Sosyal bilgiler öğretmenlerinin çok kültürlülüğe ilişkin yeterlik düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi
Examination of social studies teachers' competency levels regarding multiculturalism in terms of different variables
- Tez No: 995694
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KENAN BAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, sosyal bilgiler öğretmenlerinin çok kültürlülüğe ilişkin yeterlik düzeylerinin ve bu konuya ilişkin düşüncelerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma (mixed) araştırma yöntemi tercih edilmiş olup, karma araştırma yöntemlerinden eşzamanlı iç içe (gömülü) desen kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Diyarbakır il sınırları içerisinde devlet ortaokullarında görev yapan sosyal bilgiler öğretmenleri oluştururken, araştırmanın örneklemini ise bu öğretmenler arasından oransız küme örnekleme yöntemiyle belirlenen 304 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak“Kişisel Bilgi Formu”,“Çok Kültürlü Yeterlik Ölçeği”ve“Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu”kullanılmıştır. Elde edilen nicel veriler bir istatistik paket programı kullanılarak analiz edilirken, araştırmanın nitel boyutuna ilişkin veriler ise içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir. Toplanan nicel verilerin normal dağılım göstermesi nedeniyle, betimsel istatistiklerin yanı sıra çıkarımsal istatistik yöntemlerinden Bağımsız Örneklemler t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, sosyal bilgiler öğretmenlerinin çok kültürlülüğe ilişkin yeterlik düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, sosyal bilgiler öğretmenlerinin çok kültürlülüğe ilişkin yeterlik düzeylerinin; cinsiyet değişkenine göre erkek öğretmenler, medeni durum değişkenine göre bekâr öğretmenler ve eğitim durumu değişkenine göre lisansüstü eğitim mezunu öğretmenler lehine anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bunun yanında, sosyal bilgiler öğretmenlerinin çok kültürlülüğe ilişkin yeterlik düzeylerinin yaş, yerleşim yeri ve mesleki kıdem değişkenlerine göre de anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin çok kültürlülük kavramına ilişkin düşüncelerinin özellikle kültürel zenginlik (f:9), farklı kültürel yaşantılar (f:6) ve farklı milletler (f:6) temaları etrafında yoğunlaştığı; çok kültürlülük açısından sosyal bilgiler öğretim programı ve ders kitaplarına yönelik değerlendirmelerinin ise fena sayılmaz (f:10), bilgim yok / incelemedim (f:8), iyi buluyorum (f:8) ve yetersiz (f:8) temaları etrafında şekillendiği görülmüştür
Özet (Çeviri)
This study aims to determine social studies teachers' levels of multicultural competence and their views on multiculturalism. In the study, a mixed-methods research design, in which quantitative and qualitative research methods were used together, was adopted, and among mixed-methods designs, the concurrent embedded design was employed. The population of the study consists of social studies teachers working in public secondary schools within the provincial borders of Diyarbakır during the 2024–2025 academic year, while the sample consists of 304 social studies teachers selected from this population using the disproportionate cluster sampling method. The data collection tools used in the study were the Personal Information Form, the Multicultural Competence Scale, and the Semi-Structured Interview Form. The quantitative data obtained were analyzed using a statistical package program, while the qualitative data were analyzed through content analysis. Since the quantitative data showed a normal distribution, descriptive statistical methods as well as inferential statistical methods, namely the Independent Samples t-test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA), were applied. The findings revealed that social studies teachers' levels of multicultural competence were high. In addition, it was determined that teachers' levels of multicultural competence showed statistically significant differences in favor of male teachers in terms of gender, single teachers in terms of marital status, and teachers with postgraduate education in terms of educational level. Furthermore, it was found that teachers' levels of multicultural competence differed significantly according to the variables of age, place of residence, and professional seniority. The views of the teachers participating in the study regarding the concept of multiculturalism were mainly clustered around the themes of cultural richness (f:9), different cultural experiences (f:6), and different nations (f:6). Their evaluations of the social studies curriculum and textbooks in terms of multiculturalism were found to be shaped around the themes of fairly adequate (f:10), no knowledge / not reviewed (f:8), good (f:8), and inadequate (f:8).
Benzer Tezler
- The relationship between university efl teachers' teaching for social justice beliefs and their multicultural teaching competencies
Üniversite İngilizce öğretmenlerinin sosyal adalet için öğretim inançları ile çok kültürlü öğretim yeterlilikleri arasındaki ilişki
EMİN CAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Eğitim ve ÖğretimÇağ Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEHNAZ ŞAHİNKARAKAŞ
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin çokkültürlülük kavramına ilişkin bilgi, beceri ve tutumları
Knowledge, skills and attitudes of social studies teachers regarding the concept of multiculturalism
ERKAN KAFA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ E. MELİHA KURTDAŞ
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının çokkültürlü yeterliklerinin incelenmesi
Investigation of multicultural competencies of social studies teachers candidates
YILDIRAY KARADAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimDumlupınar ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DÖNDÜ ÖZDEMİR ÖZDEN
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin çokkültürlülüğe ilişkin görüşlerinin incelenmesi (İzmir ili örneği)
Examination of social studies teachers' vi̇ews on multiculturalism (Izmir province sample)
SİMGE TÜRKÜRER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ŞAHİN
- Sosyal bilgiler ders kitaplarında çokkültürlülük ve öğretmenlerin ders kitaplarındaki çokkültürlülüğe ilişkin görüşleri
Multiculturalism in social studies text books and teachers' views on multiculturalism in text books
ÖMÜR BEKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiEğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU OĞUZ CANOL