Okul öncesi dönem konuşma sesi bozukluğu: Ebeveyn değerlendirmeleri ile çocukların kendi konuşmalarına tutumları
Speech sound disorder in the preschool period: Parental evaluations and children's attitudes toward their own speech
- Tez No: 995452
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AŞENA KARAMETE GÜDÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Language and Speech Therapy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Atlas Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Konuşma sesi bozukluğu (KSB), okul öncesi dönemde çocuğun yalnızca konuşma sesi üretimini değil; sosyal iletişimini, özgüvenini ve akademik başarısını da etkileyen çok boyutlu bir bozukluktur. Bu araştırmanın amacı, 4 yaş – 6 yaş 11 ay arasındaki 66 KSB tanılı çocuğun (20 kız, 42 erkek) konuşma anlaşılırlığını; anne baba ve çocuğun kendine ilişkin tutumları açısından incelemek ve ayrıca işitsel ayırt etme becerileri ile sesletim düzeyi arasındaki ilişkinin konuşma farkındalığıyla bağını değerlendirmektir. Çocukların sesletim düzeyi Türkçe Sesletim-Sesbilgisi Testi (SST) Sesletim Alt Testi (SET), işitsel ayırt etme becerisi İşitsel Ayırt Etme Alt Testi (İAT) ile ölçülmüştür. Çocukların kendi konuşmaya yönelik tutumları“KiddyCAT-TR”ölçeği ile; ebeveyn algıları ise“Bağlam İçi Anlaşılırlık Ölçeği”ile değerlendirilmiştir. Veriler SPSS 25.0 programında tanımlayıcı istatistikler, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve korelasyon analizleriyle analiz edilmiştir. Sonuçlara bakıldığında, ebeveynlerin anlaşılırlık değerlendirmelerinin çocuğun sesletim bozukluğu şiddetiyle korelasyonu istatistiksel olarak anlamlı değildir. Sesletim bozukluğu şiddeti ile çocukların kendi konuşmasına tutumları arasında da anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Bununla birlikte, anne ve baba değerlendirmeleri arasında yüksek düzeyde pozitif korelasyonlar bulunmuştur. Çocuğun konuşmasına dair tutumu ile yalnızca annelerin anlaşılırlık değerlendirmeleri arasında anlamlı bir ilişki saptanırken, baba değerlendirmeleri ile arasında anlamlı korelasyon görülmemiştir. Ayrıca, işitsel ayırt etme düzeyi ile tutum ve anlaşılırlık puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bu çalışma, sesletim bozukluğu şiddetinin çocukların konuşmaya yönelik tutumlarını ve anlaşılırlık düzeylerini her zaman doğrudan yordamadığını ortaya koyarak, alan yazındaki yaygın varsayımlara eleştirel bir bakış sunmaktadır. Özellikle yalnızca annelerin değerlendirmeleri ile çocukların tutumları arasında anlamlı bir ilişki bulunması, annelerin çocuğun konuşma deneyimlerine daha duyarlı ve içgörüsel bir bakış geliştirebildiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Speech sound disorder (SSD) is a multidimensional condition that affects not only speech sound production but also impacts social communication, self-confidence, and academic achievement in preschool children. The aim of this study was to investigate the speech intelligibility of 66 children (20 girls, 46 boys) aged between 4 years and 6 years 11 months, diagnosed with SSD, in relation to both their own and their parents' attitudes toward their speech. Additionally, the relationship between auditory discrimination skills and speech intelligibility was examined. The children's speech production skills were assessed using the Turkish Articulation and Phonology Test – Articulation Subtest (SET), while auditory discrimination skills were measured with the Auditory Discrimination Subtest (IAT). Children's self-perceived attitudes toward their speech were evaluated with the KiddyCAT-TR, and parental perceptions of speech intelligibility were assessed using the In-Context Intelligibility Scale. Data were analyzed using descriptive statistics, one-way analysis of variance (ANOVA), and correlation analyses in SPSS 25.0. The findings revealed that there was no statistically significant correlation between the severity of the speech sound disorder and either the parents' intelligibility ratings or the children's self perceptions. However, a strong positive correlation was observed between mothers' and fathers' intelligibility ratings. Notably, a significant relationship was found only between mothers' intelligibility ratings and children's self-perceived speech attitudes; no such relationship was found for fathers' ratings. Furthermore, no significant correlation was observed between auditory discrimination abilities and either speech intelligibility or children's speech attitudes. These results challenge common assumptions in the existing literature, demonstrating that the severity of speech sound disorders may not directly predict speech intelligibility or self-attitudes in children. The unique relationship between mothers' perceptions and children's self-attitudes highlights the potential importance of maternal sensitivity and awareness in understanding children's speech experiences.
Benzer Tezler
- Okul öncesi dönem otizm spektrum bozukluğu tanılı, konuşma bozukluğu tanılı ve tipik gelişen çocuklarda teknoloji kullanımının yaşam kalitesi, komorbid ruhsal sorunlar ve ebeveyn teknoloji kullanımı ile ilişkisi
The relationship of parents' technology use andcomorbid mental problems, quality of life andtechnology use in preschool children with autismspectrum disorders, speech disorders and typicaldeveloping children
ALGI ÖZTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. CANER MUTLU
- Altı yaşından küçük çocuklar için iletişim çıktılarına odaklanma ölçeği-34 (FOCUS-34) Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability study of the Turkish version of focus on the outcomes of communication under six -34 (FOCUS-34)
NAZMİYE ATİLA ÇAĞLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kulak Burun ve BoğazHacettepe ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESRA ÖZCEBE
- Konuşma sesi bozukluğu olan okul öncesi çocuklarda sözel çalışma belleği, hızlı isimlendirme ve sesbilgisel farkındalık becerilerinin incelenmesi
Investigation of verbal working memory, rapid naming and phonological awareness skills in preschool children with speech sound disorder
NESRİN KURTARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimÜsküdar ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAZİYE SEÇKİN YILMAZ
- Okul öncesi dönemde konuşma sesi bozukluğu terapilerinde bilgisayar destekli artikülasyon terapisi uygulamasının etkililiğinin incelenmesi
Examining the effectiveness of computer based articulation therapy in preschool speech sound disorder therapies
RANA DURAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Sağlık EğitimiAnadolu ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM ÜNAL LOGACEV
- İşitme engeline bağlı gelişen konuşma sesi bozukluğu olan 5-7 yaş çocukların görsel\sözel çalışma belleği ve fonolojik farkındalık becerilerinin incelenmesi
Examination of verbal\visual working memory and phonologic awareness skills of 5-7 years old children with hearing implied development of speaking sound disorder
GÖKÇE SULTAN BAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DilbilimKapadokya ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL ŞEN