Geri Dön

Kumar bağımlılığında tanılar üstü faktörler: Duygu düzenleme ve belirsizliğe tahammülsüzlük

Transdiagnostic factors in gambling addiction: Emotion regulation and intolerance of uncertainty

PDF İndir

  1. Tez No: 995582
  2. Yazar: FURKAN RÜŞEN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN OSMANAĞAOĞLU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Amasya Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın amacı, 18-32 yaş arası genç yetişkinlerde kumar oynama bozukluğu (KOB) riskinin yaygınlığını, ilişkili demografik özellikleri ve oynanan kumar türlerini saptamak; ayrıca KOB riskini, tanılar üstü (transdiagnostik) bir yaklaşımla duygu düzenleme güçlüğü ve belirsizliğe tahammülsüzlük değişkenleri ile ilişkisi bağlamında incelemektir. Araştırmada karma örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Toplum temelli bir kesite ulaşmak için kartopu örnekleme (n=475), KOB açısından yüksek riskli bireylere odaklanmak için ise amaçlı örnekleme (n=60) yöntemlerinden yararlanılmıştır. Katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Kumar Risk Tarama Ölçeği (KURT), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form (DDGÖ-16) ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği-12 (BTÖ-12) uygulanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, korelasyon analizleri, bağımsız gruplar t-testi ve eşleştirilmiş vaka-kontrol karşılaştırmaları kullanılmıştır. Bulgular, tüm örneklemde KOB açısından yüksek risk oranının %10.3 olduğunu göstermiştir. Bu oran, toplum örneklemi niteliğindeki kartopu grubunda %3.6, yüksek riskli bireylere özel olarak oluşturulan amaçlı örneklemde ise %63.3 olarak bulunmuştur. Yüksek risk grubundaki bireyler en sık casino oyunları (%76.4) ve internet spor bahislerini (%74.5) oynarken; risk taşımayan grupta ise hisse/forex (%14.1) ve kazı-kazan (%11.5) gibi düşük frekanslı oyunlar ön planda olmuştur. Yüksek risk grubundaki bireylerin %94.5'i en az iki farklı kumar türü oynadığını belirtmiş ve oynanan kumar türü sayısı arttıkça duygu düzenleme güçlüğü (r=.813) ve belirsizliğe tahammülsüzlük (r=.501) düzeylerinin de arttığı görülmüştür. Demografik analizler, KOB riski ile erkek cinsiyet, daha ileri yaş (genç yetişkinler içinde), daha yüksek kişisel ve aile geliri ile daha düşük baba eğitim düzeyi arasında anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Tanılar üstü değişkenlerle ilgili bulgular, KOB riski ile duygu düzenleme güçlüğü ve belirsizliğe tahammülsüzlük arasındaki pozitif ilişkilerin, klinik riski yüksek amaçlı örneklemde daha güçlü ve kapsamlı (tüm alt boyutlarda) olduğunu; toplum örneklemi olan kartopu grubunda ise sadece“dürtü kontrolü”ve“duyguları kabul etmeme”boyutlarıyla sınırlı kaldığını göstermiştir. Eşleştirilmiş vaka-kontrol analizi sonuçları, KOB açısından yüksek risk taşıyan bireylerin, risk taşımayan bireylere kıyasla hem duygu düzenleme güçlüğü hem de belirsizliğe tahammülsüzlük düzeylerinin anlamlı derecede daha yüksek olduğunu doğrulamıştır. En büyük etki büyüklükleri duygu düzenlemede“dürtü”alt boyutunda ve belirsizliğe tahammülsüzlükte ise“engelleyici”(davranışı durduramama) alt boyutunda gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma genç yetişkinlerde KOB'un önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu ve patolojik kumar profili ile rekreasyonel kumar profili arasında (oynanan tür çeşitliliği ve türleri açısından) belirgin bir ayrım bulunduğunu ortaya koymuştur. Bulgular, KOB'un altında yatan temel psikolojik mekanizmalar olarak duygu düzenleme güçlükleri (özellikle dürtüsellik) ve belirsizlik karşısında ortaya çıkan işlevsiz başa çıkma tepkilerinin (dürtüsel eyleme geçme) önemine işaret etmektedir. Bu bulgular, KOB'un önlenmesi ve tedavisine yönelik müdahalelerin, sadece davranışı hedeflemek yerine, bu tanılar üstü psikolojik süreçlere odaklanan bütüncül ve süreç temelli yaklaşımları benimsemesi gerektiği görüşünü desteklemektedir.

Özet (Çeviri)

This study aimed to determine the prevalence of gambling disorder (GD) risk, associated demographic characteristics, and types of games played among young adults aged 18-32. Furthermore, it sought to examine GD risk within the context of its relationship with transdiagnostic factors, namely emotion dysregulation and intolerance of uncertainty. A mixed sampling method was employed. Snowball sampling (n=475) was used to reach a community-based group, while purposive sampling (n=60) was utilized to focus on individuals at high risk for GD. Participants completed a Demographic Information Form, the Gambling Risk Screening Scale (GRSS), the Difficulties in Emotion Regulation Scale-Short Form (DERS-16), and the Intolerance of Uncertainty Scale-12 (IUS-12). Data analysis involved descriptive statistics, correlation analyses, independent samples t-tests, and matched case-control comparisons. Findings revealed that the high-risk rate for GD in the entire sample was 10.3%. This rate was 3.6% in the snowball group, representing a community sample, and 63.3% in the purposive sample specifically formed for high-risk individuals. Individuals in the high-risk group most frequently played casino games (76.4%) and online sports bets (74.5%), while low-frequency games such as stocks/forex (14.1%) and scratch cards (11.5%) were predominant in the no-risk group. 94.5% of individuals in the high-risk group reported playing at least two different types of gambling games, and as the number of game types played increased, levels of emotion dysregulation (r=.813) and intolerance of uncertainty (r=.501) also increased. Demographic analyses indicated significant relationships between GD risk and male gender, older age (within the young adult range), higher personal and family income, and lower paternal education level. Findings concerning transdiagnostic variables showed that the positive relationships between GD risk, emotion dysregulation, and intolerance of uncertainty were stronger and more comprehensive (across all subscales) in the high-risk clinical (purposive) sample. In the community (snowball) sample, these relationships were limited only to the“impulse control”and“non-acceptance of emotions”subscales of emotion dysregulation. Matched case-control analysis results confirmed that individuals at high risk for GD had significantly higher levels of both emotion dysregulation and intolerance of uncertainty compared to individuals with no risk. The largest effect sizes were observed for the“impulsivity”subscale of emotion dysregulation and the“inhibitory”(inability to stop behavior) subscale of intolerance of uncertainty. In conclusion, this study demonstrates that GD is a significant public health issue among young adults and reveals a clear distinction between pathological and recreational gambling profiles in terms of the diversity and types of games played. The findings point to the significance of emotion dysregulation (particularly impulsivity) and dysfunctional coping responses to uncertainty (impulsive action) as underlying psychological mechanisms of GD. These results support the notion that interventions for the prevention and treatment of GD should adopt holistic, process-based approaches focusing on these transdiagnostic psychological processes, rather than targeting the behavior alone.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    862058

    Tanılar üstü model bileşenlerinin bir Türkiye örnekleminde davranışsal bağımlılıklar için incelenmesi

    The investigation of transdiagnostic model components for behavioral addictions in a Turkish sample

    ZEYNEP AKYÜZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikolojiDokuz Eylül Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ADVİYE ESİN YILMAZ SAMANCI

  2. Tez No

    635640

    Akdeniz ve Ege Bölgesi'nde kumar bağımlılığının psikolojik semptomlarla olan ilişkisinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between gambling addiction and psychological symptoms in the Mediterranean and Aegean Regions of Turkey

    BERNA BAYDİL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    PsikolojiÜsküdar Üniversitesi

    Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FERİDE GÖKBEN HIZLI SAYAR

  3. Tez No

    904336

    Kumar bağımlılığında volümetrik beyin MR incelemesi

    Başlık çevirisi yok

    DENİZ BÖRKLÜ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikolojiÜsküdar Üniversitesi

    Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SULTAN TARLACI

  4. Tez No

    738942

    Kumar bağımlılığı ve internet bağımlılığının erken dönem uyumsuz şemalar ve baş etme yöntemleri yönünden karşılaştırılması

    Comparison of gambling addiction and internet addiction in terms of EARLY maladaptive schemas and coping methods

    YASEMİN ARIKOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ ÇAYKÖYLÜ

  5. Tez No

    854243

    Patolojik kumar bağımlılığının aleksitimi ile ilişkisinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between pathological gambling addiction and alexithymia

    ŞİMEL KARAKAŞOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    PsikolojiYakın Doğu Üniversitesi

    Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. DENİZ ERGÜN

Geri Dön