Mekân, ağ ve norm üçgeninde jeoekonomik rekabet: BRI ve IMEC karşılaştırması
Geoeconomic competition in the triangle of space, network and norm: A comparison of BRI and IMEC
- Tez No: 995925
- Danışmanlar: PROF. DR. FATİH CEMİL ÖZBUĞDAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güvenlik Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi (BRI) ile ABD öncülüğündeki Hindistan-Ortadoğu-Avrupa Ekonomik Koridoru'nun (IMEC) oluşturduğu rekabetin, küresel jeopolitik düzeni nasıl dönüştürdüğünü keşifsel bir çerçevede incelemektedir. Bu çalışma, literatürde çoğunlukla altyapı yatırımlarının ölçeği veya finansman modelleri üzerinden yapılan BRI–IMEC karşılaştırmalarının ötesine geçerek, koridor rekabetini çok katmanlı bir yönetişim problemi olarak ele alan bütüncül bir çerçeve sunması bakımından önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Araştırma, koridor rekabetini tekil projelerin toplamı olarak değil,“mekân–ağ–norm”üçgeninde işleyen bir akış yönetişimi meselesi olarak kavramsallaştırmaktadır. Mekân boyutu fiziksel hatların kapasite ve çeşitliliğini, ağ boyutu liman–kuru liman–demiryolu ara yüzlerinin ürettiği zaman güvenilirliğini, norm boyutu ise finansman ve yönetişim standartlarının öngörülebilirlik ile yaptırım güvencesini temsil etmektedir. Bu çerçevede, literatürde sıkça atıf yapılan“arka ofis standartları”, koridorların görünmeyen fakat belirleyici altyapıları olan ödeme sistemleri, sigorta kuralları, veri yönetişimi ve ihale süreçlerinin teknik standartlarını ifade ederken;“hedging stratejisi”ise orta güçlerin büyük güç rekabeti karşısında riskleri dağıtmak ve kapasite kazançlarını maksimize etmek için aynı anda birden fazla koridordan faydalanmaya dönük dengeleyici tutumunu ifade etmektedir. Karma yöntem yaklaşımıyla birincil ve ikincil doküman analizi, karşılaştırmalı vaka okuması ve güvenlik risk haritalaması kullanılmış; bulgular maliyet–fayda ve sigorta/risk primi sezgileriyle sentezlenmiştir. Bulgular, BRI'nin ölçek ve hız üzerinden erişimi yaygınlaştıran çok hatlı mimarisinin portföy dayanıklılığı sağladığını; IMEC'in seçici düğümler arasında yüksek standartlı entegrasyonunun gecikme dağılımını daraltarak“zaman güvenilirliği primi”ürettiğini göstermektedir. Jeopolitik düzlemde nüfuz, ittifak şemsiyelerinin ötesinde ödeme–kliring, sigorta, veri ve ihale kuralları gibi“arka ofis”standartları üzerinden kalınlaşmakta; normatif rekabet, kimin kural paketinin varsayılan olacağına dair uzun ömürlü bir yarışa dönüşmektedir. Orta güçler, çift hatlı bir hedging stratejisiyle hem erişim kazanımlarını maksimize etmekte hem de kurumsal teminat yoluyla finansman maliyetini düşürmektedir. Tezin katkısı, koridor performansını“kapsam kazancı–güvenilirlik kazancı–öngörülebilirlik kazancı”olarak ayrıştıran ölçülebilir bir çerçeve önermesi; politika düzeyinde ise donanım yatırımlarının tek pencere gümrük, şeffaf satın alma, siber-fiziksel emniyet ve parametrik sigorta gibi yazılım reformlarıyla eşleştirilmesi gereğini vurgulamasıdır. Gelecek çalışmalar için önerilen ölçü seti, zaman güvenilirliği endeksleri, risk primi göstergeleri ve normatif uyum skorlarıdır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines how the strategic competition between China's Belt and Road Initiative (BRI) and the U.S.-supported India–Middle East–Europe Economic Corridor (IMEC) reshapes the global geopolitical order. Addressing a gap in the existing literature—which typically compares BRI and IMEC in terms of infrastructure scale, investment volume, or financing mechanisms—this study conceptualizes corridor rivalry not as the sum of individual projects but as a multi-layered problem of“flow governance”operating across the space–network–norm triad. In this framework, the space dimension refers to the capacity and diversification of physical routes; the network dimension captures time reliability generated through port–dry port–rail interfaces; and the norm dimension reflects the predictability and enforceability of financing and governance standards. Within this context, the thesis clarifies that back-office standards denote the often invisible yet decisive institutional infrastructures—payment and clearing systems, insurance rules, data governance protocols, and procurement procedures—that determine the functionality and credibility of cross-border economic corridors. Likewise, hedging strategy describes the risk-balancing behavior of middle powers that simultaneously engage with multiple corridors to maximize connectivity benefits while reducing financing and political exposure. The study adopts a mixed-methods design, combining primary and secondary document analysis, comparative case reading, and security risk mapping, with the findings synthesized through cost–benefit reasoning and insurance/risk-premium logic. Results indicate that BRI's multi-route architecture enhances portfolio resilience by expanding access through scale and speed, whereas IMEC's high-standard integration across selective nodes narrows delay distributions and generates a measurable“time reliability premium.”Geopolitically, influence increasingly crystallizes not through alliance umbrellas but through the thickening of back-office standards—payment–clearing rules, insurance regimes, data standards, and procurement norms—turning normative competition into a long-term race over whose rulebook becomes default. Middle powers employ a dual-track hedging posture, using both corridors to capture accessibility gains while leveraging institutional guarantees to reduce financing costs. The thesis contributes an evaluative framework that disaggregates corridor performance into“coverage gains,”“reliability gains,”and“predictability gains.”At the policy level, it emphasizes the need to pair hardware investments with software reforms such as single-window customs, transparent procurement, cyber-physical security, and parametric insurance. For future research, the study proposes a measurable indicator set including time reliability indices, risk-premium metrics, and normative alignment scores.
Benzer Tezler
- Sınır ve eşik olarak duvar
Wall: As border and threshold
TUĞÇE ALKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İPEK VEDİA YÜREKLİ İNCEOĞLU
- Employing Grids: A Discursive Account of Spatial and Performative Skills
Gridi Çalıştırmak: Mekânsal Ve Performatif Becerilerin Tartışılması
HATİCE CANSU CÜRGEN GÜRPINAR
Doktora
İngilizce
2022
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN LÜTFÜ KAHVECİOĞLU
- Bilgisayar destekli tasarımda sonlu eleman analizi için otomatik ağ yapısı oluşturulması
Automatic mesh generation techniques for finite element analysis
DERYA VAROL
- An experimental study on homophily and in-group bias in poverty and pension games
Yoksulluk ve emeklilik oyunlarında homofili ve grup içi yanlılık üzerine deneysel bir çalışma
EMİNE ÖZGE YURDAKURBAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
EkonomiGalatasaray Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİLGE ÖZTÜRK GÖKTUNA
- Kentsel alanlarda koruma kullanma dengesi temelinde yeşil yolların tasarlanması: Ödemiş (İzmir) örneği
Designing of greenways based on protection-use balance in urban areas: Case of Ödemiş (İzmir)
BÜŞRA BÖLCECİ YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Şehircilik ve Bölge PlanlamaDokuz Eylül ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEDİHA BURCU SILAYDIN AYDIN