hasar daha sık izlendi; ferritin düzeyi anlamlı olarak daha düşük bulundu. (p<0,001). Duodenal histolojide Marsh 1 bulgusunun demir eksikliği olmayanlarda daha yaygın olduğu (p=0,029), Marsh 3C düzeyindeki ileri villus atrofisinin ise demir eksikliği olanlarda daha yüksek oranda görüldüğü, ancak bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlendi. Sonuç: Çalışmamızda serolojik, histolojik ve klinik bulgularla çölyak hastalığında biyopsi gerekliliği konusundaki güncel tartışmaya önemli katkılar sağlamaktadır. Özellikle Anti-dTG IgA >62 IU/mL için saptanan % 100 spesifite, erişkinlerde biyopsisiz tanı yaklaşımının gelecekte daha çok tartışılacağının ve belki de yeni eşik değerlerin klinik pratiğe gireceğinin habercisidir. Bu konuyla ilgili prospektif, çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Background and Aim: Celiac disease is an autoimmune enteropathy triggered by gluten in genetically susceptible individuals, with a global prevalence of 0.5-2%. Although serologic tests are widely used in diagnosis, duodenal biopsy remains the gold standard; however, its invasive and costly nature highlights the need for non-invasive diagnostic approaches. This study aimed to evaluate clinical and laboratory parameters in biopsy confirmed celiac cases and to determine an optimal anti-tissue transglutaminase IgA threshold that may support a non-invasive diagnostic strategy. Material and Method: This retrospective study included patients ≥18 years of age who presented to the Gastroenterology Department of Çukurova University between 2018 and 2024 and had positive anti-tissue transglutaminase IgA results. Demographic characteristics, clinical findings, serologic data and duodenal biopsy results were reviewed from electronic records. Patients with at least four biopsies taken from the second part of the duodenum and the bulb were included. Biopsies were evaluated according to the Marsh classification, and celiac disease was confirmed based on European guideline criteria, incorporating serology, histology, and dietary response. In serology-positive but biopsy-negative cases, HLA-DQ2/DQ8 testing was assessed, and serology or biopsy was repeated when necessary. Results: A total of 196 patients were evaluated in this study, and individuals with celiac disease (n=99) were compared with non-celiac controls (n=97) in terms of demographic, clinical, laboratory, and histological characteristics. The mean age was significantly lower in the celiac group (p=0.013). Anti-tissue transglutaminase IgA titers were markedly higher, whereas ferritin levels were significantly lower in patients with celiac disease (both p<0.001). No significant difference was observed between the groups regarding vitamin B12 levels. Histologically, 77.3% of the control group exhibited Marsh 1 findings, while all patients with celiac disease demonstrated Marsh 3 villous atrophy (p<0.001). According to the ROC analysis, an anti-tissue transglutaminase IgA threshold of >62 IU/mL yielded a sensitivity of 76.8% and a specificity of 100%, indicating high diagnostic accuracy. Among patients with iron deficiency, diarrhea, weight loss, and more advanced histological damage were observed more frequently, and ferritin levels were significantly lower (p<0,001). Duodenal histology further showed that Marsh 1 lesions were more common in individuals without iron deficiency (p=0.029), whereas advanced villous atrophy (Marsh 3C) was more frequently observed in those with iron deficiency; however, this difference did not reach statistical significance. Conclusion: Our study provides important contributions to the current debate regarding the necessity of biopsy in the diagnosis of celiac disease by integrating serological, histological, and clinical findings. Notably, the 100% specificity observed for an Anti-dTG IgA level >62 IU/mL suggests that a biopsy-free diagnostic approach in adults will be increasingly discussed in the future and that new threshold values may eventually be incorporated into clinical practice. Nevertheless, prospective, multicenter studies are needed to further clarify this issue.
Benzer Tezler
- Fonksiyonel konstipasyonu olan pediatrik olgularda çölyak taraması gerekli midir?
Is celiac screening necessary in pediatric cases with functional constipation?
MEHMET BATIBAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAŞALLAH BARAN
- Çölyak hastalığı tanılı çocuklarda helicobacter pylori pozitifliği sıklığı ve kliniğe etkileri
Prevalence of helicobacter pylori positivity and its clinical implications in children diagnosed with celiac disease
SERÇİN KARAKAŞ DURMUŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. CAHİT BARIŞ ERDUR
- Çölyak hastalığı ön tanısı ile yapılan duodenoskopi bulgularının biyopsi sonuçları ile karşılaştırılması
Comparison of duodenoscopic findings of patients with pre-existing celiac disease with histological findings
ÖZERHAN ÖZER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
GastroenterolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NUHMEHMET BÜYÜKBERBER
- Tip 1 diyabetli çocuk ve adolesanlarda çölyak hastalığı taramalarında seropozitivite, HLA ilişkisi ve gerçek çölyak hastalığı sıklığının araştırılması
Investigation of seropositivity, hla relationship and real cheli̇ac disease frequency at children and adolescents with type1 diabetes
CEYDA AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HEVES KIRMIZIBEKMEZ
UZMAN NELGİN GERENLİ
- Dispeptik şikayetler ile başvuran hastalarda demir eksikliği anemisi ile endoskopik bulguların klinik, laboratuvar ve patolojik olarak ilişkilerinin karşılaştırılması
Clinical, laboratory and pathologicalcomparison of iron deficiency and endoscopic findings in patients presenting with dyspeptic complaints
ZAKIR GULIYEV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
GastroenterolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ITIR ŞİRİNOĞLU DEMİRİZ