Geri Dön

İstanbul dünya mirası alanında yeni yapılaşma ve görsel etkileri üzerine bir araştırma

Study on new developments and their visual impacts in world heritage sites of Istanbul

PDF İndir

  1. Tez No: 995581
  2. Yazar: ÜMİT KARABAYIR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. CAN ŞAKİR BİNAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Mimarlık, Şehircilik ve Bölge Planlama, Architecture, Urban and Regional Planning
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Kentler, tarih boyunca yeni gereksinimlerin de oluşmasıyla sürekli bir değişim ve dönüşüm içerisinde olmuştur. Ancak günümüzde hızla gelişen teknoloji, toplumsal gereksinimler ve insan ihtiyaçlarının çeşitlenmesi sebebiyle bu değişim hiç olmadığı kadar hızlanmıştır. Özellikle tarihi kentler, bir yandan yeni yapılaşma ve yeni işlevlere uyum sağlama çabası içerisinde yeniden şekillenirken, diğer yandan sahip oldukları kültürel mirası ve özgün kimliklerini koruma mücadelesi içerisindedir. Bu yeni yapılaşma baskıları içerisindeyken kent belleğini korumak ve gelecek nesillere tarih bilincini aşılamak adına tarihi kentler olabilecek en iyi şekilde korunmalıdır. Bu tez, İstanbul'un UNESCO Dünya Mirası Alanları'nda son yıllarda artan yeni yapılaşmaların, özellikle çekirdek bölge, tampon bölge ve çevresindeki görsel etkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, yalnızca fiziksel çevredeki değişimler değil; bu yapılaşmaların tarihi silüet, estetik süreklilik, mekânsal bağlam, sosyal doku ve kültürel kimlik üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkileri de değerlendirilmektedir. Yöntem olarak çok katmanlı bir analiz yaklaşımı benimsenmiş; literatür taraması, saha çalışmaları, görsel belgelerin karşılaştırmalı analizi ve alanında uzman kişilerle yapılan görüşmelerden elde edilen nitel veriler birlikte kullanılmıştır. Görüşmelerde katılımcıların görsel bütünlük, yapı yüksekliği, planlama sorunları, soylulaştırma, insansızlaştırma ve yönetim zafiyetleri gibi başlıklarda ortaya koyduğu değerlendirmeler tematik olarak sınıflandırılmış ve görsel etki değerlendirme yöntemindeki bulgularla birleştirilmiştir. Çalışmanın saha kısmında, yalnızca Dünya Miras Alanının bakı noktalarından çekirdek bölgeye bakış açıları değil; aynı zamanda Dünya Miras Alanlarının çekirdek bölgesinden bakı noktaları da dikkate alınmıştır. Bu bağlamda Galata, Haliç, Boğaz hattı gibi birtakım karşı kıyı ve çevresel bakı noktalarının da kentsel silüet üzerindeki ilişkisi analiz edilmiştir. Bu bağlamda, tarihi alanları değerli kılan sadece kendi içindeki bileşenler değil; aynı zamanda bu alanların çevresiyle kurduğu görsel ve kültürel bağın da korunması gerekliliği vurgulanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, İstanbul'daki yeni yapılaşma dinamiklerinin UNESCO kriterleri ve Üstün Evrensel Değer çerçevesinde yeniden düşünülmesi gerektiğini; görsel bütünlüğün korunmasının yalnızca teknik değil, aynı zamanda kültürel ve yönetsel bir sorumluluk olduğunu ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

Throughout history, cities have constantly undergone change and transformation due to emerging new needs. However, today, due to rapidly developing technology, evolving societal demands, and the diversification of human needs, this transformation has accelerated more than ever before. Particularly historical cities, while reshaping themselves to adapt to new developments and functions, simultaneously struggle to preserve their cultural heritage and unique identity. Amid these pressures of new construction, historical cities must be preserved in the best possible way in order to protect urban memory and instill historical awareness in future generations. This thesis aims to examine the visual impacts of increasing new constructions in recent years in Istanbul's UNESCO World Heritage Sites, particularly within the core areas, buffer zones, and surrounding regions. The study evaluates not only the changes in the physical environment but also the direct and indirect effects of these developments on historical silhouette, aesthetic continuity, spatial context, social fabric, and cultural identity. A multi-layered analytical approach has been adopted as the method; literature reviews, qualitative data obtained from field studies, comparative analyses of visual documents, and interviews with field experts have been used together. The evaluations provided by participants on topics such as visual integrity, building height, planning problems, gentrification, depopulation, and administrative deficiencies have been thematically categorized and integrated with the findings of the visual impact assessment method. In the field study, not only the viewpoints from outside the core areas of the World Heritage Sites have been considered, but also the viewpoints from within the core zones looking outward. In this context, the relationship of urban silhouette with certain opposite shores and surrounding viewpoints such as Galata, the Golden Horn, and the Bosphorus line has also been analyzed. Accordingly, it has been emphasized that what makes historical areas valuable is not only their internal components but also the necessity of preserving the visual and cultural connections they establish with their surroundings. As a result, this study reveals that the dynamics of new constructions in Istanbul must be reconsidered within the framework of UNESCO criteria and Outstanding Universal Value; and that the preservation of visual integrity is not only a technical but also a cultural and managerial responsibility.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    595219

    Urban transformation as political and ideological intervention in space: A case study in Diyarbakır

    Mekana politik ve ideolojik bir müdahale olarak kentsel dönüşüm: Diyarbakır örneği

    DİREN TAŞ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    SosyolojiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. BARIŞ MÜCEN

  2. Tez No

    843939

    Adaptive sustainable reuse of a post-industrial area with a biophilic approach: 'Green museum' evaluation applying virtual reality technology

    Post-endüstriyel bir alanın biyofilik yaklaşım ile uyarlanabilir-sürdürülebilir yeniden kullanımı: Sanal gerçeklik teknolojisi ile değerlendirilen 'yeşil müze'

    MAHTAB AHMADI KABIR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik Üniversitesi

    Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ EREN KÜRKÇÜOĞLU

  3. Tez No

    331000

    İstanbul Anadolu yakasında kentsel dokunun şekillenmesi ve 15. yüzyıl Osmanlı mimari eserleri

    The Shaping of the Anatolian side of Istanbul Urban Tissue and 15. century Ottoman architectural works

    HASAN NADİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. NURİ SEÇGİN

  4. Tez No

    152178

    Evaluation of urban conservation and revitalization policy and practise in Europe and Turkey a case study on Ayvansaray in historical peninsula

    Avrupa ve Türkiye`de kentsel koruma ve revitalizasyon politikası ve uygulamaları üzerine bir değerlendirme İstanbul tarihi yarımada-Ayvansaray örneği

    ZEYNEP GÜNAY

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2004

    Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik Üniversitesi

    PROF. DR. NURAN ZEREN GÜLERSOY

  5. Tez No

    848451

    Assessing the impacts of urban land use/land cover change on soil ecosystem services

    Kentsel arazi kullanımı/arazi örtüsü değişiminin toprak ekosistem servisleri üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi

    MELTEM DELİBAŞ

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AZİME TEZER

Geri Dön