İlköğretim fen bilimleri ve matematik öğretmenlerinin eğitimde yapay zeka kullanımına yönelik algı ve kaygı düzeylerinin incelenmesi (Karaman ili örneği)
Examination of primary school science and mathematics teachers' perceptions and anxiety levels regarding the use of artificial intelligence in education (Karaman province example)
- Tez No: 995600
- Danışmanlar: PROF. DR. HATİCE GÜZEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Karaman ilinde görev yapan fen bilimleri ve matematik öğretmenlerinin eğitimde yapay zekâ kullanımına yönelik algı ve kaygı düzeylerini belirlemek ve bu değişkenlerin demografik özelliklere göre anlamlı farklılıklar gösterip göstermediğini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Karaman ilinde görev yapan ortaokul öğretmenleriyle yürütülmüştür.Araştırma, nicel araştırma yönteminde betimsel tarama desenine göre yapılmıştır.Araştırmanın örneklemini, Karaman ilinde görev yapan ve gönüllülük esasına göre araştırmaya katılan toplam 200 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak“Öğretmenlerin Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımına Yönelik Algı Ölçeği”ve“Yapay Zekâ Kaygı Ölçeği”kullanılmıştır. Elde edilen veriler, Jamovi istatistiksel paket programı ile analiz edilmiştir.Araştırma bulgularına göre, öğretmenlerin eğitimde yapay zekâ kullanımına yönelik algı düzeylerinin yüksek seviyede olduğu belirlenmiştir. Algı ölçeğinin alt boyutları incelendiğinde, öğretme algısının en yüksek düzeyde olduğu, öğrenme algısının orta düzeyde kaldığı ve etik algısının diğer alt boyutlara kıyasla daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin algı düzeylerinin cinsiyet, yaş, mesleki kıdem ve branşdeğişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir.Öğretmenlerin yapay zekâya yönelik kaygı düzeylerinin genel olarak orta seviyede olduğu, en yüksek kaygı düzeyinin sosyo-teknik körlük boyutunda, en düşük kaygı düzeyinin ise yapay zekâ yapılandırması boyutunda olduğu belirlenmiştir. Cinsiyete göre genel kaygı düzeylerinde anlamlı bir farklılık bulunmamakla birlikte, iş değiştirme ve sosyo-teknik körlük alt boyutlarında kadın öğretmenlerin kaygı düzeylerinin erkek öğretmenlere göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yaş, branş ve mesleki kıdem değişkenlerine göre öğretmenlerin kaygı düzeylerinde anlamlı bir farklılık saptanmamıştır.Elde edilen sonuçlar, öğretmenlerin yapay zekâyı eğitimde kullanılabilecek yararlı bir araç olarak algıladıklarını; ancak bazı boyutlarda orta düzeyde kaygı taşıdıklarını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This research was conducted to determine the perception and anxiety levels of science and mathematics teachers working in Karaman province regarding the use of artificial intelligence in education, and to examine whether these variables show significant differences according to demographic characteristics. The research was conducted with middle school teachers working in Karaman province during the 2024-2025 academic year. The research was conducted using a descriptive survey design within the quantitative research method. The sample of the research consists of a total of 200 teachers working in Karaman province who participated in the research on a voluntary basis. The“Teachers' Perception Scale Regarding the Use of Artificial Intelligence in Education”and the“Artificial Intelligence Anxiety Scale”were used as data collection tools. The obtained data were analyzed with the Jamovi statistical package program. According to the research findings, it was determined that the perception levels of teachers regarding the use of artificial intelligence in education are high. When the sub-dimensions of the perception scale were examined, it was found that the perception of teaching was at the highest level, the perception of learning remained at the moderate level, and the perception of ethics was lower compared to the other sub-dimensions. It was determined that teachers' perception levels did not show a significant difference according to gender, age, professional seniority, and subject area variables. Teachers' anxiety levels regarding artificial intelligence were generally moderate, with the highest anxiety level in the socio-technical blindness dimension and the lowest anxiety level in the artificial intelligence configuration dimension. While there was no significant difference in general anxiety levels according to gender, it was found that female teachers had higher anxiety levels than male teachers in the sub-dimensions of job change and socio-technical blindness. No significant difference was found in teachers' anxiety levels according to age, subject area, and professional seniority variables. The results indicate that teachers perceive artificial intelligence as a useful tool that can be used in education; however, they have moderate anxiety levels in some dimensions.
Benzer Tezler
- İlköğretim matematik öğretmenlerinin yapay zeka araçlarını benimseme düzeyleri ve kullanım amaçlarının incelenmesi
Examining middle school mathematics teachers' levels of adoption and purposes for using artificial intelligence tools
MERVE ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EROL ÜZAN
- Matematik eğitiminde yapay zekâ kullanımına ilişkin matematik öğretmenleri ile öğretmen adaylarının algı ve yetkinliklerinin incelenmesi
An examination of the perception and competencies of mathematics teachers and teacher candidates on the use of artificial intelligence in mathematics education
FERAH EREN ÇEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERSEN YAZICI
- Fen bilimleri öğretmenlerinin güncel teknolojiler ve eğitimde uygulamalarıyla ilgili görüşlerinin incelenmesi
An investigation of science teachers' views on current technologies and their applications in education
ELÇİN IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Bilim ve TeknolojiAlanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜCAHİT KÖSE
- Fen bilimleri öğretmenlerinin 2061 yılında taşıması gereken yetkinlikler: Bir Delphi analizi
The competencies that science teachers should possess in 2061: A Delphi analysis
MAHMUT ÇOBANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAfyon Kocatepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT AYDOĞDU
- Matematik öğretmenlerinin ve ilköğretim matematik öğretmen adaylarının zekâ oyunlarına yönelik algılarının metaforlar yoluyla belirlenmesi
Determining the perceptions of math teachers and elementary mathemati̇cs teachers cancidate about intelligent games through metaphors
YUNUS ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ONUR ALP İLHAN