Öğrenme temelli iş iklimi ve hizmetkâr liderliğin proaktif iş davranışına etkisinde psikolojik dayanıklılığın aracı rolü
The mediating role of psychological resilience in the impact of learning-based work climate and servant leadership on proactive work behavior
- Tez No: 995822
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİNE KALE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüz iş dünyasında işletmeler hızlı değişim, yoğun rekabet ve sürekli yenilik gereksinimi ile karşı karşıyadır. Bu koşullarda çalışanların proaktif davranış gösterebilmesi, işletmenin ayakta kalması ve uyum sağlayabilmesi için kritik hale gelmiştir. Bu nedenle proaktif iş davranışını artıran örgütsel ve bireysel faktörlerin belirlenmesi gerekmektedir. Araştırmanın amacı, öğrenme temelli iş iklimi ve hizmetkâr liderliğin proaktif iş davranışı üzerindeki etkisini ortaya koymak ve bu etkide psikolojik dayanıklılığın aracı rolünü saptamaktır. Bu bağlamda öğrenme temelli iş iklimi, hizmetkâr liderlik, proaktif iş davranışı ve psikolojik dayanıklılık konuları ayrıntılı olarak incelenmiştir. Araştırmanın değişkenleri Sosyal Öğrenme Teorisi ve Kaynakların Korunması Teorisi'ne dayanmaktadır. Araştırma örneklemini, Nevşehir ili ve ilçelerinde faaliyet gösteren otel işletmesi çalışanları oluşturmaktadır (n=400). Araştırmada kullanılan veriler daha önce literatürde güvenilirliği ve geçerliliği test edilmiş ölçeklerden oluşan bir anket yardımıyla elde edilmiştir. Araştırma hipotezlerini test etmek için Yapısal Eşitlik Modellemesi kullanılmıştır. Araştırma bulguları sonucunda öğrenme temeli iş ikliminin proaktif çalışma davranışını pozitif ve anlamlı şekilde etkilediği ortaya konmuştur. Ayrıca hizmetkâr liderliğin proaktif çalışma davranışını pozitif ve anlamlı şekilde etkilediği tespit edilmiştir. Aracı değişken bulgularına bakıldığında ise öğrenme temelli iş ikliminin proaktif çalışma davranışı üzerindeki etkisinde psikolojik dayanıklılığın kısmi aracılık etkisine sahip olduğu görülmektedir. Benzer şekilde psikolojik dayanıklılığın, hizmetkâr liderliğin proaktif çalışma davranışı üzerindeki etkisinde kısmi aracılık etkisine sahip olduğu tespit edilmiştir. Son olarak araştırmanın bazı kısıtları olduğu belirtilmiş, çalışmada yapılan tespitlerle ilişkili olarak otel işletmelerinin yöneticilerine yönelik bazı önerilerde bulunulmuş ve gelecekte bu konuda çalışacak araştırmacılara yönelik bazı öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
In today's business environment, organizations face rapid change, intense competition, and a constant need for innovation. Under these conditions, employees' ability to display proactive behavior has become critical for organizational survival and adaptation. Therefore, it is essential to identify the organizational and individual factors that enhance proactive work behavior. The aim of the research is to reveal the effects of learning- oriented work climate and servant leadership on proactive work behavior and to determine the mediating role of psychological resilience in this relationship. In this context, learning-based work climate, servant leadership, proactive work behavior, and psychological resilience are examined in detail. The variables in this study are based on Social Learning The oryand Resource Conservation Theory. The study sample consists of employees working in hotel enterprises operating in the province and districts of Nevşehir (n=400).The data used in the research was obtained with the help of a survey consisting of scales that have previously tested reliability and validity in the literature. Structural Equation Modeling was used to test the research hypotheses. As a result of the research findings, it was revealed that a learning-based work climate has a positive and significant effect on proactive work behavior. In addition, servant leadership was found to have a positive and significant effect on proactive work behavior. Regarding the mediating variable findings, it was observed that psychological resilience has a partial mediating effect on the relationship between a learning-base work climate and proactive work behavior. Similarly, it has been determined that psychological resilience partially mediates the effect of servant leadership on proactive work behavior. Finally, it stated that there were some limitations of the study, some suggestions were made for the managers of hotel businesses and employees in relation to the findings were made in the study, and some suggestions were presented for researchers who will work on this subject in the future.
Benzer Tezler
- Yapay zekâ ile zenginleştirilmiş fenomen temelli öğrenme yaklaşımı: İç içe karma desen örneği
Artificial intelligence-enhanced phenomenon-based learning: An embedded mixed methods design example
DİLAN AÇIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELÇUK BEŞİR DEMİR
- Okul müdürlerinin öğrenme merkezli liderlik davranışları ile öğretmenlerin öğretimsel uygulamaları arasındaki ilişkide psikolojik sermaye ve lider üye etkileşiminin rollerinin incelenmesi
Examining the roles of psychological capital and leader-member exchange in the relationship between school principals' learning-centered leadership behaviors and teachers' instructional practices
BURAK TUTKUN
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ONUR ERDOĞAN
- Yaratıcı öz yeterliliğin yenilikçi iş davranışı üzerindeki etkisinde inovasyon kültürünün düzenleyicilik rolü: Bilgi teknolojileri sektöründe bir alan araştırması
The moderating role of innovation culture in the effect of creative self-efficacy on innovative work behavior: A field study in the information technology sector
KEREM ARDA DAĞ
- Kapsayıcı okul gelişim modeli
Inclusive school development model
İSMAİL KILIÇ
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATİLA YILDIRIM
- Sosyal bilgiler öğretmeni adaylarının keşif temelli sosyal bilgiler öğretimine ilişkin inanç ve deneyimleri
Pre-service social studies teacher's beliefs and practices about inquiry based social studies
İZEL KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiSosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BANU ÇULHA ÖZBAŞ