Tükürük ile sürmekte olan daimi molar, arayüz çürüklü süt molar dişten alınan DOS örneklerinin inflamatuar mediyatör açısından değerlendirilmesi ve teşhise katkısının araştırılması
Evaluation of saliva samples taken from erupting permanent molars and interdental caries-affected primary molars in terms of inflammatory mediators and investigation of their contribution to diagnosis
- Tez No: 995438
- Danışmanlar: PROF. DR. DİDEM ÖNER ÖZDAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Pedodonti Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Pedodonti Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 5–9 yaş aralığındaki çocuklarda diş eti oluğu sıvısı (DOS) ve tükürükte ölçülen enflamatuvar sitokinler; interlökin-1β (IL-1β), TNF-α, interlökin-8 (IL-8) ile matriks metalloproteinaz-8 (MMP-8) düzeylerinin klinik durum, lezyon derinliği ve kısa dönem tedavi yanıtıyla ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın odaklandığı nokta, çocuk popülasyonda bölgeye özgü enflamatuvar yanıtı en iyi yansıtan örnekleme materyalinin belirlenmesi ve biyobelirteç temelli izlemin klinik kararları destekleyip desteklemediğinin ortaya konmasıdır. Çalışma tasarımı, aynı bireyde üç farklı bölgeden (sağlıklı süt kanin, çürük süt molar, sürmekte olan daimi molar) eşzamanlı örneklemeyi içeren prospektif gözlemsel bir yaklaşımdır. DOS, kâğıt şerit yöntemiyle 30 saniyede; uyarılmamış tükürük 5 dakikada toplanmış; IL-1β, TNF-α, IL-8 ve MMP-8 düzeyleri ELISA ile ölçülmüştür. Klinik veriler ve panoramik radyografi ile çürük derinliği sınıflandırılmış; tedavi öncesi (1. seans) ve 4 hafta sonrasında (2. seans) karşılaştırmalı analiz yapılmıştır. Bulgular, çürük süt dişlerinden elde edilen DOS'ta IL-8 ve MMP-8 konsantrasyonlarının sağlıklı kaninlere kıyasla anlamlı derecede yüksek olduğunu, buna karşın IL-1β ve TNF-α için gruplar arasında anlamlı fark bulunmadığını göstermiştir. Derin dentin çürüklerinde MMP-8 düzeylerinin yüzeysel lezyonlara göre daha yüksek eğilim göstermesi, doku yıkımıyla ilişkili biyokimyasal yükün arttığına işaret etmektedir. İlk seans ölçümlerinde molar bölgede DOS hacmi ile tükürük IL-1β düzeyi arasında negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptanmıştır (r=−0,49; p<0,05); bu durum, tükürüğün çok kaynaklı yapısı nedeniyle lokal artışların sistemik/oral bütün sıvıda aynı yönde yansımayabileceğini düşündürmektedir. Tedaviden yaklaşık bir ay sonra yapılan ikinci seansta, değerlendirilen biyobelirteçlerin hiçbirinde genel olarak anlamlı değişiklik izlenmemiş; bu bulgu, kısa dönemde biyokimyasal stabilite ve/veya kronik enflamatuvar yanıtın kademeli çözülmesi ile uyumludur. Restoratif materyal türüne (kompomer, cam iyonomer) göre DOS hacmi ve belirteç düzeylerinde anlamlı fark saptanmamıştır. Sonuç olarak, çocuklarda bölgeye özgü örnekleme ile DOS, çürükle ilişkili lokal enflamasyonu tespit etmede tükürüğe göre daha duyarlı görünmektedir. Özellikle MMP-8 ve IL-8, çürüğün biyolojik etkinliğini ve potansiyel doku yıkımını yansıtan umut verici belirteçlerdir; kısa dönem izlemde değişimin sınırlı kalması ise biyobelirteç temelli izlemlerde daha uzun takip gereksinimine işaret eder.
Özet (Çeviri)
This study aimed to investigate the relationship between the levels of inflammatory cytokines; interleukin-1β (IL-1β), TNF-α, interleukin-8 (IL-8) and matrix metalloproteinase-8 (MMP-8) measured in gingival crevicular fluid (GCF) and saliva, with clinical status, lesion depth, and short-term treatment response in children aged 5–9 years. The problem area focuses on determining the sampling medium that best reflects region-specific inflammatory responses in the pediatric population and evaluating whether biomarker-based monitoring supports clinical decision-making. The study employed a prospective observational design, including simultaneous sampling from three different intraoral regions in the same individuals (healthy primary canine, carious primary molar, and erupting permanent molar). GCF was collected using the paper strip method for 30 seconds, and unstimulated saliva was collected for 5 minutes. The levels of IL-1β, TNF-α, IL-8, and MMP-8 were measured using the ELISA technique. Clinical findings and panoramic radiographs were used to classify caries depth, and comparative analyses were performed between pre-treatment (first session) and 4 weeks post-treatment (second session) samples. The findings revealed that IL-8 and MMP-8 concentrations in the GCF of carious primary teeth were significantly higher than those of healthy canines, whereas no significant differences were observed for IL-1β and TNF-α. The tendency of MMP-8 levels to be higher in deep dentin caries compared to superficial lesions indicated an increased biochemical burden associated with tissue destruction. A significant negative correlation was found between GCF volume in the molar region and salivary IL-1β levels during the first session (r = −0.49; p < 0.05), suggesting that due to the multifactorial origin of saliva, localized increases may not be reflected uniformly in the entire oral fluid. No significant changes were observed in any biomarker levels at the second session, approximately one month after treatment, indicating short-term biochemical stability and/or gradual resolution of chronic inflammatory responses. No significant differences were found between restorative materials (compomer and glass ionomer) regarding GCF volume or biomarker concentrations. In conclusion, region-specific sampling of gingival crevicular fluid (GCF) in children appears to be more sensitive than saliva in detecting caries-related local inflammation. In particular, MMP-8 and IL-8 are promising biomarkers that reflect the biological activity and potential tissue destruction associated with dental caries; however, the limited changes observed during short-term follow-up indicate the need for longer monitoring periods in biomarker-based evaluations.
Benzer Tezler
- Henüz sürmekte olan daimi dişlere uygulanan rezin ve cam iyonomer esaslı fissür örtücülerin etkinliklerinin in vivo ve in vitro koşullarda değerlendirilmesi
In vivo and in vitro evaluation of the effectiveness of resin and glass ionomer based fissure sealants on newly erupted permanent teeth
MERVE AYDIN
- Peri-implant hastalıklar ile tükürük akış hızı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between peri-implant diseases and saliva flow rate
HABİBE AKKALE
Doktora
Türkçe
2023
Diş HekimliğiGazi ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA BERRİN ÜNSAL
- Tükürük içerisindeki enflamatuvar belirteç seviyelerinin sirkadiyen ritim ile ilişkisinin incelenmesi
Evaluation of the association between inflammatory biomarker levels in saliva and circadian rhythm
ABDULNASIR GÜRBÜZ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2023
Diş HekimliğiGazi ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURCU ÖZDEMİR
- Köpeklerde tükürük pH'sı ile diş ve diş eti hastalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between saliva pH and dental and gingival diseases in dogs
ÖZGE ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Veteriner HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiVeterinerlik Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM AKIN
- Kedilerde tükürük pH'sı ile diş ve diş eti hastalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between saliva ph and dental and gingival diseases in cats
ONUR HALICIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Veteriner HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiVeterinerlik Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM AKIN