AB'nin çokkültürcülük söyleminin eleştirel söylem analizi ve çokkültürcülüğün 'ben ve öteki' inşası
Critical discourse analysis of the EU's multiculturalism discourse and the“self and other”construction of multiculturalism
- Tez No: 995895
- Danışmanlar: PROF. DR. EROL ESEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Modern demokratik toplumlarda ontolojik ve epistemolojik temelli farklılıklara dayalı ayrımcılığın önlenmesi için üretilen çözüm, çokkültürcülük olarak karşımıza çıkmaktadır. Fakat bu doktora tez çalışması çokkültürcülüğün kapsayıcılık iddiasına rağmen söylemsel düzeyde ayrımcılığı üretebileceğini varsaymaktadır. Belli söylemsel stratejiler, anlam pratikleri ve söylemsel inşa süreçleri ayrımcılığı yeniden üretebilmekte ve 'ben ve öteki'ni inşa edebilmektedir. Dolayısıyla bu çalışmanın temel argümanı çokkültürcülüğün söylem düzeyinde yüzey anlamlardaki kapsayıcılığın aksine örtük anlamlarda 'ben ve öteki'ni inşa ederek bir dışlama ve ayrımcılık mekanizmasına dönüşebileceğidir. Bu çerçevede çalışma Avrupa Birliği'nin çokkültürcülük kapsam ve bağlamındaki kurumsal söylemlerine odaklanmaktadır. Kurumsal söylemlerin üretildiği AB belgeleri çalışmanın analizinde kullanılmıştır. Çalışmanın dayandığı kuramsal çerçeve post-yapısalcı söylem kuramıdır. Michel Foucault'nun iktidar–söylem ilişkisi, Edward Said'in kültürel ötekilik kavramsallaştırması ve Teun A. Van Dijk'ın söylem-strateji analizleri birlikte ele alınmaktadır. Yöntem olarak da Van Dijk'ın Eleştirel Söylem Analizi uygulanmıştır. Seçilen belgelere detaylı tematik ve derinlemesine analiz uygulanmıştır. Bu yöntemsel çerçeve hem yüzey anlam hem örtük anlam yapılarının derin ayrıntılarını ortaya çıkarmayı mümkün kılmıştır. Analiz bulguları AB'nin çokkültürcülük kapsam ve bağlamındaki söylemlerinin yüzey anlamlarında kapsayıcı dil stratejileri ve anlam pratiklerinin yer aldığını tespit etmiştir. Fakat örtük anlamlarda çalışmanın varsayımı olan dışlayıcı ve ayrımcılık üreten anlamlar yer almaktadır. Söylemlerde yer alan Avrupalı normatif özne kurgusu ile söylemlerin örtük anlamında 'ben ve öteki' inşasının yer aldığı bulguların analizi ile elde edilmiştir. Böylece bu çalışmanın temel argümanı olan çokkültürcülüğün söylem düzeyinde örtük anlamlarda dışlayıcı ve ayrımcılık üretebildiği varsayımı ortaya analizler sonucunda koyularak hem AB çokkültürcülük literatürüne hem de eleştirel söylem analizine özgün bir katkı sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
In modern democratic societies, the solution developed to prevent discrimination based on ontological and epistemological differences is multiculturalism. However, this doctoral thesis posits that multiculturalism, despite its claim to inclusivity, can produce discrimination at the discursive level. Certain discursive strategies, practices of meaning, and discursive construction processes can reproduce discrimination and construct 'the Self and the Other'. Therefore, the main argument of this study is that, contrary to the inclusiveness of surface meanings at the discursive level, multiculturalism can become a mechanism of exclusion and discrimination by constructing 'the Self and the Other'in implicit meanings. In this context, the study focuses on the institutional discourses of the European Union within the scope and context of multiculturalism. EU documents, where institutional discourses are produced, have been used in the analysis of this study. The theoretical framework underlying this study is post-structuralist discourse theory. Michel Foucault's power-discourse relationship, Edward Said's conceptualization of cultural otherness, and Teun A. Van Dijk's discourse-strategy analyses are considered together. Van Dijk's Critical Discourse Analysis was also applied as a method. Detailed thematic and in-depth analysis was applied to the selected documents. This methodological framework made it possible to reveal the deep details of both surface meaning and implicit meaning structures. The findings of the analysis determined that the surface meanings of the EU's discourses within the scope and context of multiculturalism included inclusive language strategies and meaning practices. However, the underlying meanings contain exclusionary and discriminatory meanings, which is the assumption of the study. This finding was obtained by analyzing the European normative subject construction in the discourses and the construction of 'the Self and the Other'in the underlying meaning of the discourses. Thus, the study's fundamental argument—that multiculturalism can produce exclusion and discrimination in its implicit meanings at the discourse level—is presented as a conclusion based on the analyses, offering a unique contribution to both the EU multiculturalism literature and critical discourse analysis.
Benzer Tezler
- Multiculturalism in the European Union: The case of freedom of religion
Avrupa Birliğinde çok kültürlülük: Din özgürlüğü
FATMANUR KAÇAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Uluslararası İlişkilerMarmara ÜniversitesiAvrupa Birliği Siyaseti ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. RANA İZCİ CONNELLY
- Uneasy balance of contested identities: Politics of multiculturalism and the case of Hatay
Çatışan kimliklerin huzursuz dengesi: Çokkültürlülük siyaseti ve Hatay örneği
ZEYNEP ÖZGEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2005
Uluslararası İlişkilerBoğaziçi ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MİNE EDER
- Çokkültürlülük: Osmanlı Devleti ve Avrupa Birliği karşılaştırması
Multiculturalism: Ottoman State and European Union comparasion
BAYRAM SAĞIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Kamu YönetimiDumlupınar ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. HÜSAMETTİN İNAÇ
- Die integrationsproblematik und identitätserschaffung aus der perspektive des multikulturalismus. Eine politisch- und literarische debatte in den werken der autoren Serdar Somuncu und Thilo Sarrazin
Çokkültürlülük bağlamında entegrasyon sorunu ve kimlik yaratımı. Serdar Somuncu ve Thilo Sarrazin'in eserlerinde siyasi ve edebi bir tartışma
AYŞEGÜL AYCAN SOLAKER
Doktora
Almanca
2022
Alman Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERKAN ZENGİN
- Unity in diversity? Multiculturalism in the European Union and its impact on Turkish accession
Farklılıklarda birleşmek? Avrupa Birliği?nde çokkültürlülük ve bunun Türkiye?nin üyeliği üzerine etkileri
MEAGAN ANNE BELTEKOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2010
Uluslararası İlişkilerSabancı ÜniversitesiAvrupa Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM MÜFTÜLER BAÇ